Vervoer van runderen voorbereiden: wat controleer je voor de rit?
Praktische gids
Vervoer van runderen voorbereiden: wat controleer je voor de rit?
Controleer vóór een runderrit eerst de dieren. Loop daarna de laadroute na, bespreek de inrichting van de wagen en bevestig de afspraken en documenten. Kan een dier niet zonder duidelijke pijn lopen, of is veilig laden niet mogelijk? Stel het laden uit en los de twijfel op voordat je verdergaat. De NVWA beschrijft de welzijnseisen voor diertransport.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Gezondheid en mobiliteit: wanneer is deskundig advies nodig?
- Laadroute en voertuig: vloer, doorgangen, afscheidingen en fabrikantgegevens
- Verantwoordelijken, toezicht, tijdstip en ontvangstlocatie afstemmen
- Vervoersdocument voor runderen: controleer de eisen bij bevoegde instanties per land
- Wanneer vertrek uitstellen en een dierenarts of erkende vervoerder inschakelen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Koeien bij het klaarzetten herkennen
Koeherkenningsband met Klittenband, Geel, 10 Stuks
Met een korte code op dit pootbandje herken je een koe tijdens het klaarzetten en de laatste controle.
Let op bij je keuze Vergelijk de officiële identificatie van ieder rund apart met de administratie; een pootbandje vervangt die controle niet.
| Controle | Vraag vóór het laden | Als het niet in orde is |
|---|---|---|
| Dieren | Kunnen de runderen opstaan en lopen? Zijn er verwondingen of andere zorgen? | Vraag bij twijfel een dierenarts om advies. |
| Laadroute | Zijn doorgangen vrij en sluiten laadplaats en klep veilig op elkaar aan? | Herstel de route voordat dieren erdoorheen gaan. |
| Voertuig | Zijn vloer, ruimte, afscheidingen, sluitingen en ventilatie geschikt voor deze dieren? | Bespreek aanpassing of ander vervoer met de vervoerder. |
| Aankomst | Weet de ontvanger wanneer en welke dieren komen? Is de losplaats klaar? | Bevestig de afspraken vóór vertrek. |
| Papieren | Zijn de documenten voor deze rit gecontroleerd en aanwezig? | Controleer de situatie bij de bevoegde instantie. |
Gezondheid en mobiliteit: wanneer is deskundig advies nodig?
Bekijk ieder rund terwijl het nog in de stal of wachtruimte staat en loopt. Let erop of het zonder hulp overeind komt, zijn gewicht op de poten draagt en zich zonder duidelijke pijn beweegt. Een dier dat niet zelfstandig kan lopen, laad je niet. Vraag een dierenarts om advies bij twijfel over kreupelheid, een wond, ziekteverschijnselen of verzwakking. De praktische richtlijnen voor volwassen runderen op de website van de NVWA helpen signalen te herkennen, maar zijn geen diagnose.
Controleer bij een koe ook de drachtgegevens en de datum van het afkalven. Een dier waarvan de dracht voor minstens 90 procent is gevorderd, of dat in de week vóór het vervoer heeft geworpen, mag niet worden vervoerd. Zijn de gegevens onzeker, laat ze dan uitzoeken voordat je vervoer plant. Zie de toelichting van de NVWA.
Laadroute en voertuig: vloer, doorgangen, afscheidingen en fabrikantgegevens
Loop van de staluitgang via de wachtruimte naar de laadplaats. Haal losse voorwerpen weg en kijk of hekken, doorgangen en de aansluiting van de laadklep geen gevaarlijke openingen of gladde plekken opleveren. Als een rund bij het laden stilvalt, controleer dan eerst het dier en de omgeving: ook een obstakel of weerspiegeling kan het dier doen aarzelen. De Europese praktijkkaart voor het laden van runderen behandelt deze controles.
Laat de vervoerder de vloer, sluitingen, afscheidingen, ventilatie en beschikbare ruimte in de wagen nalopen. Geef door hoeveel dieren meegaan en bespreek hun formaat, gewicht en eventuele hoorns bij de indeling. Controleer voor de gebruikte laadklep en andere voorzieningen de fabrikantgegevens over gebruik en belasting; leid geschiktheid niet af uit het feit dat de wagen beschikbaar is. Het vervoermiddel moet veilig zijn en de dieren moeten voldoende vloeroppervlak en stahoogte hebben. Bekijk de eisen bij de NVWA.
