Praktische gids

Kalveropfok praktisch voorbereiden voor het gekozen systeem

Begin de voorbereiding van de kalveropfok bij het systeem dat op jouw bedrijf is afgesproken. Leg vast welke kalveren in welk hok komen, hoe je melk en water aanbiedt en wie de controles uitvoert. Controleer daarna de ruimte, materialen en werkroute. De Nederlandse welzijnseisen voor kalveren zijn daarbij het minimum, geen kant en klaar hokontwerp.

Gebruik de keuzehulp ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Een plek voor de melkverstrekking

Kalverdrinkemmer Oranje met Speen, 5 l – Shoof Kalf Feeder M1

Deze drinkemmer met speen kun je aan een muur of railing ophangen en aan het hengsel meenemen om hem te vullen of schoon te maken.

Let op bij je keuze Controleer of de gekozen ophangplek voor het kalf bereikbaar is en past bij de indeling van het hok.

€39,75

Bekijk product →

Een aparte waterplek

Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 11 l – Gobel

Deze trog van natuurrubber kun je als waterbak gebruiken, zodat je naast de melkplek een afzonderlijke plek voor water kunt inrichten.

Let op bij je keuze Kijk na plaatsing of ook het kleinste kalf bij het water kan en de trog schoon te houden is.

€20,75

Bekijk product →

Melk opwarmen voor de voerbeurt

Kalvermelkverwarmer met Instelbare Thermostaat 2300 W – Kerbl EasyHeat

Als je melk voor de kalveren opwarmt, kun je met de instelbare thermostaat de temperatuur afstemmen op je werkwijze.

Let op bij je keuze Controleer of op de gekozen werkplek een stopcontact binnen bereik van de kabel van 3 meter is.

€148,95

Bekijk product →

Kalvergroepen en opfokplekken plannen

Schrijf de route van geboorte tot de volgende huisvestingsfase op. Noteer per groep de leeftijd, het verwachte gewicht en het aantal kalveren. Leg vast welke hokken beschikbaar zijn, wanneer ze vrijkomen en wie ze vóór hergebruik schoonmaakt. Gaan kalveren eerst naar eenlingboxen en daarna naar een groepshok? Zorg dan dat het groepshok op tijd klaar is; een vrije eenlingbox lost een tekort aan groepsruimte niet op.

Noteer ook hoe elke groep melk krijgt, welke groepen tegelijk materiaal nodig hebben en wat volgens het bedrijfsprotocol per groep apart blijft. Tel een gedeelde emmer niet voor twee groepen mee als zij hem tegelijk nodig hebben. De Blauwdruk Kalveropfok van de KNMvD behandelt onder meer drinkmateriaal, aparte materialen voor jonge kalveren en schriftelijke werkinstructies. Ontbreekt een afspraak over groepen of materiaal, bespreek die dan met je adviseur voordat je het benodigde aantal vastlegt.

Eenlingboxen zijn bedoeld voor kalveren tot acht weken; oudere kalveren mogen er niet in blijven. De wanden moeten contact tussen kalveren mogelijk maken, behalve bij geïsoleerde zieke dieren. Zorg bij een verwachte geboorte voor schoon materiaal voor de biestverstrekking: volgens de RVO krijgt een pasgeboren kalf zo snel mogelijk en uiterlijk binnen zes uur koebiest. Bespreek de verdere werkwijze met de verantwoordelijke verzorger en bedrijfsdierenarts.

Kalverhokken inmeten en inrichten

Teken per hok de werkelijk beschikbare vloer, de ligplek, de drinkvoorzieningen en de route van de verzorger. Meet de toegankelijke breedte en diepte en controleer of kalveren kunnen liggen, opstaan en bewegen. Kijk ook of ieder kalf en elke drinkplek tijdens de ronde zichtbaar zijn. Eén hokmaat zegt niet of de indeling voor ieder kalf werkt.

Voor een groepshok noemt de RVO minimaal 1,5 m² vloeroppervlakte per kalf onder 150 kilogram, 1,7 m² bij 150 tot 220 kilogram en 1,8 m² vanaf 220 kilogram. Vier kalveren van elk minder dan 150 kilogram vragen dus samen minimaal 6 m². Controleer daarnaast de ligplek en de bereikbaarheid van de voorzieningen.

Voor de ligruimte noemt de RVO buiten eenlingboxen minimaal 0,5 m² per kalf tot drie maanden en 0,7 m² vanaf drie maanden; deze oppervlakten gelden niet voor aangebonden kalveren. Voor een eenlingbox gelden andere maatregels, gebaseerd op de schofthoogte en lichaamslengte van het kalf. Controleer ook of de vloer voldoende grip biedt en kalveren zonder problemen kunnen rusten en opstaan. Voor kalveren jonger dan twee weken is goed strooisel vereist.

