Stalbezems en harken

Welke bezem of hark past bij jouw klus?

Ligt er stro op de stalgang, blad langs het erf of los hooi bij de opslag? Begin bij wat je wilt opruimen. Met een stalbezem veeg je los vuil over een vloer of pad naar één plek. Een hark gebruik je om materiaal bijeen te halen. Voor een vloer die je met water schrobt, zijn weer andere borstels bedoeld.

De ondergrond helpt je verder kiezen. Op een gang met veel deuren en spullen wil je een bezemkop die je goed kunt sturen. Op een open stuk kun je een bredere veegbaan prettig vinden. Voor grover vuil op een ruwe plek is er een rijsbezem met takken in plaats van een rechte borstelkop.

Kies eerst het soort werk:

• Vegen op een stalgang of rond het huis: begin bij de rechte bezems.
• Grover vuil bijeenvegen op een ruwe ondergrond: bekijk de rijsbezem.
• Blad, hooi of gras bijeenhalen: vergelijk de harken op doel en breedte.
• Met water schrobben: kijk naar de waterbezem of schrobborstel.

Heb je verschillende klussen, dan hoeft één stuk gereedschap niet alles te doen. Een hark haalt los gras bij elkaar, maar is geen vervanging voor een bezem op de stalvloer. Bedenk welke taak je vaak doet en welke af en toe terugkomt. Zo kun je eerst het gereedschap kiezen dat je dagelijks pakt.

Welke stalbezem kies je voor de gang?

Voor gewoon veegwerk kun je drie rechte bezems op werkbreedte vergelijken. De Dura is 40 cm breed; de Euro Stal is er in 50 en 80 cm. Dat verschil merk je vooral aan de ruimte die de kop nodig heeft bij een draai, langs een deur of tussen spullen. Kies dus niet alleen op hoeveel vloer je in één baan wilt meenemen.

Veeg horizontaal of gebruik de pijltjestoetsen om alle kolommen te bekijken.

De Dura bezem van 40 cm is bedoeld voor gebruik in en rond huis en stal. Hij wordt beschreven met groene haren en een aluminium steel van 150 cm. Bekijk deze als je één bezem zoekt voor verschillende gewone veegklussen en een kop van 40 cm goed bij je looproute past.

De Euro Stal bezem van 50 cm en de Euro Stal bezem van 80 cm hebben rode pvc haren en een gemonteerde steelhouder. De 50 cm uitvoering is interessant als je meer breedte wilt dan bij Dura, maar nog om inrichting heen moet vegen. Heb je vooral een vrij, breed stuk vloer, dan kun je de 80 cm uitvoering ernaast leggen.

Loop in gedachten je gebruikelijke veegroute na. Moet je vaak langs voerbakken, door een deuropening of om een hoek? Dan is makkelijk sturen belangrijker dan een extra brede baan. Op een open stalgang ligt die afweging anders. De grootste kop is vooral handig als je hem op de plekken waar je veegt ook echt kunt gebruiken.

Wanneer kies je een rijsbezem?

Een rechte stalbezem is een logische keuze voor de gebruikelijke veegbaan op een gang. Werk je vaak met grover los vuil op een ruwe ondergrond, dan is een rijsbezem een andere soort bezem om te bekijken. De borstel bestaat uit takken. Daarmee maak je een andere veegbeweging dan met de rechte kop van Dura of Euro Stal.

De Excellent Horse Bamboo rijsbezem heeft een bamboesteel en een borstel van berkentakken. Hij is beschreven voor onder meer stro, mest en zand op stalgangen, erf en andere ruwe plekken. Kies hem dus vanwege het soort vuil en de plek waar je werkt, niet omdat natuurlijke takken in elke situatie beter zouden zijn.

De opgegeven lengte is 180 cm. Denk daarbij ook aan je werkhouding en de plaats waar je de bezem na gebruik neerzet. Een lange rijsbezem die prettig is op het erf, vraagt een andere opbergplek dan een korte borstel. Heb je vooral smalle stukken tussen vaste spullen, vergelijk dan ook hoe gemakkelijk je daar met een rechte bezemkop komt.

Voor nat schrobwerk is de rijsbezem niet de keuze waar je mee begint. Bepaal eerst of je los materiaal wilt wegvegen of juist een vloer met water wilt schoonmaken. Dat onderscheid bespaart je een bezem die prima bij de ene ronde past, maar voor je andere klus weinig toevoegt.

Welke hark gebruik je voor blad, hooi of gras?

