Nodulaire dermatose bij runderen: wat vastleggen bij verdenking
Praktische gids
Nodulaire dermatose bij runderen: wat vastleggen bij verdenking
Zie je bij een rund ongewone huidknobbels en vermoed je nodulaire dermatose? Noteer wat je ziet en bel je rundveedierenarts. Meld een verdenking in Nederland onmiddellijk bij de NVWA via 045 546 31 88. Wacht niet op een foto, een volledig ingevulde administratie of een zekere diagnose. De NVWA legt de meldroute uit; het Nederlandse beleidsdraaiboek beschrijft de meldplicht bij verdenking.

Inhoudsopgave
- Nodulaire dermatose en andere huidproblemen: wat is het verschil?
- Veranderingen, diernummers en tijdlijn vastleggen
- Contacten beperken en voorzorg afstemmen met dierenarts en autoriteit
- Actuele instructies van bevoegde instanties in eigen land vinden
- Diergegevens, bezoekers en verplaatsingen voorbereiden voor de dierenarts
Nodulaire dermatose en andere huidproblemen: wat is het verschil?
‘Dermatose’ is een algemene aanduiding voor een huidaandoening. Nodulaire dermatose, ook lumpy skin disease genoemd, is een specifieke virusziekte. Bij zieke runderen kunnen eerst koorts, neusuitvloeiing, minder eetlust of minder melkgift opvallen. Daarna kunnen huidknobbels zichtbaar worden. Niet elk besmet dier wordt zichtbaar ziek. Dat blijkt uit de toelichting van het ministerie.
Is iedere huidknobbel nodulaire dermatose?
Nee. Een huidknobbel kan verschillende oorzaken hebben; ook een foto stelt de oorzaak niet vast. Beschrijf de afwijking en overleg met de dierenarts. Bij een verdenking hoort de melding bij de NVWA, niet pas nadat je zelf een verklaring hebt gevonden. Het beleidsdraaiboek beschrijft hoe officieel onderzoek op een verdachte locatie plaatsvindt.
Veranderingen, diernummers en tijdlijn vastleggen
Maak een kort overzicht dat je tijdens het bellen kunt gebruiken. Schrijf waarnemingen op, geen conclusies. De Wereldorganisatie voor Diergezondheid noemt onder meer koorts, huidknobbels en een lagere melkgift als mogelijke verschijnselen. Voor de identificatie van Nederlandse runderen gebruikt RVO het UBN en de ID code.
| Onderdeel | Wat leg je vast? |
|---|---|
| Dier en plek | Oormerk of ID code, UBN en de stal, groep of het perceel waar het dier staat. |
| Tijdlijn | Wanneer het dier voor het laatst normaal werd gezien, wanneer de verandering werd ontdekt en door wie. Is het tijdstip onzeker, noteer dat dan. |
| Huid en andere dieren | Waar de afwijkingen zitten, wat je eraan ziet veranderen en of je bij andere dieren iets vergelijkbaars opmerkt. |
| Algemene toestand | Veranderingen in eetlust, gedrag, neusuitvloeiing of melkgift. Is de temperatuur al veilig gemeten, noteer dan waarde en tijdstip. |
| Eventuele foto | Bij welk dier en op welke datum een bestaande foto is gemaakt. Verplaats een dier niet voor beeldmateriaal. |
Vul nieuwe waarnemingen later aan en houd zichtbaar wat je eerder al had genoteerd.
Contacten beperken en voorzorg afstemmen met dierenarts en autoriteit
Houd dieren waarbij je de ziekte vermoedt, waar dat veilig kan, apart van andere dieren. Stel niet noodzakelijke bezoeken en verplaatsingen uit en bespreek noodzakelijke handelingen meteen met de NVWA. Ga niet zelf uit van een uitzondering. Het Nederlandse beleidsdraaiboek maakt onderscheid tussen voorzorg bij een verdenking en maatregelen voor een officieel verdachte locatie; de bevoegde instantie geeft aan wat voor jouw situatie geldt.
Bloedzuigende insecten spelen een belangrijke rol bij de verspreiding. Verplaatsingen van besmette runderen kunnen de ziekte ook over grotere afstand verspreiden. Bespreek daarom contacten, gepland vervoer en passende bedrijfshygiëne met de dierenarts en de NVWA. Lees de uitleg over verspreiding van de Wereldorganisatie voor Diergezondheid.
Actuele instructies van bevoegde instanties in eigen land vinden
Staan de dieren in Nederland, gebruik dan de meldroute van de NVWA. Vraag bij je melding welke instructies nu voor jouw locatie gelden. Het beleidsdraaiboek van de Rijksoverheid geeft achtergrond, maar vervangt geen aanwijzingen voor jouw bedrijf.
Waar controleer je actuele maatregelen voor jouw land?
Staan de dieren buiten Nederland, vraag je lokale dierenarts hoe je de veterinaire autoriteit ter plaatse onmiddellijk bereikt. Gebruik het Nederlandse nummer of Nederlandse maatregelen dan niet als vanzelfsprekende route. In Nederland is een melding in het registratiesysteem van RVO iets anders dan een ziekteverdenking melden bij de NVWA.
Diergegevens, bezoekers en verplaatsingen voorbereiden voor de dierenarts
Leg je stallijst of bedrijfsregister naast je waarnemingen. RVO beschrijft hoe runderen en hun aanvoer en afvoer worden geregistreerd. Het beleidsdraaiboek noemt actuele gegevens over gezondheid en traceerbaarheid bij een verdenking. Bekijk zo nodig de uitleg van RVO over het bedrijfsregister.
- Dieren: betrokken diernummers, hun huidige plek en de waarneming per dier.
- Verplaatsingen: beschikbare data en gegevens van recente aanvoer, afvoer, herkomst en bestemming.
- Bezoekers en werkzaamheden: wie bij de dieren is geweest en welke bezoeken of transporten gepland staan.
- Gegeven instructies: met wie je hebt gesproken, wanneer dat was en wat is afgesproken.
Zijn nog niet alle gegevens beschikbaar? Bel toch meteen en vul ze aan volgens de aanwijzingen die je krijgt.