Konijnen

Jonge konijnen na de geboorte: het nest verzorgen en de jongen observeren

Bruin konijn naast een overdekte houten nestkast met jongen in het nest.

Praktische gids

Jonge konijnen na de geboorte: het nest verzorgen en de jongen observeren

Kort antwoord: controleer na de geboorte kort of het nest in orde is en laat het daarna zo veel mogelijk met rust. Schrijf op wat je bij de moeder, de jongen en hun omgeving ziet. Een moederkonijn blijft meestal niet bij het nest en zoogt haar jongen kort. Alleen omdat je haar niet bij de jongen ziet, hoef je dus niet aan te nemen dat ze niet voor hen zorgt. Het LICG beschrijft dit moedergedrag.

Bruin konijn naast een overdekte houten nestkast met jongen in het nest.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Een rustige nestcontrole voorbereiden zonder te storen
  3. Gedrag van de moeder en veranderingen bij de jongen noteren
  4. Voer en water voor de moeder, beschutting en hygiëne
  5. Vervolgcontroles en huisvesting afstemmen met een deskundige
  6. Bij zorgen waarnemingen voor de dierenarts verzamelen

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Een rustige nestcontrole voorbereiden zonder te storen

Houd bezoek en andere huisdieren uit de buurt. Kijk eerst hoe de moeder reageert en kies een rustig moment waarop je het nest kunt bereiken. Controleer kort of er zichtbare verwondingen, een duidelijk dood jong of geboorteresten zijn. Laat de nestopbouw intact. Een duidelijk dood jong of geboorteresten kun je voorzichtig verwijderen als dat kan zonder het nest uiteen te halen. Twijfel je of een jong nog leeft, of laat de moeder je niet rustig kijken? Bel dan de dierenarts. Dierenkliniek Wilhelminapark geeft advies over de eerste nestcontrole en rust rond het nest.

Ga niet telkens kijken om een zoogmoment te betrappen: dat bezoek van de moeder kan voorbij zijn voordat je het ziet. Vergelijk liever wat je bij opeenvolgende rustige controles waarneemt. Noteer ook wanneer iets niet zichtbaar was, in plaats van er een conclusie over te trekken.

Gedrag van de moeder en veranderingen bij de jongen noteren

Let bij de moeder op wat je haar ziet eten en drinken, haar activiteit en haar keutels. Noteer bij de jongen hoeveel je er kunt zien, of ze bij elkaar liggen en of een jong zichtbaar anders oogt of gewond is. Een opvallend verschil is een reden om beter advies te vragen, geen diagnose. Je hoeft het nest niet open te halen om elk vakje van een lijst te kunnen invullen. Het LICG licht aandachtspunten bij het observeren van konijnen toe; de dierenkliniek beschrijft observaties bij de jongen.

Nestcontrolekaart

Gebruik per controle een nieuwe regel of kopie. Schrijf liever ‘drinken niet gezien’ dan ‘drinkt niet’ wanneer je het niet hebt kunnen waarnemen.

Kaart voor een korte nestcontrole
Onderdeel Wat noteer je? Jouw notitie
Datum en tijd Wanneer keek je? …
Moeder Wat zag je van eten, drinken, activiteit, keutels en haar reactie? …
Jongen Hoeveel waren zichtbaar? Hoe lagen ze? Zag je een verschil of verwonding? …
Omgeving Was het nest beschut? Zag je natte bodembedekking? Waren voer en water bereikbaar voor de moeder? …
Vervolg Wat veranderde sinds de vorige controle? Waarover vroeg je advies, aan wie en wanneer? …

Voer en water voor de moeder, beschutting en hygiëne

Controleer of de moeder bij haar voer, hooi en vers water kan. Twijfel je over haar voeding of conditie tijdens het zogen, vraag dan een konijnkundige dierenarts om advies in plaats van zelf een voerschema voor moeder of jongen te kiezen. Voor de inrichting van de voerplek kun je voerbakken en drinkvoorzieningen bekijken; beoordeel een artikel afzonderlijk op geschiktheid voor jouw verblijf. Het LICG geeft uitleg over hooi en drinkwater voor konijnen.

Loop de omgeving na op nattigheid en vuil. Zorg dat het nest beschut blijft tegen regen en tocht en maak de voerplek en de omgeving van het nest schoon waar dat nodig is. Haal daarvoor niet zonder aanleiding een rustig nest uiteen. Het LICG bespreekt verzorging en hygiëne; de dierenkliniek benadrukt rust rond de jongen.

Vervolgcontroles en huisvesting afstemmen met een deskundige

Vergelijk je volgende notities met de vorige controle. Vraag bij twijfel aan een konijnkundige dierenarts wat je opnieuw moet bekijken en wanneer. Bespreek ook tijdig de huisvesting wanneer de jongen het nest gaan verlaten en beginnen mee te eten: kunnen ze zich veilig door het verblijf bewegen en blijven voer en water bereikbaar? Spreek het beoordelen van het geslacht, het spenen en een eventuele scheiding van de dieren af voor jouw groep. Een eerste uitstapje uit het nest is op zichzelf geen reden om de jongen bij de moeder weg te halen. De dierenkliniek beschrijft deze veranderingen tijdens het opgroeien.

Is er een ram aanwezig, zorg dan dat hij de moeder niet opnieuw kan dekken. Zij kan kort na de geboorte alweer vruchtbaar zijn. Het LICG wijst op die snelle terugkeer van vruchtbaarheid.

Bij zorgen waarnemingen voor de dierenarts verzamelen

Bel direct je dierenarts bij duidelijke zorgen. Wacht niet op een geplande controle als een jong gewond is, koud aanvoelt of buiten het nest blijft liggen. Neem ook snel contact op als de moeder niet eet, erg sloom is of pijn lijkt te hebben. Probeer op basis van een beschrijving geen oorzaak vast te stellen en begin niet zelf met vervangende melk of een behandeling. De dierenkliniek bespreekt jongen buiten het nest; het LICG legt uit waarom niet eten bij een konijn spoed heeft.

Houd bij het bellen je notities, de geboortedatum als je die weet en het telefoonnummer van je dierenarts of de dienstdoende praktijk bij de hand. Vertel welk dier je zorgen baart, wat je precies zag, sinds wanneer en wat er veranderde. Geef ook aan wat je niet hebt kunnen zien. Vraag welke vervolgstap nodig is.