Voeding van melkgevende geiten beoordelen met een voedingsadviseur
Praktische gids
Voeding van melkgevende geiten beoordelen met een voedingsadviseur
Wil je de voeding van melkgevende geiten laten beoordelen? Neem dan het huidige voerplan, gegevens over de dieren en de gebruikte voerpartijen mee naar een voedingsadviseur. Kijk ook hoe het voeren in de praktijk verloopt. Lichaamsgewicht, melkproductie en de kwaliteit van het voer zijn relevant voor de beoordeling; een standaardgift voor iedere geit volgt daar niet uit. Bron: CVB, Tabellenboek Voeding Herkauwers 2025.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Lactatiefase, groepsverschillen en het huidige voerplan
- Herkomst en kwaliteit van ruwvoer en aanvullend voer, en toegang tot water
- Veranderingen in voer of dieren herbeoordelen met een voedingsadviseur
- Voerplekken, verspilling en dagelijkse observaties in de hele groep
- Waarom rasgemiddelden geen voerplan of melkproductie per geit bepalen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een voerplek voor geiten
Voerbak voor Paarden, 6 l, Zwart – Vplast
Deze voerbak is bedoeld voor onder meer geiten en geeft je een vaste plek om aanvullend voer aan te bieden.
Let op bij je keuze Controleer of alle geiten die dit voer krijgen rustig bij een voerplek kunnen komen.
Aanvullend voer herkenbaar bewaren
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Deze voerton heeft een afsluitbaar deksel en een label waarop je de inhoud kunt noteren.
Let op bij je keuze Houd bij een nieuwe voerpartij ook je gedateerde gegevens en het bijbehorende etiket apart herkenbaar.
- Beschrijf welke geiten samen eten en waar zij zich in de lactatie bevinden.
- Verzamel het uitgevoerde voerplan, etiketten en beschikbare analyses.
- Noteer wat je bij voer, water en afzonderlijke dieren ziet.
- Vraag de adviseur welke gegevens nog ontbreken en wanneer het advies opnieuw bekeken moet worden.
Lactatiefase, groepsverschillen en het huidige voerplan
Maak duidelijk voor welke dieren het plan bedoeld is. Noteer welke geiten pas hebben gelammerd, welke verder in de lactatie zijn en of dieren met uiteenlopende conditie of melkgegevens samen eten. Gebruik metingen die je al hebt, maar vul onbekende waarden niet in met een rasgemiddelde. Lichaamsgewicht, melkproductie en conditie helpen bij het beoordelen van de voeding. Bron: CVB; bron: Merck Veterinary Manual.
Schrijf op wat iedere groep daadwerkelijk krijgt: welke soorten ruwvoer en aanvullend voer, op welke momenten en volgens welke bestaande afspraken. Vermeld waar de praktijk afwijkt van het plan. Eten enkele dieren bijvoorbeeld niet tegelijk met de rest, noteer dan welke dieren dat zijn.
Herkomst en kwaliteit van ruwvoer en aanvullend voer, en toegang tot water
Houd gebruikte voerpartijen herkenbaar. Noteer van het ruwvoer de soort, herkomst en partij en voeg een beschikbare analyse toe. Verzamel van aanvullend voer het etiket of de specificatie. Schrijf ook op als voer anders ruikt, zichtbaar vervuild is of blijft liggen. Bied beschimmeld voer niet aan. Gemiddelde voederwaarden beschrijven niet vanzelf de partij die jouw geiten krijgen. Bron: Merck Veterinary Manual over voerkwaliteit; bron: CVB over voederwaarden.
Controleer bij iedere groep of schoon, vers drinkwater bereikbaar is en de drinkvoorziening werkt. Kijk daarbij naar de dieren, niet alleen naar de aanwezigheid van een bak. De wateropname kan onder meer variëren met het voer, de omgeving en de lactatie. Bron: LICG; bron: Merck Veterinary Manual.
