Schapenwol na het scheren sorteren en bewaren
Praktische gids
Schapenwol na het scheren sorteren en bewaren
Begin na het scheren met één vacht tegelijk. Bepaal waarvoor je de wol wilt gebruiken, leg natte en zichtbaar vervuilde delen apart en verpak alleen wol die geschikt is voor de gekozen bestemming. Bewaar de droge partijen herkenbaar en beschermd tegen vocht en ongedierte. Een afnemer kan andere sorteereisen stellen dan een verwerker bij wie je eigen wol laat behandelen. Bekijk bijvoorbeeld de inkoopeisen van Hollands Wol Collectief.
Inhoudsopgave
- Eigen gebruik, afvoer of verkoop: de bestemming van de wol kiezen
- De vacht beoordelen op vervuiling, vocht en gemengde partijen
- Wol sorteren volgens de eisen van de verwerker of afnemer
- Wol droog bewaren: verpakking, ventilatie, etiketten en plaagpreventie
- Vervuiling als aandachtspunt voor huisvesting en de volgende scheerbeurt
Eigen gebruik, afvoer of verkoop: de bestemming van de wol kiezen
Wil je je eigen wol laten wassen, kaarden of spinnen? Vraag de verwerker vóór het inpakken welke wol hij aanneemt en hoe je die aanlevert. Kaarderij Wollust vraagt bij aanmelding bijvoorbeeld naar gewicht, kleur en soort en neemt ernstig vervuilde wol niet aan.
Wil je wol verkopen of inleveren? Neem eerst contact op over sortering, verpakking en aanleverplaats. Ga niet uit van een vaste prijs of automatische afname. Hollands Wol Collectief zegt dat de eisen per toepassing verschillen; de Wol Federatie verwijst voor afspraken over levering naar haar regionale vertegenwoordigers.
Houd wol die niet bruikbaar blijkt apart en vraag hoe je die passend kunt afvoeren. De NVWA rekent wol van dieren zonder verschijnselen van overdraagbare ziekte tot categorie 3 materiaal. Voor verwerking en vervoer van dierlijke bijproducten gelden regels; stem de praktische afvoer af met de ontvangende partij.
De vacht beoordelen op vervuiling, vocht en gemengde partijen
Spreid de vacht uit op een schone, droge ondergrond. Bekijk de randen en het midden: zie je mest, stro, hooi, takjes, markeringskleur of veel korte losse plukjes? Voel ook of delen nat of klam zijn. Zulke vervuiling en korte vezels kunnen voor een verwerker reden zijn om wol afzonderlijk te beoordelen. Lees welke aandachtspunten Hollands Wol Collectief bij het sorteren noemt.
Noteer per vacht waar deze vandaan komt en wat je ziet. Houd verschillende kleuren en twijfelgevallen voorlopig gescheiden. Schrijf een ras of vezelmaat alleen op als je die werkelijk weet; geef wol niet op het oog een kwaliteitsklasse.
Wol sorteren volgens de eisen van de verwerker of afnemer
Gebruik de werkplekkaart als eerste scheiding, niet als kwaliteitsindeling. Vraag daarna welke delen de gekozen afnemer precies wil ontvangen. Hollands Wol Collectief vraagt bijvoorbeeld witte en bonte wol te scheiden en vervilte vachten en wol van buik en poten apart te houden. Bekijk de actuele voorwaarden van deze afnemer.
| Plek | Wat leg je hier? | Wat doe je daarna? |
|---|---|---|
| Schone wol | Droge vachten en delen zonder duidelijke vervuiling. Houd witte en bonte wol voorlopig apart. | Vergelijk de partij met de eisen voor je gekozen bestemming. |
| Vervuilde delen | Losse stukken met mest, veel plantenresten of andere zichtbare vervuiling. | Vraag of verwerking nog mogelijk is; regel anders passende afvoer. |
| Verder beoordelen | Natte, sterk vervilte of gemengde vachten en andere twijfelgevallen. | Houd ze buiten de schone partij en beslis pas na controle of overleg over hun bestemming. |
Wil een verwerker hele vachten of juist afzonderlijke partijen per kleur of herkomst? Pas je sortering daarop aan. Voor garenwol kan bovendien een uitgebreidere beoordeling nodig zijn. Een rasnaam of het gevoel van een pluk in je hand vervangt geen meting van de vezeldikte. Lees meer over de aanvullende beoordeling voor garenwol.
Wol droog bewaren: verpakking, ventilatie, etiketten en plaagpreventie
Stop natte wol niet tussen droge vachten en sluit haar niet op in een zak. Leg haar afzonderlijk, schoon en beschut neer waar vocht kan verdwijnen. Controleer opnieuw vóór het verpakken. Voor ruwe wol adviseert Hollands Wol Collectief speciale wolzakken in plaats van plastic zakken, op een droge plek zonder ongedierte en van de grond. Volg bij aanlevering ook de verpakkingseisen van je afnemer. Bekijk de opslagadviezen.
- Verpakking: gebruik een schone, droge en hele zak die past bij de bestemming van de wol.
- Plaats: houd de zakken weg van lekkage en opspattend water en zorg dat de opslagplek droog blijft en lucht kan afvoeren.
- Etiket: schrijf op wat erin zit, van welke dieren of groep de wol komt, de scheerdatum, de kleur en eventuele bijzonderheden. Voeg gegevens toe die de afnemer vraagt.
- Controle: kijk tijdens de opslag of zakken vochtig of beschadigd raken en of je sporen van ongedierte ziet. Houd een verdachte partij apart.
Vervuiling als aandachtspunt voor huisvesting en de volgende scheerbeurt
Gebruik je aantekeningen om een patroon te herkennen, niet om uit de wol een diagnose te stellen. Zit in meerdere vachten veel hooi of stro, kijk dan waar dat materiaal in de wol terechtkomt. Plantenresten zijn lastig uit wol te wassen. Bespreek vóór de volgende scheerbeurt met de scheerder waar schone vachten en vervuilde delen afzonderlijk kunnen worden neergelegd. Lees de toelichting op plantenresten in wol.
Is vooral wol van de achterhand vervuild? Noteer bij welke dieren je dat zag en controleer hoe het met hen gaat. Zie je daarnaast aanhoudende vervuiling, huidproblemen of tekenen dat een schaap ziek is, neem dan contact op met je dierenarts. Het LICG adviseert de achterhand te controleren en bij vermoeden van ziekte de dierenarts te waarschuwen.
