Kennisbank

Schapenrassen kiezen die passen bij je doelen en houderij

Het passende schapenras hangt af van wat je met de dieren wilt doen én van de groep, weide en verzorging die je kunt bieden. Begin dus niet bij het mooiste of kleinste schaap. Schapen horen met soortgenoten samen te leven; ook bij een klein ras plan je voor de hele groep. Lees voor de basis van het houden van schapen de informatie van het LICG.

Een wit schaap staat voor een bruin schaap in een grasweide met een houten hek.
Inhoudsopgave
  1. Alle gidsen over dit onderwerp
  2. Producten bij deze gids
  3. Schapenrassen kiezen naar doel en weideomstandigheden
  4. Kleine en grotere schapen: formaat, vacht en verzorging
  5. Gedrag van schapen en een passende groepssamenstelling
  6. Schuilruimte en afrastering: een maatschets voor je kudde
  7. Schapenrassen vergelijken: tabel, bronnen en rasprofielen

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Gereedschap voor klauwverzorging

Schapenpootmesje haringkaak classic, 16,5 cm

Schapenpootmesje haringkaak classic, 16,5 cm

Dit handmesje is bedoeld voor de klauwverzorging van schapen wanneer die verzorging nodig is.

Let op bij je keuze Bepaal vooraf wie de klauwen deskundig kan verzorgen voordat je zelf met een scherp mesje werkt.

Een bruikbare volgorde: bepaal je doel, beschrijf je terrein, maak een plan voor de groep en vergelijk daarna pas rasprofielen. De tabel verderop helpt je kandidaten te vinden, niet om zonder meer een winnaar aan te wijzen.

Schapenrassen kiezen naar doel en weideomstandigheden

Zoek je dieren voor een hobbygroep, voor begrazing of voor een fokplan? Schrijf op wat je daadwerkelijk wilt doen. Noteer ook waar gras, ruige begroeiing, natte plekken en schaduw liggen. Een rasprofiel beschrijft een gebruik van het ras, maar beoordeelt jouw perceel niet.

Voorbeeld: voor begrazing van een terrein met schrale, ruige heidevegetatie is het Drents heideschaap een kandidaat om te onderzoeken. Stichting Zeldzame Huisdierrassen beschrijft begrazing van arme en ruige heidegrond als gebruik van dit ras. Dat zegt nog niet of de hoeveelheid voer, inrichting en dagelijkse controle op jouw terrein passend zijn. Wil je vooral een kleine hobbygroep of richt je je op vleesgerichte fokkerij, dan stel je een andere kandidatenlijst samen.

Kleine en grotere schapen: formaat, vacht en verzorging

Een klein schaap kan handig lijken bij een bestaande doorgang. De Ouessantvereniging noemt voor volwassen ooien een maximale schofthoogte van 46 cm. Het profiel van het Drents heideschaap noemt ongeveer 60 cm. Een eerder fokdoel van de Texelaarstamboeken noemt voor volwassen ooien circa 68 cm. Dit zijn verschillende soorten rasgegevens, geen garantie voor de afmetingen van het dier dat je overneemt. Bekijk daarom ook het dier en de doorgang zelf.

Formaat vertelt je evenmin hoeveel vachtwerk je krijgt. De Ouessantvereniging beschrijft een lange wolvacht met dichte ondervacht; het Texelaarfokdoel beschrijft een witte wolvacht. Volgens het LICG verliezen sommige schapen hun vacht vanzelf, terwijl andere geschoren moeten worden. Vraag bij de dieren die je overweegt hoe hun vacht wordt verzorgd en wie het scheren kan doen. Houd ook de conditie en klauwen in het oog. Zondert een schaap zich af, eet het afwijkend of lijkt het ziek, neem dan contact op met een dierenarts.

Gedrag van schapen en een passende groepssamenstelling

Een rasbeschrijving is geen voorspelling van het gedrag van elk dier. Kijk hoe de dieren die je wilt overnemen samenleven en vraag naar hun groepsgeschiedenis. Het LICG beschrijft schapen als kuddedieren en adviseert ze met meerdere soortgenoten te houden.

