Schapenstal inrichten: werkbare zones en dagelijkse controle
Praktische gids
Schapenstal inrichten: werkbare zones en dagelijkse controle
Een schapenstal inrichten begint met de vraag waarvoor je hem gebruikt. Teken deuren en hekken op een plattegrond en geef de rustplek, voer, water en toegang voor schoonmaak een plek. Volg daarna de routes van de schapen én van degene die ze verzorgt. Zo zie je waar een bak, hek of deur in de weg kan staan.

Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Dagelijks verblijf, tijdelijk schuilen en voorbereiding op lammeren
- Looproutes en afscheidingen voor schapen en verzorgers
- Lucht, licht en droogte in de stal controleren
- Voer en water bereikbaar plaatsen in de stal
- Schoonmaken en dagelijks toegang, strooisel en schapen controleren
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een voerplek voor schapen

Voertrog voor Kalveren en Veulens van Kunststof, 6 l – Vplast
Deze voertrog is bedoeld voor schapen en helpt je een plek voor het voer in de stal te plannen.
Let op bij je keuze Controleer of de inhoud van 6 liter en de plek van de trog passen bij jouw groep.
Een plek voor drinkwater

Voerbak en Drinkbak van Zwart Kunststof, 15 l – Vplast
Deze bak van 15 liter kan als waterbak in de stal dienen, zodat je de drinkplek in je dagelijkse ronde kunt meenemen.
Let op bij je keuze Kijk met alle schapen aanwezig of ze bij het water kunnen en of je de bak gemakkelijk kunt reinigen.
Beoordeel de indeling met de dieren en het materiaal dat je werkelijk gebruikt. Een plek om kort te schuilen vraagt een andere dagelijkse organisatie dan een stal waarin schapen langer verblijven of ooien lammeren.
Dagelijks verblijf, tijdelijk schuilen en voorbereiding op lammeren
Schapen kunnen een stal of overkapping gebruiken als beschutting. Rond het aflammeren verblijven schapen ook op stal; de indeling daarvan verschilt per situatie. Bepaal daarom eerst welke dieren wanneer binnen zijn en welke werkzaamheden je daar uitvoert. Een dak is geen vervanging voor bereikbare voorzieningen, een geschikte ligplek en de mogelijkheid om de ruimte schoon te houden. Lees meer over beschutting bij het LICG en over de huisvestingseisen bij RVO.
| Plek | Teken of noteer | Vraag bij een rondgang |
|---|---|---|
| Rustplek | Ligruimte, ingang en vaste obstakels. | Kunnen de aanwezige dieren er komen en rusten zonder de doorgang te blokkeren? |
| Voer en water | Voorzieningen en de route om ze te vullen en reinigen. | Kunnen de dieren erbij als de hele groep aanwezig is? |
| Tijdelijk aparte plek | Een mogelijke afscheiding en toegang voor verzorging. | Kun je het dier observeren en de plek bereiken? |
| Schoonmaak | Deuren, opslag van materiaal en de route voor vuil strooisel. | Bereik je ook de hoeken en kun je materiaal afvoeren? |
Verwacht je lammeren, reserveer dan een plek waar je een ooi en haar lammeren zo nodig tijdelijk apart kunt houden en kunt observeren. De NVWA beschrijft dat een ooi na het aflammeren tijdelijk met haar lammeren apart kan worden gehuisvest. Zorg ook dat een aparte plek bereikbaar blijft voor verzorging. Bekijk de onderbouwing van de NVWA.
Plan geen bezoekers bij lammerende dieren. De NVWA noemt het weren van bezoekers tijdens het aflammeren onder meer als verplichting voor hobbyhouders en locaties waar bezoekers komen. Bekijk voor welke houders deze maatregel geldt.
Looproutes en afscheidingen voor schapen en verzorgers
Teken de route van de schapen van de ingang naar de rustplek, het voer en het water. Teken daarnaast hoe je zelf binnenkomt met voer of strooisel en weer vertrekt met vuil materiaal. Kijk waar die routes elkaar kruisen. Hekken en andere materialen mogen geen scherpe randen of uitstekende delen hebben die dieren kunnen verwonden. RVO beschrijft de algemene eisen aan dierenverblijven.
Welke doorgangen test je?
- De ingang: open een deur zoals je dat bij de dagelijkse verzorging doet. Kun je er nog bij als schapen vlak achter het hek staan?
- De route naar voer en water: kijk of een open deur, bak of verplaatst hek de toegang wegneemt.
