Geitenrassen kiezen voor je erf: vergelijk formaat, gedrag en verzorging
Kennisbank
Geitenrassen kiezen voor je erf: vergelijk formaat, gedrag en verzorging
Kort antwoord: bepaal eerst of je geiten wilt voor gezelschap, melk of begrazing. Vergelijk daarna volwassen dieren en kijk of je erf geschikt is voor een groep, met een droge stal, uitloop en veilige afrastering. Een kleine geit vraagt niet vanzelf minder verzorging. Het LICG beschrijft wat geiten als groepsdieren nodig hebben.

Inhoudsopgave
- Alle gidsen over dit onderwerp
- Producten bij deze gids
- Melk, gezelschap of begrazing: kies volgens je doel en ervaring
- Kleine of grote geiten: formaat, gedrag en hoorns
- Verblijf en verzorging: een maatschets voor jouw erf
- Benodigd materiaal en kosten voor het houden van geiten
- Rassen in een tabel vergelijken op grootte, gebruik en verzorging
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Bevestiging voor de afrastering

Ringisolator met Grote Opening, 25 Stuks – ZoneGuard Big-Hole
Deze ringisolatoren houden koord of puntdraad op bevestigingspunten van een afrastering.
Let op bij je keuze Kies pas koord of draad als je de afrastering hebt afgestemd op de grootte en eventuele hoorns van je geiten.
Water naar de stal brengen

Flexibele Emmer met Twee Handgrepen, 14 l, Roze – Vplast V-Trug Flexi
Met deze flexibele emmer van 14 liter en twee handgrepen kun je water meenemen tijdens je dagelijkse ronde.
Let op bij je keuze Bepaal hoeveel water je per ronde nodig hebt en zorg dat alle geiten steeds bij schoon drinkwater kunnen.
Een natte vloer aanvegen