Voorbeeld: wil je geen lammeren, onderzoek dan of je een bestaande groep ooien zonder ram kunt overnemen. Vraag welke dieren bij elkaar horen en hoe je ze samen kunt houden. Wil je wel fokken, denk vooraf na over afzonderlijke huisvesting wanneer dat nodig wordt: het LICG wijst erop dat ramlammeren tijdig van ooien gescheiden moeten kunnen worden.

Schuilruimte en afrastering: een maatschets voor je kudde

Teken je eigen weide en schuilplek voordat je materiaal kiest. Markeer de beschutting, de toegang, voer en water, schaduw, poorten en de hele perceelgrens. Het LICG noemt beschutting bij hevige regen, schaduw bij warmte en een geschikte plek rond het lammeren. Het beschrijft schapengaas als weideafrastering en netten of schrikdraad voor tijdelijk afzetten of het opdelen van een perceel.

Meetstaat voor je eigen maatschets, zonder vaste voorbeeldmaten
Label Zet op je tekening Vraag bij de controle
A × B Binnenlengte en binnenbreedte van de beschutte plek Welk deel blijft vrij voor de dieren?
C Vrije breedte van de toegang Kunnen de dieren de plek bereiken zonder elkaar te blokkeren?
D Voer, water en schaduw Kan de hele groep deze plekken bereiken?
P Omtrek van elk af te zetten deel, inclusief poorten en hoeken Waar liggen openingen, hoogteverschillen of een sloot?

A × B geeft de bruto vloer van een rechthoekige plek. Trek op je tekening de ruimte af die door spullen of inrichting niet voor de dieren beschikbaar is. Dit is een manier om je situatie te beschrijven, geen norm voor het benodigde oppervlak. Loop ook de onderzijde en poorten van de afrastering na. Het LICG waarschuwt dat een sloot bij vorst geen betrouwbare begrenzing is.

Wil je daarnaast bescherming tegen wolven beoordelen? Een afrastering die schapen binnenhoudt, is niet automatisch wolfwerend. BIJ12 onderscheidt verschillende rasters volgens adviesnorm en benadrukt de werking van de volledige opstelling. Bekijk de richtlijn voor jouw gekozen type voordat je materiaal selecteert. Bij Farmora kun je typen afrasteringsnetten vergelijken; een productnaam alleen bewijst niet dat een complete opstelling aan de BIJ12 adviesnorm voldoet.

Schapenrassen vergelijken: tabel, bronnen en rasprofielen

Gebruik deze drie profielen als startpunt. Een genoemde schofthoogte is een rasgegeven, geen maat van een individueel schaap. ‘Onbekend’ betekent hier uitsluitend dat het aangehaalde profiel het betreffende gebruik niet vastlegt.

Drie schapenrassen vergelijken op beschreven kenmerken
Ras Formaat volgens bron Beschreven gebruik of vacht Schrale heide als gebruik vermeld? Bron
Ouessant Volwassen ooi: maximaal 46 cm schofthoogte Lange wolvacht met dichte ondervacht Onbekend Rasinformatie van de fokkersvereniging
Drents heideschaap Rond 60 cm schofthoogte Begrazing van arme, ruige heidegrond; harige vacht Ja Rasprofiel van SZH
Texelaar Volwassen ooi: circa 68 cm in een eerder stamboekfokdoel Vleesgericht fokdoel; witte wolvacht Onbekend Fokdoel van de Texelaarstamboeken

Vraag bij een kandidaatdier naar leeftijd, gezondheid, vachtverzorging en de groep waarin het nu leeft. Past het rasprofiel bij je doel, maar kun je de benodigde groep of inrichting niet organiseren? Dan is het voor jouw situatie nog geen passende keuze.

Wat regel je voordat je schapen overneemt?

Controleer naast de plek en de verzorging ook de registratie. Volgens RVO heeft ook een hobbyhouder van schapen een UBN voor de dierlocatie nodig; vraag dat aan voordat je de dieren gaat houden. RVO beschrijft afzonderlijk de regels voor identificatiemiddelen. Zoek je daarna verzorgingsmateriaal, gebruik dan de categorie schapen en geiten om per artikel het bedoelde gebruik te controleren.

Meer lezen over dit onderwerp

Kies een onderwerp en open de gids die bij jouw vraag past.

Schapen

Praktische gidsen

Rassen