Runderen hanteren en markeren

Wat wil je doen met het rund?

Tijdens een werkronde wil je een koe misschien snel terugvinden. Op een ander moment moet je een kalf begeleiden of een rund kort vasthouden voor verzorging. Dat zijn verschillende taken. Kies daarom eerst wat je wilt doen en kijk daarna pas naar de uitvoering. Zo kom je uit bij materiaal dat past bij jouw dagelijkse werk.

• Een dier tijdelijk herkenbaar maken: kies een koeherkenningsbandje en spreek af wat de kleur betekent.
• Een kalf of koe begeleiden of kort vastmaken: begin met een halster dat bij het dier past en kies het touw apart.
• Een specifieke verzorgingshandeling voorbereiden: bekijk of een spanbeugel bij die handeling en jouw werkwijze past.
• Met Allflex oormerken werken: controleer of je de daarvoor bedoelde tang en passende onderdelen hebt.

Een bandje maakt een dier herkenbaar, maar geeft je geen houvast om het te begeleiden. Een touw helpt bij het hanteren, maar vertelt collega’s niet welk dier later nog aandacht nodig heeft. Door die functies uit elkaar te houden, zie je ook sneller wat er ontbreekt. Soms heb je twee aanvullingen nodig voor één werkronde; soms is alleen een nieuw bandje voldoende.

Werk je met meerdere mensen, maak dan vooraf duidelijk welke markering tijdelijk is en wie een dier begeleidt. Een vaste plek voor schoon materiaal helpt daarbij. Dan hoef je tijdens het werk niet te zoeken naar een passend halster of te raden waarom een koe een gekleurd bandje draagt.

Welk koeherkenningsbandje past bij jouw manier van markeren?

Wil je een rund tijdelijk herkenbaar maken, kijk dan verder dan de kleur. In deze categorie staan een geel bandje met klittenbandsluiting en een groene Quick Strap voor tijdelijke markering. Het gele bandje kun je met viltstift beschrijven. De Quick Strap is bedoeld voor meermalig gebruik. Ook de verpakking verschilt, wat meetelt als je meerdere dieren tegelijk markeert.

Veeg horizontaal of gebruik de pijltjestoetsen om alle kolommen te bekijken.

De gele koeherkenningsbandjes met klittenband zijn handig wanneer je naast een kleur een korte eigen aanduiding wilt kunnen toevoegen. Denk vooraf na over wat je opschrijft: een kort nummer of een afgesproken teken is voor collega’s makkelijker te herkennen dan een lange notitie. Ze worden per tien stuks geleverd. De klittenbandsluiting is hier het onderscheidende kenmerk, niet een bijzondere betekenis van geel.

Kies de groene Quick Strap koeherkenningsbandjes als je tijdelijke markeringen wilt aanbrengen met bandjes die volgens de productomschrijving meermaals gebruikt kunnen worden. Ze worden per vijf stuks geleverd en hebben een opgegeven formaat van 33,5 cm. Dat getal helpt je de uitvoering te herkennen, maar vertelt op zichzelf niet hoe het bandje om de poot van ieder dier zit. Groen heeft ook hier alleen de betekenis die jullie eraan geven.

Leg de kleurafspraak op één plek vast. Als geel vandaag iets anders betekent dan vorige week, kan een collega de aanduiding verkeerd lezen. Gebruik een bandje voor snelle herkenning tijdens het werk en houd gegevens die bij een dier moeten blijven horen in je eigen administratie bij. Zo kan een tijdelijke kleur weer verdwijnen zonder dat belangrijke informatie verloren gaat.

Hoeveel herkenningsbandjes heb je nodig?

Tel eerst hoeveel dieren tegelijk een bandje dragen. Een bandje dat later opnieuw wordt gebruikt, kan op hetzelfde moment maar aan één dier zitten. Bepaal daarna per uitvoering hoeveel reserve je wilt voor een bandje dat vuil wordt, kwijtraakt of niet meer goed sluit. Reken geel en groen apart als je ze voor verschillende aanduidingen gebruikt.

Rekenvoorbeeld: je wilt achttien dieren tegelijk met de gele klittenbandjes markeren en twee gele bandjes achter de hand houden. Dan heb je twintig gele bandjes nodig: twee verpakkingen van tien. Wil je daarnaast zes dieren met groene Quick Strap bandjes markeren en twee groene bandjes als reserve houden? Dan heb je acht groene bandjes nodig: twee verpakkingen van vijf. Die groene en gele aantallen tel je niet samen tot één bestelmaat.

Gebruik voor jouw bestelling deze korte volgorde:

1. Noteer per kleur of uitvoering hoeveel dieren tegelijk een bandje krijgen.
2. Voeg per uitvoering de gewenste reserve toe.
3. Trek alleen bandjes af die schoon zijn en nog goed bruikbaar zijn.
4. Rond het resultaat af op hele verpakkingen van diezelfde uitvoering.

