Kippen en pluimvee

Kippenvoer kiezen voor de leeftijd en samenstelling van je koppel

Iemand houdt twee blanco papieren voerzakken vast op een houten tafel, naast een schep en een kom met korrels. Op de achtergrond staat een bruine kip.

Praktische gids

Kippenvoer kiezen voor de leeftijd en samenstelling van je koppel

Het juiste kippenvoer kies je eerst voor de dieren die samen eten. Zijn het kuikens, opgroeiende kippen of leggende hennen? Zoek vervolgens een volledig voer dat voor hen bedoeld is. Pas daarna vergelijk je legkorrel en legmeel. Kijk na het voeren of alle kippen erbij konden en wat er is blijven liggen.

Iemand houdt twee blanco papieren voerzakken vast op een houten tafel, naast een schep en een kom met korrels. Op de achtergrond staat een bruine kip.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Leeftijd, legrijpheid en samenstelling van je koppel
  3. Legkorrel en legmeel voor kippen: praktische verschillen
  4. Diersoort, levensfase en gebruiksaanwijzing op het voeretiket
  5. Een voerwisseling plannen en je kippen observeren
  6. Morsen, selectief eten en toegang tot voer controleren
  7. Bewaar kippenvoer droog en voorkom verspilling

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Leeftijd, legrijpheid en samenstelling van je koppel

Noteer welke dieren bij dezelfde voerplek kunnen: ook jonge hennen die nog niet leggen, hanen en kippen in de rui. Een leeftijdsaanduiding op de zak helpt, maar controleer of de beschreven levensfase overeenkomt met jouw dieren. Het LICG onderscheidt kuikenvoer, opfokvoer, legvoer en onderhoudsvoer tijdens de rui.

Begin bij de dieren, niet bij de vorm van het voer
Wie eet mee? Waar zoek je naar? Wat controleer je?
Kuikens Passend kuikenvoer of startvoer De bedoelde diersoort en leeftijd
Opgroeiende kippen die nog niet leggen Passend opfokvoer Tot wanneer de voerlijn dit voer adviseert
Leggende hennen Volledig legvoer Of het voor leggende hennen bedoeld is
Kippen in de rui Passend onderhoudsvoer De doelgroep en gebruiksaanwijzing

Wat als jonge en leggende kippen samen eten?

Maak legvoer niet automatisch het basisvoer voor de hele groep. Het Amerikaanse Merck Veterinary Manual waarschuwt voor calciumrijk legvoer bij opgroeiende dieren die nog niet leggen. Kun je hun toegang tot voer niet scheiden? Bespreek dan met een pluimveevoedingsdeskundige hoe je voor beide groepen passend voer aanbiedt. De Amerikaanse Oregon State University Extension beschrijft algemeen voer voor koppels met verschillende leeftijden, met afzonderlijke aandacht voor de calciumvoorziening van leggende hennen. Ga dus niet op de naam ‘pluimveevoer’ alleen af: controleer voor welke dieren een specifiek product bedoeld is.

Legkorrel en legmeel voor kippen: praktische verschillen

Legkorrel bestaat uit samengeperst voer; legmeel heeft een losse, fijnere structuur. Beide kunnen volledig voer voor leggende hennen zijn. Of een zak geschikt is, lees je op het etiket, niet aan de vorm af. Voerfabrikant Garvo licht de twee vormen toe.

Vergelijk de voervorm nadat je de doelgroep hebt gecontroleerd
Waar let je op? Legkorrel Legmeel
Eten Kippen pikken korrels op. Kippen zijn doorgaans langer bezig met eten.
Resten Kijk of er gebroken korrels of gruis blijven liggen. Kijk of bepaalde losse delen blijven liggen.
Morsen Controleer de grond rond de voerplek. Controleer ook of fijn voer buiten de bak belandt.

Meel kan vaker worden gemorst; bij meel is selectief eten ook mogelijk. Dat maakt korrels niet voor ieder koppel de winnaar. Kijk wat jouw kippen daadwerkelijk opnemen. Het LICG bespreekt de langere eettijd en het morsen bij meel.

