Kennisbank

Kippenrassen kiezen die passen bij jouw ruimte en wensen

Welk kippenras past bij jou? Begin bij de ruimte voor een groep kippen en de zorg die je iedere dag kunt bieden. Vergelijk daarna grote rassen en krielen op bouw, gedrag en eieren. Een kleine kip heeft nog steeds gezelschap, een nachthok en een buitenren nodig. Het LICG legt de basis voor het houden van kippen uit.

Een witte hen met zwarte halsveren en staart staat naast een lichtbruine hen in een uitloop bij een houten kippenhok.
Inhoudsopgave
  1. Alle gidsen over dit onderwerp
  2. Producten bij deze gids
  3. Eieren of gezelschap: ruimte meten en dagelijkse zorg plannen
  4. Kleine en grote kippenrassen: gedrag en groepssamenstelling
  5. Legverwachting per kippenras: wat verandert per seizoen?
  6. Uitrusting voor jouw kippen: hok, zitstokken en voerbakken
  7. Kippenrassen vergelijken: tabel met bronnen en rasprofielen

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Eieren of gezelschap: ruimte meten en dagelijkse zorg plannen

Meet de bruikbare vloer van het nachthok en de buitenren afzonderlijk. Teken op een eenvoudige plattegrond waar de doorgang, zitstokken, nesten, bakken en schoonmaakroute komen. Zo zie je of de gemeten vloer ook na het inrichten bruikbaar blijft.

Het LICG noemt als minimum voor middelgrote rassen per kip 0,5 m² nachthok en 1 m² buitenren. Voor krielrassen noemt het 0,25 m² nachthok en 0,5 m² buitenren per kip. Meer leefruimte is beter. Gebruik deze maten niet automatisch voor een zwaar ras. Bekijk de richtlijn van het LICG.

Meetvoorbeeld voor drie denkbeeldige middelgrote kippen
Ruimte Bruikbare vloer in dit voorbeeld Vergelijking met het genoemde minimum
Nachthok 1,5 × 1 meter = 1,5 m² Drie keer 0,5 m² = 1,5 m². Dit is precies het minimum.
Buitenren 2 × 2 meter = 4 m² Drie keer 1 m² = 3 m². Dit voorbeeld biedt meer vloer.

De uitkomst zegt nog niet of je er goed kunt voeren, schoonmaken of beschutting bieden. Loop die handelingen op je plattegrond na. Plan ook wie dagelijks water ververst, eieren raapt en het verblijf controleert als jij weg bent. Controleer vóór je een hok plaatst de regels voor jouw adres bij je gemeente en gebruik zo nodig de vergunningcheck waarnaar Ondernemersplein verwijst.

Kleine en grote kippenrassen: gedrag en groepssamenstelling

De Hollandse kriel is volgens de Hollandse Krielenfokkers Club een zeer klein, levendig kipje. De grote Cochin heeft volgens The Livestock Conservancy juist een zware bouw en veren tot op de voeten. Bij de Cochin verdienen een lage, bereikbare rustplek en een niet modderige looproute aandacht. Dat advies over de grote vorm is geen maatvoering voor een Cochin kriel.

Stel dat je bij grotere hennen enkele krielen wilt zetten. Vraag eerst hoe de aangeboden dieren zich in een groep gedragen. Kijk vervolgens of elk dier bij voer en water kan en of er ruimte is om een ander dier te ontwijken. Een rasnaam garandeert niet dat onbekende kippen meteen samen kunnen. Het LICG adviseert om nieuwkomers eerst apart te houden en bij het samenbrengen voor vluchtmogelijkheden te zorgen. Een groep kan ook uitsluitend uit hennen bestaan. Lees het advies van het LICG over groepsvorming.

Legverwachting per kippenras: wat verandert per seizoen?

Een legindicatie helpt bij het vergelijken, maar voorspelt niet wat één hen bij jou zal leggen. De Welsumerclub noemt ongeveer 180 eieren per jaar voor de beschreven Welsumer. De club onderscheidt daarnaast een krielvorm; neem dat getal niet zonder meer over voor de kriel. Voor de andere rasvormen in de tabel is geen vergelijkbaar Nederlands jaarcijfer uit de gebruikte rasbronnen opgenomen.