Verantwoordelijken, toezicht, tijdstip en ontvangstlocatie afstemmen
- Vóór het ophalen: bevestig welke dieren reizen, wie ze klaarzet, wie helpt bij het laden en wie de wagen controleert.
- Vóór het laden: vertel de vervoerder welke bijzonderheden per dier aandacht vragen. Spreek af wie de laatste controle doet.
- Onderweg: maak duidelijk wie toezicht houdt en wie een vertraging aan de ontvanger meldt.
- Bij aankomst: bevestig het verwachte tijdstip en vraag of de losplaats, doorgang en verblijfsruimte klaar zijn.
Bekijk ook de verwachte temperatuur op de route. Bespreek bij warm weer het tijdstip en de omstandigheden met de vervoerder en controleer de actuele NVWA regels voor vervoer bij hitte. De NVWA verlangt bovendien dat dieren tijdens het vervoer worden begeleid door een bekwaam persoon en regelmatig worden gecontroleerd. Lees de algemene welzijnseisen.
Vervoersdocument voor runderen: controleer de eisen bij bevoegde instanties per land
Begin voor een rit vanuit Nederland bij de situatiecheck voor documenten van de NVWA. De eisen hangen onder meer af van de vervoerder, afstand, duur en bestemming. Dit overzicht geeft voorbeelden, geen vrijstelling voor een rit waarvan de omstandigheden nog niet zijn vastgesteld.
| Situatie | Controle vóór vertrek |
|---|---|
| Eigen dieren in eigen vervoermiddel, ten hoogste 50 kilometer van het bedrijf | Volgens de NVWA zijn hiervoor geen speciale vervoersdocumenten nodig. De algemene welzijnsvoorwaarden blijven gelden. |
| Ander vervoer over minder dan 65 kilometer | Controleer of het vervoersdocument aanwezig is. |
| Meer dan 65 kilometer, korter dan 8 uur | Controleer voor runderen het vervoersdocument, de vervoerdersvergunning type I en de aanwezigheid van iemand met het vereiste getuigschrift van vakbekwaamheid. |
| Langer dan 8 uur | Controleer de aanvullende eisen voor lang transport, waaronder vergunning type II, goedkeuring van het voertuig en een reisjournaal. |
Een vervoersdocument mag volgens de NVWA op papier of digitaal worden opgesteld. Het vermeldt in ieder geval herkomst, bestemming, eigenaar, vertrekmoment en verwachte transportduur. Laat ook grensgevallen, zoals een afstand van precies 65 kilometer of een duur van precies 8 uur, rechtstreeks toetsen aan de toepasselijke NVWA uitleg.
Vergelijk daarnaast de identificatie van ieder rund met de administratie. Spreek af wie de aanvoer of afvoer in I&R meldt; dat is iets anders dan een vervoersdocument meenemen. Bij export is voor elk rund een runderpaspoort nodig. RVO legt de identificatie uit en beschrijft ook de meldingen en het paspoort bij export.
Gaat de rit de grens over? Controleer bij de NVWA welke Nederlandse exportprocedure en certificering van toepassing zijn. Verifieer daarnaast de eisen van het land van bestemming bij de bevoegde autoriteit daar. Eén Nederlandse documentenlijst volstaat niet voor iedere buitenlandse bestemming. Lees de informatie van de NVWA over grensoverschrijdend vervoer.
Wanneer vertrek uitstellen en een dierenarts of erkende vervoerder inschakelen
Stel het laden uit als de toestand van een rund vragen oproept, de laadroute of wagen niet veilig is, de ontvangst niet geregeld is of vereiste documenten ontbreken. Laat gezondheidsvragen door een dierenarts beoordelen. Bespreek vragen over voertuig, vergunning en uitvoering met een vervoerder die voor deze rit aan de toepasselijke eisen voldoet. Zo voorkom je dat een geplande vertrektijd de beslissing over het dier of de rit bepaalt. De NVWA houdt toezicht op de geschiktheid van dieren en de uitvoering van het vervoer.
Wie beoordeelt of een rund vervoerd mag worden?
Degene die het vervoer organiseert of uitvoert, moet vóór het laden nagaan of het dier geschikt is voor de geplande reis. Bij twijfel over gezondheid of mobiliteit laad je het dier niet zolang die twijfel niet is opgelost en vraag je een dierenarts om advies. Een dierenarts beoordeelt het dier; de NVWA kan het vervoer controleren. Bekijk de toelichting van de NVWA.