Registratieblad voor het gesprek
Gebruik voor iedere groep een eigen blad. Maak bij een nieuwe voerpartij of verandering een gedateerde notitie. Laat onbekende gegevens open en vraag de adviseur welke informatie nodig is.
| Onderwerp | Vul in voor jouw groep |
|---|---|
| Dieren en lactatie | Groep: … Aantal dieren: … Datum van aflammeren, waar bekend: … Opvallende verschillen: … |
| Huidig voerplan | Voersoorten: … Welke dieren krijgen wat: … Momenten en bestaande afspraken: … |
| Ruwvoer | Soort en herkomst: … Partij: … Beschikbare analyse: … Opvallende geur, vervuiling of resten: … |
| Aanvullend voer | Product en partij: … Etiket of specificatie beschikbaar: … Dieren die het krijgen: … |
| Water en voerplekken | Bereikbaarheid en werking: … Dieren die moeten wachten of worden weggeduwd: … Achterblijvend voer: … |
| Waarnemingen | Datum en dier of groep: … Eetgedrag, herkauwen, mest en conditie: … Beschikbare melkgegevens: … |
| Veranderingen en vragen | Wat veranderde en wanneer: … Wat wil je laten beoordelen: … Welke gegevens ontbreken: … |
Veranderingen in voer of dieren herbeoordelen met een voedingsadviseur
Een nieuwe partij ruwvoer, ander aanvullend voer, weidegang of een gewijzigde groepsindeling is een goed moment om het uitgevoerde plan opnieuw naast je waarnemingen te leggen. Noteer de datum en neem zowel de oude als de nieuwe gegevens mee. Geiten moeten geleidelijk aan ander voer kunnen wennen; spreek daarom met de adviseur af hoe een passende verandering wordt uitgevoerd, zonder zelf een algemeen omschakelschema toe te passen. Bron: LICG.
Sluit het gesprek af met twee concrete afspraken: wie voert een eventuele aanpassing uit, en welke waarnemingen zijn aanleiding om opnieuw contact op te nemen? Leg die afspraken bij de betreffende groep en voerpartij vast.
Voerplekken, verspilling en dagelijkse observaties in de hele groep
Kijk terwijl de geiten eten. Komen alle dieren bij het voer, of moeten sommige wachten en worden ze weggejaagd? De rangorde kan ertoe leiden dat een geit niet rustig of onvoldoende eet, ook wanneer er voor de groep voer aanwezig is. Vergelijk wat is aangeboden met wat achterblijft, maar trek uit een lege of volle voerplek geen conclusie over ieder dier afzonderlijk. Bron: LICG.
Let dagelijks op eetgedrag, herkauwen, mest, activiteit en veranderingen in conditie. Noteer bij een afwijking om welk dier het gaat en sinds wanneer je die ziet. Is een geit plots sloom, zondert zij zich af of vermagert zij zonder duidelijke oorzaak? Neem bij een vermoeden van ziekte contact op met een dierenarts, in plaats van alleen het voerplan te wijzigen. Bron: LICG.
Is de toegang tot voer of water een knelpunt, bespreek dan ook de inrichting van de plekken. In de Farmora categorie voerbakken en drinkbakken voor de stal kun je soorten voorzieningen bekijken. Controleer bij een keuze altijd of de voorziening geschikt is voor jouw dieren en opstelling.
Waarom rasgemiddelden geen voerplan of melkproductie per geit bepalen
Een gemiddelde van een ras vertelt niet wat één geit nu opneemt of produceert. De CVB normen voor melkgevende geiten betrekken onder meer lichaamsgewicht en melkproductie; de gepubliceerde voorbeeldtabel gaat bovendien uit van een omschreven situatie met stalvoedering. Gebruik die tabel daarom niet als vaste voergift of als voorspelling van de melkgift van jouw geit. Bespreek de gegevens van de werkelijke dieren en hun voer met de adviseur. Bron: CVB, hoofdstuk Geiten.
Welke gegevens neem ik mee naar een voedingsadviseur?
Begin met het ingevulde registratieblad, het uitgevoerde voerplan, beschikbare voeranalyses en etiketten. Neem ook gedateerde waarnemingen en beschikbare gegevens over melkproductie en conditie mee. Vraag welke ontbrekende informatie voor jouw groep het belangrijkst is.
Kan ik voeren op de gemiddelde melkproductie van het ras?
Niet als zelfstandig voerplan. Een rasgemiddelde vervangt geen gegevens over de betreffende geiten, hun voer en de manier waarop zij daadwerkelijk eten. Laat de adviseur verschillen binnen de groep meewegen en blijf na een aanpassing de dieren observeren.