Een grotere verpakking levert niet per se een betere keuze op. Als je bandjes vaak voor korte rondes inzet, kan hergebruik belangrijker zijn dan het aantal stuks in één pak. Wil je juist iets op het bandje schrijven, dan geeft het gele klittenbandje je een andere mogelijkheid. Vergelijk pas daarna de aantallen die je werkelijk nodig hebt.

Een halster kiezen voor een kalf of een grote koe

Sta je met een kalf klaar om het naar een andere plek te begeleiden, dan zoek je een andere uitvoering dan voor een grote koe. Het oranje verstelbare kalverhalster en het oranje verstelbare halster voor een grote koe horen bij dezelfde soort hulpmiddelen: ze zijn bedoeld om runderen vast te kunnen maken, bijvoorbeeld bij klauwverzorging. Het verschil waarop je hier eerst kiest, is de diermaat.

Beide genoemde halsters zijn van gevlochten nylon. Hun oranje kleur zegt niets over de maat; een volwassen dier heeft niet simpelweg een kalverhalster in een andere kleur nodig. Er zijn geen volledige verstelbereiken opgegeven om met elkaar te vergelijken. Gebruik daarom de aangegeven uitvoering als eerste selectie en kijk bij het passen of het halster goed ligt en voldoende verstelruimte heeft.

Vervang je een halster dat prettig zat, leg het oude exemplaar dan naast je nieuwe keuze. Let op hoe het om de kop lag en waar nog ruimte over was om te verstellen. Dat is nuttiger dan alleen op de naam of de foto kiezen. Voor een groeiend kalf blijft de pasvorm van nu belangrijk: een halster dat pas later goed zit, helpt je vandaag niet bij het begeleiden.

Een halster kies je samen met de taak, niet als los antwoord op iedere lastige situatie. Maak vooraf ruimte op de route en bepaal waar je het dier naartoe brengt. Moet je aan de hoeven werken, dan kun je daarnaast kijken bij klauwverzorging voor runderen. Daar zoek je de spullen voor de verzorgingsklus; het halster blijft het onderdeel voor het hanteren van het dier.

Koetouw kiezen: wanneer is extra lengte handig?

Bij de koetouwen in deze categorie kun je twee maten naast elkaar leggen. Het sisal koetouw van 210 cm is ongeveer 10 mm dik. Het sisal koetouw van 320 cm is 12 mm dik. Je vergelijkt dus niet alleen een korter met een langer touw: ook de dikte verschilt. Begin bij de lengte die je voor jouw gebruik prettig kunt hanteren.

Veeg horizontaal of gebruik de pijltjestoetsen om alle kolommen te bekijken.

Heb je nu een touw dat goed werkt, meet dan de lengte die je in de praktijk gebruikt. Kijk ook hoeveel ruimte een knoop of bevestiging inneemt. Een productlengte van 210 of 320 cm is immers niet gelijk aan de vrije lengte die na het vastmaken overblijft. Meer lengte geeft meer touw om mee te werken, maar ook meer los touw dat je tijdens het begeleiden moet beheren.

De dikte kan meewegen in hoe een touw voor jou in de hand ligt. Trek daar geen conclusie uit over draagkracht: voor deze twee koetouwen is geen belastbaarheid opgegeven. Kies ze als koetouw voor het bedoelde werk, niet als hulpmiddel om een dier op te tillen. Kijk bij vervanging ook naar slijtage aan het oude touw; een beschadigd exemplaar houd je liever niet als vanzelfsprekende reserve achter de hand.

Bestel je voor meerdere werkplekken, bepaal dan per plek welke lengte daar wordt gebruikt. Twee touwen van 210 cm en één van 320 cm zijn drie touwen, maar geen drie gelijke vervangingen. Door die maten apart te noteren, ligt later op elke plek het type dat je ervoor had gekozen.

Wat hoort bij elkaar tijdens het hanteren?

Een halster en een koetouw vullen elkaar aan. Met alleen een los touw heb je nog geen passend halster voor het dier; met alleen een halster heb je nog niet bepaald welk touw je wilt gebruiken. Kijk bij een gezamenlijke aankoop eerst naar kalf of grote koe. Bepaal vervolgens welke touwlengte past bij de ruimte en de handeling waarvoor je de combinatie klaarlegt.

Voor een korte verzorgingsklus is het handig als iedereen weet waar de gekozen spullen liggen en welke route het dier volgt. Bereid de werkplek voor voordat je begint. Werkt iemand nog niet vertrouwd met runderen of met de gekozen hulpmiddelen, laat diegene dan meekijken met een ervaren collega. Dat is zinvoller dan tijdens het begeleiden alsnog uit te zoeken hoe jullie het werk willen verdelen.

Loop vóór een werkronde kort deze punten langs:

• Welk dier ga je begeleiden, en welk halster heb je daarvoor klaargelegd?
• Welk koetouw hoort op deze werkplek bij de gekozen taak?
• Is de route vrij en weet iedereen waar het dier naartoe gaat?
• Zijn halster en touw nog in bruikbare staat?

