Kippen en pluimvee

Kippen kopen: vragen stellen en de komst van nieuwe kippen voorbereiden

Bruine hen in een verblijf met stro, naast een open houten transportkist. Een hand zet een waterbak neer.

Praktische gids

Kippen kopen: vragen stellen en de komst van nieuwe kippen voorbereiden

Wil je kippen kopen? Bepaal eerst hoeveel dieren je kunt huisvesten, vraag de aanbieder naar hun voorgeschiedenis en maak het verblijf klaar vóór je een ophaaldag afspreekt. Heb je al kippen, regel dan ook een aparte plek voor de nieuwkomers.

Bruine hen in een verblijf met stro, naast een open houten transportkist. Een hand zet een waterbak neer.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Welke kippen passen bij je doel, groepsgrootte en ruimte?
  3. Welke vragen stel je over herkomst, leeftijd, identificatie en gezondheid?
  4. Kippenprijzen vergelijken: leeftijd, informatie en lokale omstandigheden
  5. Vervoer en aankomst voorbereiden: verblijf, water en toezicht
  6. Nieuwe kippen bij de toom: hygiëne, observatie en eventueel apart houden

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Welke kippen passen bij je doel, groepsgrootte en ruimte?

Zoek je vooral hennen voor eieren, of wil je kippen houden als hobby? Schrijf op hoeveel dieren je wilt ontvangen en of er al een toom is. Kippen zijn groepsdieren. Kijk daarom niet alleen naar één aantrekkelijk dier, maar ook naar de samenstelling van de groep en de ruimte in hok en ren. Verschillende typen kippen kunnen andere afwegingen vragen; het LICG bespreekt de keuze en huisvesting.

Loop het verblijf na: is er een beschutte slaapplaats, zijn voer en vers water bereikbaar en kunnen de dieren elkaar uit de weg gaan? Heb je al kippen, bedenk dan waar de nieuwe dieren eerst afzonderlijk kunnen verblijven. Lukt dat nog niet, regel die plek voordat je ze ophaalt.

Welke vragen stel je over herkomst, leeftijd, identificatie en gezondheid?

Vraag wat de aanbieder daadwerkelijk weet en welke gegevens je kunt meekrijgen. Bekijk de kippen en hun verblijf als dat mogelijk is. Let op hun activiteit en verenkleed, maar behandel een indruk tijdens je bezoek niet als een gezondheidsverklaring. Het LICG noemt activiteit en de conditie van het verenpak als aandachtspunten bij de aanschaf.

Vragenlijst voor het aankoopgesprek

Neem de vragen mee en noteer welke antwoorden zeker zijn en welke nog navraag vragen.
Onderwerp Vraag aan de aanbieder Wat noteer je?
☐ Herkomst Waar komen de kippen vandaan en hoe lang zijn ze hier gehouden? De bekende voorgeschiedenis en eventuele onbekende perioden.
☐ Leeftijd en geslacht Wat is hun geboortedatum of geschatte leeftijd? Hoe is hun geslacht vastgesteld? Wat is bevestigd en wat is een schatting?
☐ Herkenning Hoe kan ik de dieren uit elkaar houden? Heeft een dier een pootring of ander herkenbaar kenmerk? Welk kenmerk hoort bij welke kip?
☐ Gezondheid Zijn er recent ziekteverschijnselen of uitval geweest? Welke gegevens over onderzoek of vaccinaties zijn beschikbaar? Wat is gedocumenteerd en wat is alleen mondeling verteld?
☐ Verzorging Welk voer krijgen de kippen nu? Zijn er bijzonderheden bij eten, drinken of gedrag? Het huidige voer en eventuele aandachtspunten.
☐ Overdracht Welke dieren neem ik precies mee en hoe bereik ik je bij een vraag achteraf? De gemaakte afspraak en contactgegevens.

Een pootring kan helpen bij het herkennen van een kip, maar veronderstel niet dat ieder dier er een draagt. Het LICG noemt een vaste pootring voor deelname aan tentoonstellingen. Vraag dus naar de kenmerken van de dieren die jij daadwerkelijk overneemt.

Wat vraag je extra als je legkippen zoekt?

