Legkippen houden: dagelijkse zorg voor een bestaande toom
Praktische gids
Legkippen houden: dagelijkse zorg voor een bestaande toom
Een bestaande toom legkippen verzorgen hoeft niet ingewikkeld te zijn: kijk eerst hoe de dieren zich gedragen, controleer daarna water en voer en loop vervolgens de nesten na. Raap de eieren en schrijf bijzonderheden op. Zo let je niet alleen op hoeveel eieren je vindt, maar ook op hoe het met de kippen gaat.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Welke extra taken vraagt het houden van legkippen?
- Dagelijkse controle: kippen, voer, water, nesten en eieren
- Voer en water controleren: toegang, vervuiling en bijvullen
- Nesten nalopen en geraapte eieren registreren
- Waarnemingen over de toom vastleggen in een eenvoudig logboek
- De routine aanpassen aan het seizoen, de toom en beschikbare hulp
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Drinkwater vlot controleren
Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun
Door het doorzichtige reservoir zie je tijdens de dagelijkse ronde wanneer de drinktoren moet worden bijgevuld.
Let op bij je keuze Kijk ook of er water in de drinkrand staat en alle kippen erbij kunnen.
Een vaste voerplek
Voertoren voor Pluimvee van Transparant Biokunststof, Limoengroen, 2 kg – Gaun Bio Green Lemon
De transparante voorraadbak laat zien hoeveel voer er nog in de voertoren zit.
Let op bij je keuze Controleer tijdens het voeren of ook de rustigere kippen bij het voer kunnen.
Legplekken schoonhouden
Houten Legnest voor Kippen met 2 Vakken, Binnenmaat 27 x 31 cm – Kerbl Duo
Dit legnest heeft twee vakken en uitneembare bodems, zodat je vuil uit de legplekken kunt verwijderen.
Let op bij je keuze Meet de beschikbare plek in het hok en kijk of de vakken passen bij jouw kippen.
Eieren verzamelen
Eiermandje voor Verse Eieren, ø 20 x 15 cm – Gaun
Met dit mandje kun je de geraapte eieren meenemen naar binnen.
Let op bij je keuze Tel de eieren en noteer gebroken exemplaren voordat je ze opbergt.
Welke extra taken vraagt het houden van legkippen?
Ook kippen die niet leggen hebben voer, vers water, een schoon verblijf en dagelijkse aandacht nodig. Bij een leggende toom krijgen de nesten en het rapen van eieren een vaste plek in die ronde. Controleer daarnaast of het basisvoer bedoeld is voor leggende hennen. Het LICG beschrijft de dagelijkse verzorging en de voeding tijdens de leg.
| Onderdeel | Vraag tijdens je ronde |
|---|---|
| Nesten | Zijn ze droog en bruikbaar? Liggen er ook eieren buiten het nest? |
| Eieren | Hoeveel heb je geraapt? Zijn er gebroken eieren of opvallende schalen? |
| Dieren | Gedragen alle kippen zich zoals je van deze toom gewend bent? |
Een eiertelling is een waarneming, geen norm die je toom iedere dag moet halen.
Dagelijkse controle: kippen, voer, water, nesten en eieren
Loop bij voorkeur in dezelfde volgorde langs het verblijf. Kijk vóór je de bakken bijvult of alle kippen aanwezig zijn en hoe ze bewegen en reageren. Tijdens het voeren zie je of ook rustigere dieren bij het voer komen. Controleer de drinkplek, raap de eieren, verwijder duidelijk vuil en kijk later nog eens naar de dieren en het hok.
Dagchecklist om af te drukken
Vul de datum en het aantal kippen in. Schrijf bij bijzonderheden op wat je daadwerkelijk zag of deed.
| Gedaan | Controle | Waarneming of actie |
|---|---|---|
| □ | Kippen geteld; gedrag en bewegen bekeken | ________________________ |
| □ | Drinkplek bereikbaar; bak schoongemaakt en water ververst | ________________________ |
| □ | Voer droog en bereikbaar; zo nodig aangevuld | ________________________ |
| □ | Mestplank en duidelijk vervuilde plekken schoongemaakt | ________________________ |
| □ | Nesten bekeken; eieren geraapt en geteld | ________________________ |
| □ | Bij de laatste ronde dieren en hok nogmaals bekeken | ________________________ |
Doet een kip niet mee, is ze benauwd of oogt ze duidelijk ziek? Noteer wat je ziet en neem contact op met een dierenarts. Doe dat meteen bij plotselinge sterfte of meerdere zieke dieren. Een verandering in het aantal eieren vertelt je op zichzelf niet wat er aan de hand is.
