Varkenshok indelen voor veilige toegang en dagelijks onderhoud
Praktische gids
Varkenshok indelen voor veilige toegang en dagelijks onderhoud
Een varkenshok indelen begint bij twee vragen: kunnen de dieren hun plekken bereiken, en kun jij veilig controleren, voeren en schoonmaken? Maak een eenvoudige plattegrond van het bestaande hok of je ontwerp. Teken de toegang, poorten, ligplek, voerplek, drinkplek en de route waarlangs je vuil materiaal verwijdert. Controleer je tekening vervolgens in het hok zelf. Voor verzorgers zijn een toegankelijke ingang, een vluchtmogelijkheid en een vloer waarop je niet uitglijdt belangrijke aandachtspunten. Bekijk de arbocatalogus voor het werken met varkens.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Water afvoeren bij het schoonmaken
Vloertrekker 50 cm – Bürsten Walter Premium
Met een vloertrekker kun je water van de stalvloer naar een afvoer of deur duwen.
Let op bij je keuze Kijk eerst waar het water veilig naartoe kan, vooral rond de drinkplek en in natte hoeken.
Een plek voor voer of water
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog van 20 liter kun je in de stal gebruiken voor voer of water bij het indelen van die plekken.
Let op bij je keuze Controleer bij de gekozen plek of alle varkens erbij kunnen en of de trog niet in de werkroute staat.
Looproutes voor mensen en varkens in het hok
Geef op de plattegrond jouw werkroute en de route van de dieren elk een eigen kleur. Loop de handelingen langs: kijken naar de dieren, voer en water controleren, een poort openen en de mestplek bereiken. Kijk ook wat er verandert als een poort openstaat.
| Plek | Vraag |
|---|---|
| Toegang | Kun je het hok betreden en weer verlaten zonder klem te raken tussen dieren en een poort? |
| Werkroute | Kun je voer en water controleren zonder een doorgang te blokkeren? |
| Route van de dieren | Blijven rust, voer en water bereikbaar wanneer je een poort gebruikt? |
| Schoonmaakroute | Kun je de plekken die vuil worden bereiken en het vuil afvoeren? |
Een doorgang die op papier vrij lijkt, kan in gebruik te smal of geblokkeerd blijken. Houd gangen opgeruimd en weet waar je het hok kunt verlaten. Benader de dieren rustig. De arbocatalogus licht deze veiligheidscontroles toe.
Afscheidingen en poorten controleren op schade en sluitingen
Bekijk afscheidingen aan beide kanten. Let op losse bevestigingen, scherpe randen en uitstekende delen op plekken die dieren kunnen raken. Een hok moet verwondingen helpen voorkomen en zo zijn ingericht dat dieren niet kunnen ontsnappen. Lees de algemene huisvestingseisen bij RVO.
- Open en sluit elke poort: kun je de sluiting bedienen vanaf een plek waar je stevig staat?
- Kijk of een geopende poort de doorgang of jouw weg naar buiten verspert.
- Controleer na een wijziging in de indeling opnieuw of afscheidingen stevig staan en het hok goed afsluit.
Is een afscheiding beschadigd of kun je een poort niet veilig bedienen? Neem dat knelpunt eerst weg voordat je op die indeling vertrouwt.
Ligplek, voerplek en drinkplek zonder onderlinge hinder
Bekijk de plekken terwijl de varkens het hok gebruiken. Kunnen ze liggen zonder dat de activiteit bij voer en water de hele rustplek in beslag neemt? Varkens hebben een droge rustplek nodig en doen hun behoefte bij voorkeur op afstand van hun ligplek en voerplek. De feitelijke plek die ze daarvoor kiezen kan afwijken van je tekening. Lees meer over de huisvesting van varkens bij LICG.
Controleer bij het voeren of ook minder sterke dieren voldoende bij het voer kunnen. Kijk bij het drinkpunt of de dieren erbij kunnen en of er water beschikbaar is. Volgens RVO moeten varkens ouder dan twee weken voortdurend voldoende vers water hebben; ook zwakkere varkens moeten via het voedersysteem voldoende voer krijgen. Bekijk de welzijnseisen voor varkens bij RVO.
Neem ook de plek voor hokverrijking mee. Het materiaal moet bereikbaar, veilig, schoon, eetbaar en wroetbaar zijn. Plaats het niet zo dat het met het gewone voer of water vermengd raakt. De NVWA beschrijft de eisen aan hokverrijking.
Afvoer, hoeken en strooisel bij het schoonmaken
Loop na waar water, mest en nat strooisel werkelijk terechtkomen. Bekijk vooral de ligplek, de ruimte rond het drinkpunt en hoeken achter vaste onderdelen. Een verblijf moet hygiënisch te houden zijn en gemakkelijk kunnen worden schoongemaakt. Zie de algemene regels bij RVO.
Bepaal langs welke route je vervuild materiaal kunt verwijderen zonder de voerplek te bevuilen. Haal vuil strooisel weg en controleer of de rustplek weer droog is. Blijft dezelfde hoek nat? Kijk dan waar het vocht vandaan komt en of de drinkplek, afvoer of indeling aanpassing vraagt. Maak de plek waar de varkens hun behoefte doen geregeld schoon. LICG bespreekt de rustplek en mestplek.
Groepssamenstelling en groei: vragen voor een deskundige
Noteer voor welke dieren je het hok indeelt en wat er verandert als ze groeien of de groep wijzigt. De Nederlandse eisen aan groepshuisvesting en vloeroppervlak verschillen per diercategorie en soms per gewicht. Een maat uit een ander hok is daarom geen algemene norm. Controleer de toepasselijke eisen bij RVO.
- Welke dieren en hoeveel dieren zullen deze ruimte gebruiken, ook na een groepswijziging?
- Kunnen alle dieren dan nog rusten en bij voer, water en hokverrijking komen?
- Waar kunnen dieren elkaar passeren of ontwijken zonder een voorziening te blokkeren?
- Blijven poorten, werkroute en schoonmaaktoegang bruikbaar als de dieren groter worden?
Bespreek een geplande groepswijziging en ingrijpende aanpassingen van het hok met iemand die de concrete diergroep en de ruimte kan beoordelen. Het samenvoegen van varkensgroepen kan onrust geven; neem ook de veiligheid van de verzorger in die beoordeling mee. Lees de aandachtspunten in de arbocatalogus.