Vraag of de hennen nu leggen en wat de aanbieder daar zelf van heeft waargenomen. Noteer ook hun leeftijd en het voer dat ze krijgen. Een beschrijving van de huidige leg is geen belofte over hoeveel eieren je later thuis zult vinden.

Oogt een kip lusteloos of heeft ze moeite met ademhalen? Vraag wat er aan de hand is en beslis niet overhaast. Bij zorgen over ziekte kan een dierenarts adviseren; alleen kijken levert geen diagnose op. Het RIVM adviseert een dierenarts te raadplegen bij onder meer ademhalingsverschijnselen, zenuwverschijnselen of plotselinge sterfte.

Kippenprijzen vergelijken: leeftijd, informatie en lokale omstandigheden

Hoeveel een kip kost, hangt af van het aanbod dat je vergelijkt. Een bedrag per dier zegt weinig zonder de leeftijd, de informatie over de herkomst en wat je nog moet regelen voor ophalen en opvang. Vraag ook of je iets van het vertrouwde voer meekrijgt.

Stel dat twee aanbieders hetzelfde bedrag vragen. Bij de één kun je de leeftijd en voorgeschiedenis noteren; bij de ander blijven die onbekend. Dan zijn het voor jou geen gelijkwaardige aanbiedingen, ook al is de vraagprijs gelijk. Vergelijk daarom eerst de antwoorden op je vragenlijst en pas daarna het bedrag en de reis die je moet maken.

Vervoer en aankomst voorbereiden: verblijf, water en toezicht

Spreek een moment af waarop je na het ophalen rechtstreeks naar huis kunt en tijd hebt om de dieren te ontvangen. Het LICG adviseert afzonderlijke vervoersmanden of kisten, of stevige dozen met ventilatie. Vervoer kippen niet bij grote warmte en laat ze niet achter in een afgesloten auto.

  • ☐ Het verblijf is klaar en de kippen kunnen bij voer en vers drinkwater.
  • ☐ Als er al kippen zijn, is een afzonderlijke opvangplek beschikbaar.
  • ☐ Voor het vervoer zijn geschikte, goed geventileerde plekken geregeld.
  • ☐ Je weet welk voer de kippen gewend zijn.
  • ☐ Je hebt na aankomst tijd om te zien of de dieren bewegen, eten en drinken.

Controleer vóór het ophalen welke maatregelen tegen vogelgriep gelden op de plaats van vertrek en aankomst. In een beperkingsgebied kan ook voor hobbyhouders een vervoersverbod voor vogels gelden. De NVWA licht het verbod toe; via de RVO vind je de Dierziekteviewer met maatregelen per gebied. Haal de kippen niet op als een verbod op de verplaatsing van toepassing is.

Houd je een kleine toom voor de hobby binnen Nederland, ga dan niet automatisch uit van de registratie die voor bedrijfsmatig pluimvee geldt. RVO legt uit wanneer een UBN nodig is. Komen de dieren uit een ander land binnen de Europese Unie, controleer dan vóór de overdracht ook de regels voor certificaten en registratie: RVO maakt daarbij onderscheid tussen gehouden vogels en pluimvee.

Nieuwe kippen bij de toom: hygiëne, observatie en eventueel apart houden

Zet nieuwkomers niet meteen bij je bestaande kippen. Het LICG adviseert ze minstens twee weken apart te houden, liever vier tot zes weken, en hun ontlasting op parasieten te laten onderzoeken. Bespreek met je dierenarts hoe je dat voor jouw toom organiseert. Zorg dat de aparte plek klaar is voordat de kippen arriveren.

Geef de nieuwkomers op hun eigen plek voer en water. Kijk dagelijks of ze alert zijn en eten en drinken, en let op veranderingen in hun gedrag, ontlasting of ademhaling. Houd de verblijven schoon, was na contact met pluimvee je handen en trek schone kleding aan na werk bij de dieren. Dat sluit aan bij de hygiëneadviezen van het RIVM. Bel een dierenarts als je ziekteverschijnselen ziet.

Kunnen de dieren na de periode apart bij elkaar, zorg dan dat ze elkaar kunnen ontwijken en blijf kijken of iedereen bij voer en water komt. Het LICG beschrijft dat er bij een introductie onrust over de rangorde kan ontstaan. Raakt een kip gewond of wordt ze telkens weggejaagd, laat de situatie dan niet voortduren.