Voer en water controleren: toegang, vervuiling en bijvullen
Een gevulde bak is pas bruikbaar als de kippen erbij kunnen. Kijk of er werkelijk water in de drinkrand staat en of de voorziening niet is omgevallen, verstopt of bevroren. Maak de bak schoon en ververs het water. Controleer bij het voer of het droog is en of dieren elkaar bij de bak verdringen. Verwijder bedorven of beschimmeld voer. Bij warmte of vorst kan de drinkplek later op de dag opnieuw aandacht nodig hebben. Utah State University Extension licht het belang van bereikbaar, schoon water en goed voer toe.
Werkt je huidige voerplek of drinkplek niet goed voor deze toom? Bekijk bij Farmora’s benodigdheden voor kippen en pluimvee de verschillende soorten bakken. Kies pas iets anders nadat je hebt vastgesteld welk probleem je wilt oplossen, zoals schoonmaken of toegang voor alle dieren.
Nesten nalopen en geraapte eieren registreren
Bekijk ieder nest, vervang nat of vuil nestmateriaal en kijk ook op plekken waar de kippen buiten de nesten leggen. Raap de eieren en tel ze. Noteer gebroken eieren en opvallende schalen apart: dan verdwijnt die informatie niet in het dagtotaal. Eieren die langer in een nest blijven liggen, hebben meer kans op bevuiling of breuk. Dat praktische advies komt uit een Amerikaanse voorlichtingspublicatie over eieren van eigen kippen, niet uit Nederlandse regelgeving.
Is een nest steeds nat of liggen eieren telkens elders? Noteer eerst wat je ziet en pak het vuile materiaal aan. Als de nestplek zelf niet goed werkt, kun je de uitvoeringen bij legnesten voor kippen bekijken. De dagelijkse eiertelling vertelt je niet welk nest bij jouw hok past.
Waarnemingen over de toom vastleggen in een eenvoudig logboek
Gebruik één regel per dag voor de datum, het aantal kippen, de geraapte eieren, opvallend gedrag en wat je hebt veranderd. Schrijf bijvoorbeeld apart op dat je nat nestmateriaal vond en dat je het daarna verving. Zo blijven waarneming en actie uit elkaar. Ook Utah State University Extension adviseert eieren, mest en de gezondheid van de toom te volgen.
| Datum | Kippen | Eieren geraapt | Wat viel op? | Wat heb je gedaan? |
|---|---|---|---|---|
| ________ | ________ | ________ | ________________ | ________________ |
| ________ | ________ | ________ | ________________ | ________________ |
| ________ | ________ | ________ | ________________ | ________________ |
Vind je minder eieren dan je gewend bent? Noteer dat zonder meteen een oorzaak aan te wijzen. Kijk ook of de groepssamenstelling, het nestgebruik, de toegang tot voer en water of het gedrag veranderde. Blijf een kip die ziek oogt als dier beoordelen, niet alleen via de eiertelling.
De routine aanpassen aan het seizoen, de toom en beschikbare hulp
De volgorde van je ronde kan gelijk blijven. Pas aan wat je tussendoor moet controleren: bij warmte of vorst vooral de drinkplek, en na een verandering in de toom ook of ieder dier bij voer en water komt. Ben je afwezig, spreek dan af wie de ronde doet, waar de benodigdheden liggen en wie bij een afwijking wordt gebeld.
Weekchecklist om af te drukken
| Gedaan | Nalopen en zo nodig aanpassen | Waarneming of afspraak |
|---|---|---|
| □ | Dagnotities en eiertellingen naast elkaar gelegd | ________________________ |
| □ | Nesten, zitstokken en lastig bereikbare plekken op vuil bekeken | ________________________ |
| □ | Voeropslag en drinkvoorziening gecontroleerd | ________________________ |
| □ | Besloten of het weer extra controles vraagt | ________________________ |
| □ | Bij afwezigheid: verzorger, toegang en contactgegevens geregeld | ________________________ |
| □ | Zo nodig actuele vogelgriepmaatregelen voor de locatie nagekeken | ________________________ |
Vogelgriepmaatregelen kunnen veranderen en per regio verschillen. Controleer bij RVO en de Rijksoverheid wat voor jouw locatie geldt, zeker voordat iemand anders de zorg overneemt.