Na afloop kun je de combinatie weer bij elkaar opbergen. Dan zie je bij een volgende ronde ook sneller of een halster ontbreekt of een touw aan vervanging toe is. Heb je alleen een nieuw touw nodig, dan hoef je niet uit gewoonte ook een nieuw halster te bestellen.

Welke spanbeugel kies je?

Voor een verzorgingshandeling waarbij je een spanbeugel wilt gebruiken, staan hier twee uitvoeringen. De standaard spanbeugel compleet is gemaakt van verzinkt staal en heeft een opgegeven verstelbereik van 54 tot 75 cm. De QRS spanbeugel compleet is van roestvrij staal en heeft een systeem om de beugel ook onder spanning te kunnen openen en instellen. Dat zijn de bruikbare verschillen voor je eerste vergelijking.

Veeg horizontaal of gebruik de pijltjestoetsen om alle kolommen te bekijken.

Kies de standaarduitvoering als juist het opgegeven verstelbereik je helpt bij het selecteren. Wil je vooral de QRS manier van openen en instellen, dan is de uitvoering van roestvrij staal de relevante optie om te bekijken. Voor de QRS uitvoering is hier geen verstelbereik vastgesteld. Neem de maat van de standaardbeugel dus niet over alsof die voor beide geldt.

Een spanbeugel is geen vervanging voor een geschikte werkplek, een passend halster of ervaring met de handeling. Ga ook niet uit van de belofte dat een koe met een beugel nooit kan trappen. Kijk vóór gebruik of de gekozen uitvoering past bij het dier en of degene die ermee werkt de sluiting kent. Houd bij je keuze vooral rekening met hoe je de beugel later weer losmaakt.

Koop je voor collega’s, bespreek dan niet alleen welk model jullie nemen, maar ook wie ermee werkt. Twee verschillende sluitingen op één bedrijf kunnen prima zijn als iedereen weet welke uitvoering klaarligt. Zo wordt het verschil tussen standaard en QRS een praktische keuze voor jullie werk, in plaats van alleen een verschil in productnaam.

Wanneer heb je een Allflex oormerktang nodig?

Een oormerktang heeft een andere functie dan een herkenningsbandje. Een bandje gebruik je hier voor een tijdelijke aanduiding die je zelf afspreekt. De Allflex oormerktang is bedoeld voor Allflex oormerken. Zoek je een tang omdat je met die oormerken werkt, dan is dat de eerste vraag om te beantwoorden. Kies niet alleen omdat een tang er ongeveer hetzelfde uitziet als een exemplaar dat je al hebt.

Controleer ook welke naald bij jouw tang en oormerken hoort. Een tang alleen is geen compleet pakket oormerken. Heb je al onderdelen liggen, noteer dan welke uitvoering het is voordat je iets vervangt. Daarmee voorkom je dat je pas bij het klaarleggen merkt dat de onderdelen niet bij elkaar passen.

Wil je een koe tijdens een werkronde vooral snel herkennen, kies dan eerst op die tijdelijke taak. Een gekleurd pootbandje is daarvoor een ander soort product dan een oormerktang. Gebruik je beide, houd dan duidelijk welk dier je bedoelt en wat de kleur op dat moment aangeeft. Zo heeft elk hulpmiddel zijn eigen plek in je werkwijze.

Maak je keuze compleet zonder dubbel te kopen

Loop je spullen per taak na. Voor markeren tel je de bandjes per uitvoering. Voor begeleiden kijk je of het passende halster en het gewenste koetouw er allebei zijn. Voor een verzorgingshandeling beoordeel je apart of je een spanbeugel nodig hebt. Zo voorkom je dat je een extra artikel bestelt terwijl juist een passend onderdeel ontbreekt.

Leg spullen na gebruik terug op een herkenbare plek en bekijk ze voordat ze opnieuw worden ingezet. Bij bandjes let je op de sluiting en of een eerder aangebrachte aanduiding nog duidelijk is. Bij halsters en touwen kijk je naar zichtbare beschadiging en slijtage. Houd materiaal dat eerst aandacht nodig heeft apart, zodat het niet tussen de direct bruikbare spullen terechtkomt.

Maak ook onderscheid tussen de klus van vandaag en een volgende taak. Voor werk aan hoeven en onderbenen vind je aanvullende artikelen bij klauwverzorging voor runderen. Bereid je juist de periode rond een geboorte voor, kijk dan bij afkalven. Die categorieën helpen je de rest van de klus samen te stellen; ze veranderen niet welke functie een halster, bandje of koetouw hier heeft.

Twijfel je tussen twee uitvoeringen, schrijf dan één zin op over wat de aankoop moet oplossen. ‘Ik heb twintig beschrijfbare gele bandjes nodig’ leidt naar een andere keuze dan ‘ik wil vijf groene bandjes voor tijdelijke markering’. Met zo’n concrete taak voor ogen vergelijk je wat telt en laat je kleur of productnaam niet het hele besluit bepalen.

Veelgestelde vragen