Kennisbank

Runderen houden: wat moet je vooraf regelen?

Wil je runderen houden? Zorg dan vóór de komst van de dieren dat je hun dagelijkse verzorging kunt organiseren. Bepaal je houderijdoel, loop de stal en weide na en spreek af wie helpt als je afwezig bent. In Nederland heeft ook een hobbyhouder een UBN voor de locatie nodig; vraag dat aan voordat je runderen gaat houden. Bekijk de uitleg van RVO over het UBN. (rvo.nl)

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

1. Alle gidsen over dit onderwerp
2. Producten bij deze gids
3. Melkvee, vleesvee of een ander houderijdoel?
4. Dagelijkse zorg: controleren, voeren, water geven, schoonmaken en registreren
5. Stal en weide: beschutting, ventilatie, ondergrond en veilige doorgangen
6. Drinkwater, voerplaatsen, afscheidingen en veilige omgang
7. Dierenarts, voeradviseur, hulp bij afwezigheid en lokale regels

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Een vaste drinkplek

Drinkbak met Vlotter voor Runderen en Paarden, Kunststof 6 l – Zar Cudeyo All Animals

Deze drinkbak voor runderen sluit je aan op een watertoevoer en wordt via een vlotter bijgevuld.

Let op bij je keuze Controleer of je een geschikte watertoevoer hebt en of alle dieren de drinkplek kunnen bereiken.

€87,15

Bekijk product →

Een voerplek in stal of weide

Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel

Deze trog van natuurrubber kun je in de stal of buiten gebruiken voor voer.

Let op bij je keuze Beoordeel of de inhoud van 20 liter en het aantal voerplekken bij je groep passen.

€32,50

Bekijk product →

Waterleiding beschermen bij vorst

Vorstbeschermingskabel voor Waterleidingen met Thermostaat, 12 m, 192 W – Gobel

Deze kabel draai je om een waterleiding die je tegen bevriezing wilt beschermen.

Let op bij je keuze Meet de leiding op en controleer of 12 meter voor het traject volstaat.

€61,35

Bekijk product →

De korte startcheck: Is er geschikt voer en bereikbaar drinkwater? Kunnen de dieren veilig rusten en schuilen? Kun je ze controleren zonder jezelf in het nauw te brengen? En weet een vervanger wat er moet gebeuren? Gebruik de invulbare checklist onderaan om openstaande afspraken zichtbaar te maken.

Melkvee, vleesvee of een ander houderijdoel?

Schrijf eerst op waarom je runderen wilt houden. Melken, fokken of een weide laten begrazen vraagt telkens een andere voorbereiding. Kies pas daarna welke dieren bij je ervaring en voorzieningen passen. Een vergelijking van rassen is een afzonderlijke vervolgstap.

Ga niet alleen op het aantal dieren af om te bepalen welke regels gelden. Bij mestregels maakt de aard van je activiteiten uit; verkoop van dieren, melk of vlees kan bijvoorbeeld betekenen dat je niet als particulier wordt beschouwd. Voor bedrijfsmatig melkvee en sommige dieren die voor afkalven bestemd zijn, kunnen fosfaatrechten nodig zijn. Ook dieren die je als vleesvee houdt, zijn niet in alle situaties uitgezonderd. Controleer je eigen plan bij RVO over particulieren en mest en RVO over fosfaatrechten per diercategorie. (rvo.nl)

Dagelijkse zorg: controleren, voeren, water geven, schoonmaken en registreren

Maak een routine die ook op drukke dagen en tijdens je afwezigheid uitvoerbaar is. Kijk naar de groep en naar ieder dier: loopt het mee, gedraagt het zich zoals gebruikelijk en kan het bij voer en water? Controleer tegelijk de voerplaatsen, drinkvoorzieningen en rustplek. Zorg dat iemand met passende kennis de dieren verzorgt en schakel een dierenarts in wanneer een dier ziek of gewond lijkt. Lees de verzorgingsregels bij RVO. (rvo.nl)

Een eigen dagnotitie is handig voor de overdracht, maar vervangt het verplichte bedrijfsregister niet. Iedereen die runderen houdt, moet een bedrijfsregister bijhouden. Geboorte, aanvoer en afvoer zijn voorbeelden van gebeurtenissen die je in het identificatie en registratiesysteem meldt. Spreek vooraf af wie de meldingen doet en controleert. Bekijk bij RVO welke meldingen nodig zijn. (rvo.nl)

Wat controleer je bij een kleine groep runderen?