Ook het moment in het jaar telt. Volgens het LICG leggen hennen tijdens de rui doorgaans geen eieren en speelt daglicht een rol bij de leg. De Hollandse Krielenfokkers Club beschrijft geregeld broedse hennen; ook de Amerikaanse Cochinbron noemt broedsheid. Vraag bij aanschaf naar de leeftijd en leggeschiedenis van de aangeboden dieren. Stopt een hen met leggen en is ze tegelijk lusteloos of eet ze slecht, bespreek die verandering dan met een dierenarts.

Uitrusting voor jouw kippen: hok, zitstokken en voerbakken

Richt het verblijf in voor de dieren die je werkelijk gaat houden. Het LICG beschrijft een geventileerd nachthok zonder tocht, een buitenren met schaduw, zitstokken, legnesten en gelegenheid voor een zandbad. Controleer vóór je de buitenruimte in gebruik neemt ook de informatie van RVO over vogelgriep en de maatregelen voor jouw locatie.

  • Zitstokken: let op de bereikbaarheid en voldoende plek voor de groep. Voor een zwaar dier zoals de grote Cochin is een lage rustplek een aandachtspunt.
  • Legnesten: controleer of een hen zich binnenin kan omdraaien. Het LICG adviseert nesten lager dan de zitstokken te plaatsen. Vergelijk de afmetingen en toegang van uitvoeringen bij Farmora legnesten voor kippen; een categoriepagina bevestigt niet dat ieder nest bij ieder ras past.
  • Voer en water: kies plekken waar alle dieren erbij kunnen en waar je de bakken dagelijks kunt bereiken en schoonmaken. Bekijk bij een gemengde groep ook of de kleinste dieren niet van de bakken worden weggehouden.

Kippenrassen vergelijken: tabel met bronnen en rasprofielen

Vergelijk hier rasvormen, niet alleen rasnamen. ‘Onbekend’ betekent dat deze vergelijking geen voldoende onderbouwd, vergelijkbaar Nederlands jaarcijfer geeft. De kenmerken zijn aanknopingspunten voor vragen aan een houder, geen garanties voor een individuele kip.

Rasvormen vergelijken op bevestigde kenmerken en aandachtspunten
Rasvorm Bevestigd kenmerk Legindicatie per jaar Wat controleer je zelf? Rasbron en beschikbaar Farmora profiel
Hollandse kriel Zeer klein en levendig; hennen worden geregeld broeds. Onbekend. Is er voor de hele groep ruimte om te scharrelen en elkaar te ontwijken? Hollandse Krielenfokkers Club
Barnevelder, grote vorm Middelzwaar ras, bekend om grote, zeer donkerbruine eieren. Onbekend. Wordt de grote vorm aangeboden of een Barnevelder kriel? Barnevelderclub
Welsumer, grote vorm De rasvereniging beschrijft grote, bruin gespikkelde eieren. De Welsumerclub noemt ongeveer 180; niet overnemen voor de kriel. Welke vorm en welke leggeschiedenis hebben de aangeboden hennen? Welsumerclub
Drents hoen, grote vorm Licht gebouwd; het LICG noemt het Drents hoen bij de beweeglijke, goed vliegende rassen. Onbekend. Past de begrenzing van je ren bij de dieren? Drentse Hoenclub en LICG
Cochin, grote vorm Zwaar gebouwd, met veren aan de poten; lage rustplek en droge looproute verdienen aandacht. Onbekend voor deze Nederlandse vergelijking. Gaat het om groot of kriel, en kan het dier de rustplek goed bereiken? The Livestock Conservancy; Farmora rasprofiel Cochin

De Cochinbron beschrijft de grote vorm vanuit een Amerikaanse fokcontext; het is geen Nederlandse rasstandaard. Heb je twee kandidaten over? Bezoek dan de aangeboden dieren en leg hun rasvorm, groepsgedrag en de inrichting die ze nodig hebben naast jouw plattegrond.

Meer lezen over dit onderwerp

Kies een onderwerp en open de gids die bij jouw vraag past.

Kippen en pluimvee

Rekenhulpen en keuzehulpen

Praktische gidsen

Rassen