Bij een hark kijk je eerst naar het materiaal dat je bijeen wilt halen. Voor blad en werk in tuin of gazon is er een andere uitvoering dan voor hooi en gras. De harken verschillen ook in breedte, aantal tanden en de mogelijkheid om los materiaal na het harken glad te verdelen. Die laatste functie is alleen nodig als je dat werk ook doet.

Veeg horizontaal of gebruik de pijltjestoetsen om alle kolommen te bekijken.

De tuin en bladhark van 40 cm met 27 tanden past bij een keuze voor blad, tuin en gazon. Is je belangrijkste klus het bijeenhalen van hooi of gras, vergelijk dan de hooi en grashark van 60 cm met 19 tanden. Die is breder en wordt specifiek als hooi en grashark beschreven. De keuze gaat dus niet om welk model de meeste tanden heeft, maar om het werk dat je wilt doen.

De hooi en grashark van 64 cm met egaliseerrand heeft 16 tanden en een gladde andere zijde. Met die rand kun je los materiaal na het harken verdelen en gelijkmaken. Dat is een bruikbaar verschil met de hark van 60 cm als je beide handelingen met dezelfde hark wilt uitvoeren. Gebruik je die gladde kant niet, dan hoeft deze functie je keuze niet te bepalen.

Vergelijk ook waar je harkt. Een bredere hark pakt een bredere strook mee, maar tussen opgeslagen spullen of langs een smalle rand heb je ruimte nodig om hem te bewegen. Voor kleine stukken is een maat van 40 cm soms praktischer; bij een open plek kan 60 of 64 cm beter bij je werkwijze passen.

Hoe kies je een handige werkbreedte?

Werkbreedte zegt hoeveel ruimte de kop inneemt, niet hoeveel je met elke beweging precies opruimt. Je veegt of harkt in de praktijk deels over dezelfde strook en volgt bochten of randen. Gebruik de breedte daarom vooral om te vergelijken of je prettig langs de plekken komt waar je werkt. Kijk naar de smalste doorgang op je route, niet alleen naar het grootste open stuk.

Een eenvoudig rekenvoorbeeld: stel dat je een vrij stuk van 160 cm breed wilt vegen. Zonder overlap zijn dat twee banen met een bezem van 80 cm of vier banen met een bezem van 40 cm. In het echt gebruik je vaak wat overlap en moet je ook kunnen keren. Het voorbeeld laat zien waarom een brede kop op een open stuk aantrekkelijk kan zijn, maar zegt niets over jouw werktijd.

Maak dezelfde afweging bij een hark. Een brede hark voor hooi of gras helpt je over een ruime strook werken. Moet je telkens tussen spullen door of langs een korte rand, dan telt de ruimte voor de harkbeweging zwaarder. Leg bij twijfel de breedte thuis eens uit met een meetlint op de plek waar je het gereedschap het vaakst gebruikt.

De steel hoort bij die afweging. Met een lange steel werk je op een andere afstand van je voeten, terwijl je bij een laag rek of een krappe opbergplek ook ruimte voor het hele gereedschap nodig hebt. Kies kop en steel dus voor je echte werkroute, niet voor alleen de afmeting op een productfoto.

Waterbezem of schrobborstel voor nat werk?

Wil je een vloer met water schrobben, dan heb je een andere taak dan bij het droog bijeenvegen van stro. De Bürsten Walter waterbezem van 35 cm heeft kunststof vezels op een houten frame. De breedte is handig om naast de ruimte op jouw werkplek te leggen. Voor deze waterbezem wordt een bijpassende metalen steel genoemd; die is een apart aandachtspunt bij het samenstellen van je gereedschap.

Voor een kleinere plek die je gericht wilt schrobben, kun je de blauwe schrobborstel bekijken. Dat is een andere keuze dan met een waterbezem over een groter vloerdeel werken. Denk bijvoorbeeld aan een plek waar je met een brede bezem lastig bij komt. Hoe groot het oppervlak is en hoe je erbij kunt, helpt je tussen deze borstels kiezen.

Haal grof, los materiaal eerst weg voordat je met water aan de slag gaat. Dan gebruik je de borstel voor het schrobwerk en hoef je geen stro of blad door het water te blijven duwen. Welke borstel prettig is, hangt ook af van de vloer en de manier waarop je die schoonmaakt. Een waterbezem is geen vervanging voor iedere droge stalbezem.

Blijft er na het schrobben water liggen dat je wilt wegtrekken? Kijk dan bij mestschuiven en vloertrekkers voor een hulpmiddel voor die volgende stap. Een borstel en een vloertrekker hebben elk hun eigen taak: de ene gebruik je bij het schrobben, de andere bij het wegtrekken.