Kijk ook bij een kleine groep naar ieder dier afzonderlijk. Een dier dat achterblijft, niet bij water komt of anders beweegt dan gewoonlijk, verdient aandacht. Noteer wat je ziet en overleg bij zorgen over de gezondheid met je dierenarts. De kleine omvang van een groep verandert niets aan de noodzaak van een betrouwbare vervanger.

Stal en weide: beschutting, ventilatie, ondergrond en veilige doorgangen

Loop de ruimte na vanuit twee vragen: kunnen de dieren er veilig verblijven en kun jij er veilig werken? Controleer de rustplekken, scherpe randen, gladde of beschadigde ondergrond en plekken waar dieren elkaar kunnen verdringen. In een stal moeten onder meer lucht, verlichting en de mogelijkheid om schoon te maken passend zijn. Is een stal uitsluitend kunstmatig geventileerd, dan gelden eisen voor een alarm en een noodsysteem. Bekijk de huisvestingsregels bij RVO. (rvo.nl)

Bekijk de weide niet alleen vanaf het hek. Loop langs de drinkplaats, natte stukken en doorgangen. Bedenk waar de dieren bij slecht weer beschutting vinden. Bij hitte moeten dieren in de wei voldoende schaduw en water hebben. Lees de welzijnsinformatie van de NVWA en bekijk de uitleg over hitte. (nvwa.nl)

Is een weide zonder stal voldoende?

Dat hangt af van wat de plek de dieren daadwerkelijk biedt. Beoordeel of ze er kunnen rusten, drinken en voldoende bescherming tegen het weer hebben, ook wanneer de omstandigheden veranderen. Kun je een dier er niet veilig controleren of verzorgen, maak daar dan eerst een werkbare voorziening voor. Een weide op zichzelf is geen antwoord op die vragen. RVO beschrijft de algemene eisen voor dieren die buiten worden gehouden. (rvo.nl)

Drinkwater, voerplaatsen, afscheidingen en veilige omgang

Controleer niet alleen óf er een drinkbak of voerplaats is, maar ook of alle dieren erbij kunnen zonder gedrang. Voer en water moeten geschikt en beschikbaar zijn; voer en drinkvoorzieningen mogen geen onnodige vervuiling of rivaliteit veroorzaken. Bekijk de eisen voor voer en drinkvoorzieningen bij RVO. (rvo.nl)

• Drinkwater: controleer toevoer, bereikbaarheid en vervuiling. Spreek af wat je doet bij een storing of vorst.
• Voerplaats: kies een plek die je kunt schoonhouden en waar je kunt voeren zonder tussen de dieren klem te raken.
• Afscheidingen: controleer hekken, poorten en sluitingen en kijk waar dieren kunnen ontsnappen.
• Werkroute: bepaal waar je kunt terugstappen en hoe een dier zo nodig van de groep gescheiden kan worden.

Vooral bij stieren vraagt de omgang extra voorbereiding. De arbocatalogus voor melkvee en graasdieren benadrukt veilige werkroutes, een vluchtmogelijkheid en het kunnen afscheiden van dieren bij werkzaamheden. Laat een ervaren rundveehouder je inrichting en werkwijze mee beoordelen als je hiermee nog niet vertrouwd bent. Bekijk de arbocatalogus over omgang met runderen. (agroarbo.nl)

Wil je losse benodigdheden vergelijken, dan kun je ter oriëntatie de Farmora categorieën voerbakken voor vee en paarden en afrastering bekijken. De categorienaam zegt niet of een afzonderlijk artikel geschikt is voor jouw runderen of locatie. (farmora.nl)

Dierenarts, voeradviseur, hulp bij afwezigheid en lokale regels

Zoek voordat de dieren komen een dierenarts die runderen behandelt en leg de contactgegevens klaar voor je vervanger. Vraag iemand met verstand van runderen en het beschikbare voer om mee te denken over je voerplan. Spreek ook af wie de dieren verzorgt bij vakantie, ziekte of een onverwachte afwezigheid. Die persoon moet de dieren veilig kunnen bereiken en weten welke bijzonderheden aandacht vragen. RVO over deskundige verzorging en hulp bij zieke dieren. (rvo.nl)

Vraag het UBN aan vóór je runderen gaat houden en bereid de identificatie, meldingen en het bedrijfsregister voor. Controleer daarnaast met de Vergunningcheck wat voor je plannen en locatie naar voren komt. Vraag bij onduidelijkheid na bij de gemeente of andere bevoegde overheid wat ter plaatse is toegestaan. Een UBN vervangt die toets niet. Kijk afzonderlijk welke mestregels op jouw situatie van toepassing zijn. (rvo.nl)

Invulbare startchecklist

Vul dit overzicht in voordat je de komst van dieren afspreekt. Een lege afspraak is een taak die je nog moet regelen.