Kippen en pluimvee

Zelf geraapte eieren bewaren en hun versheid beoordelen

Een hand legt een bruin ei in een open eierdoos op een houten tafel. Naast de doos staat een mandje met eieren.

Praktische gids

Zelf geraapte eieren bewaren en hun versheid beoordelen

Raap eieren regelmatig, noteer de datum en vindplek, en controleer de schaal. Bewaar hele eieren in een doos in de koelkast. Een drijftest geeft hooguit een aanwijzing over versheid: hij vertelt je niet of een ei veilig is om te eten.

Een hand legt een bruin ei in een open eierdoos op een houten tafel. Naast de doos staat een mandje met eieren.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Raapdatum, herkomst en schaal direct na het rapen controleren
  3. Geraapte eieren bewaren: plek, reiniging en termijn
  4. Versheidstests voor eieren: wat ze wel en niet aantonen
  5. Eieren per raapdatum ordenen en in een vaste volgorde gebruiken
  6. Beschadigde of twijfelachtige eieren: wanneer eerst advies nodig is

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Heb je hobbykippen in Nederland? Het RIVM adviseert om hun eieren niet te eten, omdat ze veel PFAS kunnen bevatten. Dat is niet aan het ei te zien. Zorgvuldig bewaren of testen op versheid verandert dit advies niet. Lees het advies van het RIVM over particuliere eieren.

Raapdatum, herkomst en schaal direct na het rapen controleren

Maak van het rapen een vaste ronde. Het LICG behandelt eieren rapen en schone legnesten als onderdeel van de dagelijkse verzorging van kippen.

  1. Schrijf op wanneer en waar je het ei vond. Noteer de raapdatum en bijvoorbeeld het nest. Weet je niet wanneer het ei is gelegd? Laat de legdatum dan onbekend; de raapdatum is niet automatisch de legdatum.
  2. Bekijk de schaal. Let op barsten, lekkage en zichtbaar vuil. Houd een afwijkend ei apart van de hele eieren.
  3. Houd rondes herkenbaar. Schrijf de datum op de doos of op een kaartje dat bij de doos blijft. Zo hoef je later niet te gokken bij welke ronde een ei hoort.

Een mandje kan handig zijn om eieren langs de nesten op te halen. In de Farmora categorie voor eieraccessoires staan hulpmiddelen voor het verzamelen; een verzamelmandje vervangt geen doos voor koelkastbewaring.

Hoe houd ik bij wanneer een zelf geraapt ei is gelegd?

Noteer een legdatum alleen als je die werkelijk weet. Anders zijn de raapdatum en vindplek je betrouwbare gegevens. Schrijf zo nodig ‘legdatum onbekend’ erbij.

Geraapte eieren bewaren: plek, reiniging en termijn

Het Voedingscentrum adviseert ongekookte eieren in hun doos in de koelkast op 4 °C te bewaren, bij voorkeur met de punt naar beneden. De kou remt bacteriegroei. Dat eieren in winkels vaak buiten de koeling liggen, is geen advies om ze thuis op het aanrecht te bewaren: na een temperatuurwisseling kan vocht op de schaal ontstaan.

Een bewaarplek kiezen
Plek of situatie Wat doe je?
Doos in de koelkast Bewaar hele eieren hier en houd de raapdatum bij de doos.
Aanrecht of warme schuur Gebruik dit niet als vaste bewaarplek.
Natte of sterk bevuilde schaal Houd het ei apart voor verdere beoordeling; beschouw afspoelen niet als een veiligheidscontrole.

Maak handen en gebruikt keukengerei schoon na contact met rauw ei of de schaal. Het Voedingscentrum adviseert handen wassen met zeep en schoon keukengerei gebruiken. Dat is iets anders dan een ei nat schoonmaken om het daarna als onbeschadigd bewaarei weg te leggen: vocht op de schaal kan bacteriegroei bevorderen.

Een raapdatum levert geen vaste houdbaarheid op. Vooral als de legdatum of de omstandigheden vóór het rapen onbekend zijn, kun je een bewaartermijn van gekochte eieren niet simpelweg vanaf de raapdatum overnemen.

Versheidstests voor eieren: wat ze wel en niet aantonen

Volgens het Voedingscentrum is een drijvend ei niet vers. De drijftest zegt niets over bacteriële besmetting. Ook een zinkend of normaal ruikend ei is niet op PFAS onderzocht.

De betekenis van drie eenvoudige controles
Controle Wat merk je op? Wat blijft onbekend?
Schaal bekijken Barsten, lekkage of zichtbaar vuil. Wat er in het ei zit.
Drijftest Drijven is een aanwijzing dat het ei niet vers is. Of het ei vrij is van bacteriën of PFAS.
Ruiken na openbreken Een afwijkende geur is een reden om het ei niet te eten. Een normale geur bewijst geen voedselveiligheid.

Doe een drijftest dus niet om een partij voor consumptie goed te keuren. Door de test wordt de schaal bovendien nat; gebruik hem niet als routine vóór langdurige bewaring.

Bewijst een drijftest dat een ei veilig is?

Nee. De uitkomst gaat over versheid, niet over bacteriën of PFAS.

Eieren per raapdatum ordenen en in een vaste volgorde gebruiken

Geef iedere raapronde een eigen doos of een duidelijk gemarkeerd vak. Zet de oudste geregistreerde ronde vooraan en voeg nieuwe eieren niet ongemerkt toe. Zo kun je partijen in volgorde terugvinden en beoordelen. Die volgorde is geen houdbaarheidsgrens of eetadvies.

Kopieer dit logboek of druk de tabel af. Vul per ronde één regel in; gebruik aparte regels als de vindplekken of de staat van de eieren verschillen.

Logboek voor geraapte eieren
Raapdatum en bekende legdatum Vindplek of herkomst Zichtbare staat van de schaal Bewaarplek Beslissing of te raadplegen advies
… … … … …
… … … … …

Raakt een los ei zijn kaartje kwijt, zet dan ‘herkomst onbekend’ in je overzicht in plaats van het bij een jongere ronde onder te brengen.

Beschadigde of twijfelachtige eieren: wanneer eerst advies nodig is

Leg een gebarsten, lekkend of sterk bevuild ei niet terug tussen de hele eieren. Probeer een twijfelachtige schaal niet met een drijftest of water alsnog geschikt te verklaren. Het Voedingscentrum adviseert de schaal op beschadiging te controleren. Ruikt de inhoud na openbreken afwijkend, eet het ei dan niet; zie ook de uitleg over geur en versheid.

Zie je herhaaldelijk afwijkende eieren of gedraagt een hen zich anders dan normaal? Noteer wat je ziet en beoordeel de gezondheid van de kip afzonderlijk. Vraag bij zorgen over de hen advies aan een dierenarts.

Gelden dezelfde bewaarregels voor broedeieren?

Nee. Deze gids gaat over eieren na het rapen en hun mogelijke beoordeling als voedsel. Voor broedeieren is een andere selectie nodig; het LICG bespreekt daarvoor onder meer de staat van de schaal. Houd het doel van een partij daarom in je registratie uit elkaar.