Wanneer is een kippenei bevrucht en wat kun je vaststellen?
Praktische gids
Wanneer is een kippenei bevrucht en wat kun je vaststellen?
Kort antwoord: een hen legt ook zonder haan eieren. Een ei kan bevrucht zijn als sperma van een haan de eicel bereikt terwijl het ei zich in de hen vormt. Aan de schaal van een vers, onbebroed ei kun je niet zien of dat is gebeurd. Voor een beoordeling vóór het broeden moet je het ei openbreken; dat ei kun je daarna niet meer uitbroeden. University of Kentucky Extension legt dit onderscheid uit.

Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Ontwikkeling tijdens het broeden bekijken

Schouwlamp voor Eieren met Led en 2 Rubberen Opzetstukken – Kerbl
Met deze led schouwlamp kun je tijdens het broeden door de schaal naar de ontwikkeling in het ei kijken.
Let op bij je keuze Een vers ei schouwen bevestigt niet of het bevrucht is.
Geraapte eieren bij elkaar bewaren

Eiertray voor 12 Eieren, Limoengroen, 18 x 13 cm – Gaun
In deze eiertray kun je maximaal 12 geraapte eieren bij elkaar bewaren voor je broedplan.
Let op bij je keuze Noteer verzameldatum en herkomst apart, vooral als je eieren van verschillende groepen samen bewaart.
Een broedronde voorbereiden

Broedmachine Digitaal voor 14 tot 16 Kippeneieren – Covatutto 16L Digital
Als je bevruchte kippeneieren wilt uitbroeden, biedt deze broedmachine plaats aan 14 tot 16 kippeneieren.
Let op bij je keuze Stem het aantal eieren af op de capaciteit van de machine.
Legt een hen ook zonder haan eieren?
Ja. De hen vormt en legt zelf eieren. Een haan is nodig voor bevruchting, niet voor het leggen. Die gebeurtenissen verlopen in deze volgorde:
- De hen laat een dooier vrij. De eicel kan dan in het begin van de eileider bevrucht worden.
- Daarna worden onder meer het eiwit en de schaal gevormd en legt de hen het ei.
- In een bevrucht ei kunnen al eerste cellen zijn ontstaan. Voor verdere ontwikkeling zijn geschikte broedomstandigheden nodig.
Een bevrucht, pas gelegd ei bevat dus niet al een zichtbaar kuiken. Lees hoe de hen het ei vormt en hoe de vroege ontwikkeling verloopt.
Wanneer kan een kippenei bevrucht zijn?
Daarvoor moet de hen met een vruchtbare haan hebben gepaard en moet er sperma beschikbaar zijn wanneer de volgende dooier in de eileider wordt opgenomen. Bevruchting gebeurt vóór het leggen; een haan kan een gelegd ei niet alsnog bevruchten. Volgens het LICG kan sperma tot veertien dagen na de paring nog eitjes bevruchten.
Vraag daarom niet alleen of er vandaag een haan bij de hennen loopt. Eerder contact telt ook mee. Omgekeerd betekent het samenbrengen van een haan en hennen niet dat meteen ieder volgend ei bevrucht is. Zelfs als je een paring hebt gezien, geeft dat geen uitslag voor één bepaald ei. Mississippi State University Extension beschrijft waarom bevruchte eieren niet direct bij alle hennen te verwachten zijn.
Kun je aan een ei zien of het bevrucht is?
Niet aan de buitenkant van een vers, gesloten ei. Schaalkleur, vorm en formaat geven geen betrouwbare uitslag. Breek je een vers ei open, dan kun je de kleine witte plek op de dooier bekijken. Die plek is er ook bij een onbevrucht ei. Bij een bevrucht ei kan zij groter en ronder zijn, met een klein helder midden. Een zorgvuldige beoordeling vraagt een nauwkeurige blik; het opengebroken ei is niet meer geschikt om uit te broeden. University of Florida Extension vergelijkt de plekken op de dooier.
Ook een bloedstip of het witte snoertje dat de dooier op zijn plaats helpt houden, bewijst geen bevruchting. Een ei laten drijven helpt evenmin: de uitkomst hangt vooral samen met de grootte van de luchtkamer. Lees de uitleg over bloedstippen en witte snoertjes en over de drijftest.
Hoor je de term haantred? Gebruik die niet als naam voor een zichtbaar teken op het ei. Wat je wel kunt waarnemen, is dat een haan een hen treedt, oftewel paart. Ook dat bewijst niet dat een afzonderlijk ei bevrucht is. Het LICG beschrijft het treden.
Wat verandert er in het ei tijdens het broeden?
Bij geschikte broedomstandigheden kan een bevrucht ei zich verder ontwikkelen. Dan kunnen later bij het schouwen tekenen zoals bloedvaten zichtbaar worden. Dat is iets anders dan een vers ei op bevruchting beoordelen. Een ei dat bij een vroege schouwbeurt helder blijft, kan onbevrucht zijn, maar er kan ook zeer vroeg ontwikkeling zijn gestopt. Mississippi State University Extension legt deze beperking van schouwen uit.
Een schouwlamp is dus bedoeld om tijdens het broeden naar ontwikkeling te kijken, niet om bij een vers ei bevruchting te bevestigen. Wie zich op die latere stap voorbereidt, kan de schouwlampen en eieraccessoires bij Farmora bekijken. Bevruchting alleen garandeert geen kuiken.
Welke herkomst en verzameldatum noteer je voor een broedplan?
Houd eieren van verschillende raapmomenten en groepen herkenbaar. Dan kun je een latere waarneming aan de juiste herkomst koppelen, zonder vooraf aan te nemen dat elk ei bevrucht is.
| Noteer | Waarvoor gebruik je het? |
|---|---|
| Verzameldatum | Om raapmomenten uit elkaar te houden. |
| Hok, nest of groep | Om de mogelijke herkomst terug te vinden. |
| Contact met een haan: ja, nee of onbekend | Om de mogelijkheid van bevruchting in te schatten, niet om die te bewijzen. |
| Datum waarop een haan bij de groep kwam of vertrok, als je die weet | Om ook eerder contact mee te wegen. |
| Onzekerheid over de herkomst | Om een aanname later niet voor een vaststaand gegeven te houden. |
Voor het kiezen en bewaren van broedeieren en voor het beoordelen van schouwresultaten zijn afzonderlijke stappen nodig. Deze registratie vertelt je welke eieren je volgt, niet welke eieren zullen uitkomen.