Melk, drinkwater en voermateriaal voor kalveren klaarzetten

Wijs per hok een plek voor melkverstrekking en een afzonderlijke plek voor water aan. Loop de opstelling na vanuit het kalf: zijn de drinkplekken bereikbaar, ook als er andere kalveren staan, en zijn ze te controleren en te reinigen? De algemene regels voor productiedieren verlangen drinkinstallaties die verontreiniging en rivaliteit voorkomen en dieren voldoende gelegenheid geven om te drinken.

Emmers, spenen en aansluitingen controleren

Bekijk iedere drinkplek als een combinatie van emmer of voerbak, speen en eventuele ring of connector. Noteer van bestaande en nieuwe onderdelen het merk, model en artikelnummer en vergelijk de fabrikantgegevens voor de exacte combinatie. DeLaval toont een speen met schroefdraad; Milk Bar beschrijft voor zijn Calf Buddy systeem een afzonderlijke connector. Dit zijn verschillende constructies, geen geteste combinatie van beide merken.

• Passend bevestigd: de fabrikantgegevens bevestigen de combinatie van de exacte modellen en benodigde onderdelen.
• Niet passend bevestigd: de gegevens sluiten de combinatie uit. Tel deze onderdelen niet mee als bruikbare combinatie.
• Nog niet te beoordelen: een model, bevestigingswijze of benodigde aansluitmaat ontbreekt. Vraag die informatie op en leid de pasvorm niet af uit een foto of alleen een maat.

Stel dat de documentatie van een bestaande emmer een specifieke connector voorschrijft, maar bij een nieuwe speen niet staat of zij daarmee werkt. Noteer dan nog niet te beoordelen, niet passend. Controleer bij een bestaande drinkautomaat ook wie de werking en het onderhoud volgens de handleiding nagaat.

Water bereikbaar houden

Wijs per hok aan wie de waterplek vult of controleert en vervuiling verwijdert. Test vóór ingebruikname of zij werkt en gemakkelijk schoon te maken is. Kijk wanneer het hok bezet is opnieuw of ook het kleinste kalf erbij kan en andere dieren de toegang niet blokkeren. Dit sluit aan bij de aandacht voor bereikbare, controleerbare waterbakken in de Blauwdruk Kalveropfok.

Kalveren moeten voldoende geschikt water krijgen. Bij warm weer of ziekte is volgens de specifieke kalverregels permanent vers water vereist.

Kalverhokken reinigen en materiaal schoon houden

Maak vóór de eerste voerbeurt duidelijk waar gebruikt drinkmateriaal naartoe gaat en waar schone onderdelen kunnen uitlekken en worden bewaard. De Blauwdruk Kalveropfok van de KNMvD besteedt aandacht aan reinigbaar drinkmateriaal, een logische werkroute en het opdrogen van materialen. Het is een hulpmiddel voor bedrijfskeuzes, geen Nederlandse wettelijke norm of voorschrift voor een specifiek reinigingsmiddel.

Leg vast waar de instructies voor elk gebruikt onderdeel staan. Milk Bar geeft voor zijn Calf Buddy systeem aan dat de speen tijdens het reinigen bevestigd kan blijven; neem die aanwijzing niet over voor een ander merk of model. Houd beschadigde of versleten onderdelen apart van de bruikbare voorraad en noteer welke materialen en schoonmaakregistraties volgens het bedrijfsprotocol bij welke groep horen.

Plan ook wie het gebruikte stro verwijdert, het lege hok reinigt en controleert of het weer klaar is. De KNMvD noemt in dezelfde blauwdruk het reinigen van verplaatsbare huisvesting buiten de ruimte waar kalveren staan als aandachtspunt. Stem de uitvoering af op het aanwezige materiaal en de instructies van de gebruikte middelen.

Kalveren en voorzieningen dagelijks controleren

Zorg dat ieder kalf tijdens de ronde goed zichtbaar is. Kijk naar alertheid, opstaan, ademhaling en drinkgedrag. Controleer tegelijk de waterplek en de werking van apparatuur. Noteer bijzonderheden bij het betreffende kalf en draag ze over aan de volgende verzorger.

De RVO schrijft voor dat kalveren in een stal minimaal tweemaal per dag worden gecontroleerd en kalveren buiten minimaal eenmaal. De algemene regels vragen ook dagelijkse controle van aanwezige apparatuur. Spreek af wie de bedrijfsdierenarts belt. Vraag bij een kalf dat niet drinkt, opvallend sloom is of benauwd lijkt om een beoordeling in plaats van zelf een diagnose uit een checklist af te leiden.

Neem het materiaaloverzicht mee naar de plek waar je de spullen gebruikt en schoonmaakt. Controleer met je adviseur of de groepsindeling en het gekozen systeem nog kloppen en bespreek ontbrekende onderdelen, onbevestigde aansluitingen en onduidelijke reinigingsafspraken. Dit overzicht helpt bij de voorbereiding; het bepaalt geen melkhoeveelheid of voerschema.