- De aparte plek: kun je een dier bereiken zonder de rest van de groep in een hoek vast te zetten?
- De schoonmaakroute: probeer of je met je gebruikelijke materiaal iedere hoek bereikt en vuil strooisel kunt afvoeren.
Verzet je hekken voor het lammeren of voor een andere groepsindeling? Loop de routes dan opnieuw na. Gebruik geen vaste doorgangsmaat uit een voorbeeldplattegrond: beoordeel de ruimte voor jouw dieren, hekken en werkzaamheden.
Lucht, licht en droogte in de stal controleren
Kijk bij de ligplek en drinkplek of strooisel nat blijft, of oppervlakken vochtig zijn en of de lucht muf of prikkelend aanvoelt. Controleer ook de plek waar lammeren zouden liggen. Onvoldoende ventilatie kan volgens de NVWA samengaan met meer vocht, stof en ammoniak in een schapenstal. Lees de toelichting van de NVWA.
Controleer op het tijdstip waarop je de dieren gewoonlijk verzorgt of je elk schaap, de bodem en de voorzieningen goed kunt zien. Voor productiedieren vermeldt RVO dat de verlichting inspectie op elk moment mogelijk moet maken en dat het stalklimaat niet schadelijk mag zijn. Blijven plekken nat of is de lucht herhaaldelijk slecht, zoek dan de oorzaak; laat een verandering aan de ventilatie ter plaatse beoordelen. Bekijk de toelichting van RVO.
Zijn gezondheid en welzijn van de dieren afhankelijk van kunstmatige ventilatie, dan gelden volgens RVO eisen voor een alarmsysteem, een alarmplan en een noodsysteem. Controleer in dat geval welke regels op jouw stal van toepassing zijn. Lees de regels voor zulke stallen.
Voer en water bereikbaar plaatsen in de stal
Markeer niet alleen de bakken, maar ook waar schapen ervoor staan en waar jij komt om ze te vullen en schoon te maken. Kijk met de hele groep aanwezig of dieren werkelijk toegang hebben. Schapen hebben vers drinkwater nodig; voor voer en drinkvoorzieningen van productiedieren stelt RVO daarnaast eisen om verontreiniging en rivaliteit te voorkomen. Lees het schapenadvies van het LICG en de plaatsingsregels van RVO.
Verandert de groepsindeling, kijk dan opnieuw naar de bereikbaarheid van voer en water, ook op een tijdelijk aparte plek. Zoek je een voorziening, dan kun je de categorie voeren en drinken bekijken. Controleer bij een product afzonderlijk of het voor schapen en jouw gebruik geschikt is.
Schoonmaken en dagelijks toegang, strooisel en schapen controleren
Maak van de plattegrond een dagelijkse rondgang: begin bij de ingang en eindig pas nadat je ook de hoeken en een eventueel afgescheiden plek hebt gezien. Een dierenverblijf moet schoon te maken zijn. Voor productiedieren beschrijft RVO regels voor controle van dieren en dagelijkse controle van aanwezige apparatuur; hoe vaak dieren volgens die regels moeten worden gecontroleerd, hangt van de houderijsituatie af. De ronde hieronder is een praktische werkwijze, geen vervanging van die regels. Lees de regels bij RVO.
| Controlepunt | Waar kijk je naar? | Wat doe je bij een afwijking? |
|---|---|---|
| Toegang en hekken | Geblokkeerde routes, sluitingen en uitstekende delen. | Maak de route vrij en gebruik een onveilige afscheiding niet totdat die is hersteld. |
| Strooisel en ligplek | Natte of sterk vervuilde plekken, ook bij de drinkplek. | Pak de vervuiling aan en kijk waarom dezelfde plek opnieuw nat wordt. |
| Voer, water en apparatuur | Bereikbaarheid, zichtbare vervuiling en storingen. | Zorg dat dieren kunnen eten en drinken en verhelp een storing. |
| Alle schapen | Of een dier met de groep meedoet, belangstelling voor voer toont en normaal beweegt. | Bekijk het dier nader en bel een dierenarts als je ziekte of letsel vermoedt. |
| Aparte plek | Droogte, zicht op het dier en toegang voor verzorging. | Maak de plek weer bruikbaar voordat je haar nodig hebt. |
Een schaap dat plots sloom is of zich afzondert, verdient aandacht. Het LICG adviseert bij een vermoeden van ziekte de dierenarts te waarschuwen. Noteer ook terugkerende knelpunten op je plattegrond: een natte hoek of telkens geblokkeerde doorgang vertelt je welk deel van de indeling je opnieuw moet beoordelen. Lees de observatiepunten van het LICG.