Diersoort, levensfase en gebruiksaanwijzing op het voeretiket

Leg bij twee zakken eerst de etiketten naast elkaar. De NVWA beschrijft welke gegevens op een etiket van mengvoer moeten staan, waaronder de diersoort, het type voer, de gebruiksaanwijzing, de samenstelling, analytische bestanddelen, de minimale houdbaarheid en een partijnummer. De levensfase moet je uit de productaanduiding en gebruiksaanwijzing afleiden; die staat niet noodzakelijk als afzonderlijk etiketveld vermeld.

Etiketleeskaart voor kippenvoer
Zoek dit op de verpakking Vraag aan jezelf Wat doe je ermee?
Diersoort en bedoelde levensfase Past dit bij alle dieren die ervan kunnen eten? Zo niet, zoek een geschikter basisvoer.
Volledig of aanvullend diervoeder Is dit bedoeld als volledig dagrantsoen? Gebruik aanvullend voer niet op zichzelf als basisvoer.
Gebruiksaanwijzing Hoe bied je dit voer aan en wanneer adviseert de producent een overstap? Volg de aanwijzingen voor dit product.
Samenstelling en analytische bestanddelen Welke ingrediënten en gehalten worden vermeld? Vergelijk producten die voor dezelfde doelgroep bedoeld zijn.
Houdbaarheid en partijnummer Kun je het voer tijdig gebruiken en de partij terugvinden? Bewaar deze gegevens als je voer overschept.

Volgens de NVWA is een volledig mengvoer door zijn samenstelling toereikend als dagrantsoen. Een aanvullend mengvoer is dat alleen in combinatie met ander voer. Bij twijfel over de doelgroep of gebruiksaanwijzing kun je de producent om uitleg vragen.

Een voerwisseling plannen en je kippen observeren

Wissel je tussen twee voeders die allebei voor deze kippen geschikt zijn? Meng dan eerst wat nieuw voer met het oude en vergroot het aandeel geleidelijk. Het LICG beschrijft deze aanpak, zonder één vaste duur voor ieder koppel te geven. Controleer bij een overstap naar legvoer eerst welke hennen daadwerkelijk aan die fase toe zijn.

  1. Schrijf op welk voer je vervangt en welke dieren erbij kunnen.
  2. Kijk tijdens het eten of ook de rustigere kippen toegang krijgen en of ze het nieuwe voer opnemen.
  3. Let daarna per dier op eten, gedrag, mest en conditie; trek uit een verandering niet meteen een conclusie over de oorzaak.

Blijft een kip voer weigeren, vermagert ze of zit ze lusteloos met opgezette veren? Neem contact op met een dierenarts. Zulke verschijnselen verdienen beoordeling en zijn niet zomaar een normale reactie op nieuw voer. Het LICG beschrijft deze signalen bij zieke kippen.

Morsen, selectief eten en toegang tot voer controleren

Een lege bak vertelt niet welke kip wat heeft gegeten. Kijk eens rustig mee bij het voeren: wordt een dier weggedrukt, blijven vooral fijne delen achter of ligt er voer naast de bak? Als niet alle dieren erbij kunnen, bied dan een extra bereikbare voerplek aan en kijk of dat verschil maakt. Het LICG adviseert voldoende voerbakken.

Verdwijnen er ook extraatjes in het koppel? Controleer dan of het gewone basisvoer nog wordt gegeten. Het LICG benadrukt die controle bij voedselverrijking. Een voerbak kies je apart van het voer zelf: een andere bak verandert niet voor welke dieren de inhoud bedoeld is.

Bewaar kippenvoer droog en voorkom verspilling

Bewaar het voer schoon, droog en koel in een goed afsluitbare ton en houd de bewaarvoorschriften op de verpakking aan. Koop een hoeveelheid die je kunt opslaan en gebruiken: bij langdurige opslag kan de voedingswaarde teruglopen. Het LICG adviseert droge, koele opslag.

  • Bewaar de datum en het partijnummer van de oorspronkelijke verpakking als je het voer overschept.
  • Gooi natte, beschimmelde of vervuilde resten weg; dek ze niet af met vers voer.
  • Kijk vóór de volgende aankoop hoeveel voer is opgegeten en hoeveel je hebt moeten weggooien.

Laat voerresten niet lang liggen en zorg steeds voor vers drinkwater. Zo blijft de dagelijkse voerplek overzichtelijk en kun je verspilling sneller opmerken. Lees ook de aandachtspunten van het LICG voor voerresten en drinkwater.