Afrikaanse varkenspest: risicocontacten beperken en bij verdenking de officiële route volgen
Praktische gids
Afrikaanse varkenspest: risicocontacten beperken en bij verdenking de officiële route volgen
Vermoed je Afrikaanse varkenspest bij je varkens? Neem direct contact op met je dierenarts en meld de verdenking bij het Landelijk meldpunt dierziekten: 045 546 31 88. Wacht niet op een eigen diagnose of een compleet overzicht van alle contacten. De meldplicht geldt ook als je maar enkele varkens voor de hobby houdt. Lees de instructies van de NVWA over herkennen en melden.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Verspreidingsrisico: waarom tijdig melden belangrijk is
- Bezoekers, materialen, vervoer en contact met wilde zwijnen
- Voer en afval: welke officiële regels gelden?
- Waarnemingen en contactgegevens voor de dierenarts vastleggen
- Bij verdenking de officiële meldroute en instructies volgen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een duidelijke toegangsregel
Instructiebord Geen Toegang Eerst Ontsmetten, 20 x 40 cm
Dit bord maakt bij de ingang zichtbaar dat bezoekers eerst moeten ontsmetten als dat de afgesproken toegangsregel is.
Let op bij je keuze Plaats het alleen bij een doorgang waar die regel daadwerkelijk geldt.
Voer afgesloten bewaren
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Deze voerton heeft een deksel met sluiting dat helpt ongewenste dieren bij het voer vandaan te houden.
Let op bij je keuze Controleer of 40 liter past bij de hoeveelheid voer die je wilt bewaren.
Elektrische afrastering controleren
Schrikdraadtester met 4 LED Niveaus, zonder Grondpiek – Gobel
Met deze tester kun je de spanningsniveaus op verschillende plekken langs een elektrische afrastering vergelijken.
Let op bij je keuze Dit is alleen een zinvolle keuze als je al een elektrische afrastering gebruikt.
Op gewone dagen helpt het om na te gaan wie en wat bij je varkens komt. De route is eenvoudig:
- Controleer de toegang van bezoekers, materialen en vervoer.
- Houd voer en etensresten gescheiden van de varkens.
- Noteer opvallende veranderingen bij de dieren.
- Bel bij een verdenking de dierenarts en het meldpunt en volg de instructies die je krijgt.
Verspreidingsrisico: waarom tijdig melden belangrijk is
Afrikaanse varkenspest is een virusziekte bij varkens en wilde zwijnen. Het virus kan worden overgedragen door contact met besmette dieren, via besmette etenswaren en via materialen zoals kleding en veewagens. Daarom verdienen ook contacten zonder direct contact tussen dieren aandacht. Een directe melding stelt de NVWA in staat een mogelijke besmetting te onderzoeken en verspreiding tegen te gaan. Meer over de overdracht en meldplicht bij de NVWA.
Minder eetlust, sloomheid, koorts, bloedingen, diarree of sterfte kunnen reden tot zorg zijn. Deze verschijnselen bewijzen niet dat een varken Afrikaanse varkenspest heeft: ze kunnen ook bij klassieke varkenspest passen. Laat zorgwekkende veranderingen door je dierenarts beoordelen en meld een verdenking direct. Bekijk de mogelijke verschijnselen bij de NVWA.
Bezoekers, materialen, vervoer en contact met wilde zwijnen
Loop de mogelijke contactroutes na voordat er iets misgaat. De NVWA adviseert varkenshouders om contacten met andere bedrijven, het uitwisselen van materialen en de toegang van bezoekers te beperken. Ook het voorkomen van contact met wilde zwijnen vraagt aandacht; zie de informatie van RVO voor hobbyhouders.
| Contactroute | Vraag voor jouw locatie | Wat kun je nagaan? |
|---|---|---|
| Bezoekers | Wie moet bij de dieren zijn en wie komt ook op andere locaties met varkens? | Beperk de toegang tot noodzakelijke bezoekers en spreek vooraf af hoe zij schoon binnenkomen. |
| Kleding en materialen | Welke laarzen, kleding en hulpmiddelen worden ook elders gebruikt? | Houd materialen waar mogelijk op één locatie en controleer de afspraken over reinigen en omkleden. |
| Vervoer | Welke wagens en laadmiddelen komen op het erf en waar zijn ze eerder gebruikt? | Controleer met de vervoerder welke regels voor reiniging en ontsmetting van toepassing zijn. |
| Wilde zwijnen | Kunnen wilde zwijnen bij de gehouden varkens of hun voer komen? | Bespreek met je dierenarts hoe je mogelijk contact op jouw locatie voorkomt. |
Voor diertransport gelden specifieke voorschriften voor reiniging en ontsmetting, met aanvullende eisen na vervoer uit bepaalde risicogebieden. Gebruik daarvoor de actuele uitleg van de NVWA over diertransportmiddelen, niet een vaste werkwijze uit deze checklist.
Voer en afval: welke officiële regels gelden?
Voer geen keukenafval aan varkens. Volgens RVO geldt dat verbod ook voor gekookte etensresten. Het geldt eveneens als je varkens voor de hobby houdt. Kijk bij twijfel over een specifieke voerstroom naar de Nederlandse uitleg van RVO en vraag zo nodig de bevoegde instantie om duidelijkheid. Een zelfbedachte lijst met veilige restjes is geen vervanging van die regels.
Houd etensresten buiten bereik van varkens en wilde zwijnen. Gooi ze in een gesloten afvalbak en laat ze niet achter in de natuur, ook niet onderweg. De NVWA licht het risico van etensresten toe.
Waarnemingen en contactgegevens voor de dierenarts vastleggen
Een feitelijk overzicht maakt een telefoongesprek makkelijker. Noteer wat je hebt gezien, niet welke ziekte je denkt te hebben vastgesteld. Gegevens over dieren en hun contacten kunnen bovendien helpen bij het onderzoek naar een mogelijke besmetting. De NVWA legt uit waarom registratie en contactgegevens belangrijk zijn.
| Onderwerp | Noteer wat je weet |
|---|---|
| Locatie en dieren | Het adres, de betrokken diergroep of het hok en het aantal dieren dat opvalt. |
| Veranderingen | Wat je zag, wanneer het begon en of er dieren zijn gestorven. |
| Contacten | Recent aangevoerde dieren, bezoekers, vervoer en gedeelde materialen. |
| Bereikbaarheid | De naam en het telefoonnummer van de houder en van degene die de dieren verzorgt. |
Heb je nog niet alle gegevens? Bel bij een verdenking toch direct; aanvullen kan tijdens het gesprek.
Bij verdenking de officiële meldroute en instructies volgen
In Nederland: bel je dierenarts en meld de mogelijke besmetting direct bij het Landelijk meldpunt dierziekten op 045 546 31 88. Zowel houders van bedrijfsmatig gehouden varkens als hobbyhouders moeten een verdenking melden. De actuele route staat op de meldpagina voor dierziekten van de NVWA.
Vertel waar de dieren staan, welke veranderingen je ziet en hoe je bereikbaar bent. Vraag welke instructies nu voor jouw situatie gelden en volg die op. De NVWA onderzoekt een melding en bepaalt de vervolgstappen; trek zelf geen conclusie over de diagnose of over producten van de dieren. Lees wat de NVWA na een melding onderzoekt.