Wat heb je nodig naast een bezemkop of hark?

Een kop alleen is pas bruikbaar als je er de juiste steel bij hebt, tenzij de gekozen uitvoering al met steel komt. Bij Dura wordt een aluminium steel van 150 cm beschreven. Bij de Euro Stal bezems is een gemonteerde steelhouder genoemd, maar de levering van een steel is niet bevestigd. Neem dat verschil mee als je een complete bezem wilt bestellen.

Ook bij harken verschilt wat er over de steel bekend is. Voor de tuin en bladhark en de hooi en grashark van 60 cm worden passende stelen genoemd. De hooi en grashark met egaliseerrand wordt zonder steel geleverd. Heb je thuis al een steel, dan is vooral de aansluiting van belang: alleen een steel die goed op de gekozen kop past, is een bruikbare aanvulling.

Loop deze drie punten na wanneer je een losse kop kiest:

1. Heb je een steel nodig om meteen aan de slag te kunnen?
2. Past een steel die je al hebt op deze kop?
3. Is er genoeg ruimte om het complete gereedschap te gebruiken en op te bergen?

Dit voorkomt dat je voor een kleine harkklus een kop zonder bruikbare steel klaarlegt, of een extra steel koopt terwijl er al een passende staat. Zoek je naast bezems en harken ook ander materiaal voor de stal, dan kun je verder kijken bij stalgereedschap en inrichting. Kies aanvullingen vanuit de klus die nog openstaat.

Welke gereedschappen vullen elkaar aan?

Op een erf of in een stal doe je vaak meer dan één soort opruimwerk. Je hoeft daarom geen bezem te zoeken die ook als hark en schrobborstel dient. Kies per stap het gereedschap dat bij het materiaal past. De combinaties hieronder helpen vooral als je een bestaande stalronde wilt aanvullen zonder twee bijna gelijke aankopen te doen.

Veeg horizontaal of gebruik de pijltjestoetsen om alle kolommen te bekijken.

Veeg je na het voeren los hooi van een gang, dan kun je het grotere materiaal eerst bijeenhalen met een passende hark en de resten op de vloer wegvegen. Bij werk op het erf kan een rijsbezem voor grover los vuil naast een rechte stalbezem voor een andere veegplek staan. Beide zijn bezems, maar je kiest ze voor een ander deel van de ronde.

Moet je mest oprapen en afvoeren, dan hoort daar een ander soort gereedschap bij dan een bladhark. Bekijk daarvoor mestvorken en mestboys. Een hark kan los hooi of gras verzamelen, maar vervangt niet het gereedschap waarmee je mest opneemt. Zo houd je de keuze bij de taak waarvoor je iets mist.

Heb je al een rechte bezem die goed werkt, koop dan niet nog een vergelijkbare breedte alleen om je verzameling aan te vullen. Denk aan de klus die nu lastig blijft: een ruw stuk erf, blad in de tuin of een vloer die je met water schrobt. Daaruit volgt duidelijker welke aanvulling je werkelijk gaat gebruiken.

Hoe houd je bezems en harken prettig in gebruik?

Een vaste plek voor je gereedschap scheelt zoeken tijdens de stalronde. Zet de bezem voor de gang waar je hem gewoonlijk pakt en houd een hark voor hooi of blad bij de plek waar je die klus begint. Gebruik je een aparte borstel voor nat werk, geef die dan ook een eigen plek waar hij na gebruik kan drogen.

Haal na het werk vastzittend stro, gras of blad uit de kop. Kijk af en toe of de steel nog goed aansluit en of er tanden of borstelmateriaal beschadigd zijn. Zo merk je op tijd wanneer een stuk gereedschap niet meer prettig werkt. Bij een losse kop kun je gericht bekijken welk onderdeel aandacht nodig heeft, in plaats van direct een heel nieuw soort gereedschap te kiezen.

Een handige indeling voor je opbergplek:

• Dicht bij de stalgang: de bezem voor je gewone veegwerk.
• Bij hooi of tuinmateriaal: de hark die je daarvoor gebruikt.
• Bij de schoonmaakplek: de borstel voor nat werk, met ruimte om te drogen.

Kies uiteindelijk het gereedschap dat bij jouw terugkerende klus past. Een smallere bezem die overal langs kan, kan waardevoller zijn dan een brede kop die je vaak moet laten staan. En een hark met egaliseerrand is vooral zinvol als je die gladde kant ook gebruikt. Zo blijft je keuze eenvoudig én bruikbaar in je dagelijkse werk.

Veelgestelde vragen