Waterbezem met Witte Kunststof Vezels, 35 cm – Bürsten Walter Perlon
Deze waterbezem van 35 cm is bedoeld om water van een natte stalvloer of een plas op het erf weg te vegen.
Let op bij je keuze Kijk waar je het water naartoe veegt, zodat de ligplek droog kan blijven.
Melk, gezelschap of begrazing: kies volgens je doel en ervaring
Wil je vooral gezelschap en niet melken? Bekijk dan bijvoorbeeld Nederlandse dwerggeiten, maar kies pas nadat je de aangeboden dieren samen hebt gezien. Wil je melk, onderzoek dan Nederlandse witte, bonte of Toggenburger geiten én bedenk of het werk rond melken bij je dagelijkse leven past. Voor begrazing op een passend terrein kun je de Nederlandse landgeit verkennen; die wordt ook voor natuurbeheer gehouden. De Nederlandse dwerggeitenfederatie, het fokreglement voor de witte geit, dat voor de bonte geit, dat voor de Toggenburger en SZH over de landgeit beschrijven deze typen en hun gebruik.
Een herkenbaar voorbeeld: je hebt ruimte voor twee geiten en wilt geen melkproductie. Dan is een melkras niet verboden terrein, maar melkgift is ook geen nuttig selectiecriterium voor jouw plan. Vraag de houder liever hoe de dieren met elkaar omgaan, hoe ze worden gehanteerd en welke verzorging ze nu krijgen. Een geit alleen houden is geen passend alternatief voor een groep: geiten hebben soortgenoten nodig. Lees de LICG informatie over gedrag en voorbereiding.
Kleine of grote geiten: formaat, gedrag en hoorns
Volgens de Nederlandse rasstandaard heeft een volwassen vrouwelijke dwerggeit een schofthoogte van 47 tot 55 cm. De rasstandaard voor meerjarige vrouwelijke Nederlandse landgeiten noemt 64 tot 72 cm schofthoogte. Voor volwassen Nederlandse witte geiten noemt het fokreglement een streven van ongeveer 80 cm kruishoogte; voor Toggenburgers staat in de rasomschrijving een streven van 70 cm kruishoogte. Schoft en kruis zijn verschillende meetpunten. Deze fokmaten voorspellen dus niet of een individueel dier door jouw poort past. Dwerggeitenstandaard, landgeitenstandaard, fokreglement wit en fokreglement Toggenburger.
Klein betekent evenmin automatisch rustig: de standaard omschrijft de Nederlandse dwerggeit als alert en levendig. Kijk bij een bezoek hoe de dieren reageren op elkaar en op de houder. Controleer bij gehoornde dieren of ze hun kop niet in de afrastering kunnen vastzetten. Zet een klimplek niet vlak naast het hek. De dwerggeitenstandaard en het LICG lichten deze aandachtspunten toe.
Verblijf en verzorging: een maatschets voor jouw erf
Teken de bruikbare stalvloer, voerplaatsen, doorgang, uitloop en afrastering op één eenvoudige plattegrond. Het LICG noemt voor de stal 1 tot 2 m² vloeroppervlak per dier als aandachtspunt. Alle geiten moeten tegelijk naar binnen kunnen, kunnen rusten en bij voer kunnen komen. Gebruik dat getal niet als maat voor de hele uitloop: beoordeel de indeling voor de dieren die je daadwerkelijk wilt houden. Bekijk de huisvestingsrichtlijn van het LICG.
| Onderdeel | Vul zelf in | Vraag bij de plattegrond |
|---|---|---|
| Stal | Bruikbare lengte × breedte; plaats van voer en obstakels | Kunnen de dieren er tegelijk droog liggen en eten? |
| Uitloop | Grenzen, schuilplek, water en route naar de stal | Blijven alle plekken bereikbaar als de groep beweegt? |
| Poort en afrastering | Openingen, mazen en plekken waar een dier kan klimmen | Kunnen dieren ontsnappen of met hun kop vast komen te zitten? |
| De aangeboden dieren | Werkelijke lichaamsmaten en eventuele hoorns | Kunnen juist deze dieren veilig door de doorgangen? |
Voor de dagelijkse verzorging horen schoon drinkwater, ruwvoer, een droge ligplek en een korte controle van de dieren bij je planning. Let erop of ieder dier kan eten en of een geit levendig is en geen zichtbare verwondingen heeft. Laat klauwverzorging voordoen als je die nog niet beheerst. Denk je dat een dier ziek is, neem dan contact op met een dierenarts. Het LICG bespreekt voeding, controle en klauwen.
Benodigd materiaal en kosten voor het houden van geiten
Begin je begroting bij wat je erf al heeft. Noteer apart wat herstel of aanleg kost en wat telkens terugkomt. Een kleiner ras maakt beschutting, een veilige omheining, water en voer niet overbodig. Zo voorkom je dat je alleen de aanschaf van de dieren begroot. Het LICG geeft een overzicht van de basisverzorging.
| Kostenpost | Wat noteer je? |
|---|---|
| Eenmalig | Aanpassing van stal, poort, afrastering, voerplaatsen en watervoorziening |
| Terugkerend | Ruwvoer, strooisel, schoonmaak, onderhoud en hulp bij klauwverzorging indien nodig |
| Reserve | Dierenarts en onverwachte reparaties |
| Afhankelijk van je doel | Tijd en inrichting voor melken, als je daadwerkelijk wilt melken |
| Registratie | Jaarlijkse kosten voor de dierlocatie en toepasselijke meldingen |
Ook als hobbyhouder heb je in Nederland vóór het houden van geiten een UBN voor de locatie nodig. Geiten moeten volgens RVO met goedgekeurde identificatiemiddelen zijn geïdentificeerd; voor het houden en verplaatsen gelden meldingen en een bedrijfsregister. RVO vermeldt een jaarlijks tarief per UBN en afzonderlijke tarieven voor bepaalde meldingen. Controleer de actuele bedragen wanneer je gaat begroten. UBN aanvragen, schapen en geiten melden, identificatiemiddelen en tarieven bij RVO.
Voor verzorgingsmateriaal kun je de Farmora categorie schapen en geiten bekijken. Daar staan ook artikelen die voor schapen of lammeren zijn bedoeld. Controleer daarom bij ieder artikel afzonderlijk de diersoort, toepassing en afmetingen voordat je iets voor geiten kiest.
Rassen in een tabel vergelijken op grootte, gebruik en verzorging
De maten hieronder komen uit Nederlandse rasomschrijvingen en gelden voor vrouwelijke dieren. Het zijn geen maten voor een hek of product. Met Nederlandse dwerggeit wordt hier het ras uit de standaard van de Nederlandse dwerggeitenfederatie bedoeld, niet elk klein geitenras.
| Ras | Maat volgens rasbron | Gebruik om te verkennen | Extra vraag naast de gewone verzorging |
|---|---|---|---|
| Nederlandse dwerggeit | 47 tot 55 cm schofthoogte bij volwassen vrouwelijke dieren | Gezelschap en hobby | Hoe gedraagt dit groepje zich samen? |
| Nederlandse landgeit | 64 tot 72 cm schofthoogte bij meerjarige geiten | Hobby en natuurbeheer | Is het terrein geschikt voor begrazing en veilig af te rasteren? |
| Nederlandse Toggenburger | Streven van 70 cm kruishoogte op volwassen leeftijd volgens de rasomschrijving | Melk | Wil je melken of zoek je vooral gezelschap? |
| Nederlandse witte geit | Streven van ongeveer 80 cm kruishoogte op volwassen leeftijd | Melk | Hoe passen hanteren en eventueel melken in je dag? |
| Nederlandse bonte geit | Streven van ongeveer 80 cm schofthoogte op volwassen leeftijd | Melk | Welke maat en achtergrond hebben de aangeboden dieren? |
De rasgegevens komen van de Nederlandse dwerggeitenfederatie, de Landelijke Fokkersclub Nederlandse Landgeiten en de NOG reglementen voor Toggenburger, wit en bont. SZH beschrijft het gebruik van de landgeit. Geen rasnaam voorspelt hoeveel tijd de verzorging van jouw dieren precies kost.
Maak je keuze pas na een bezoek: bekijk de dieren samen, bespreek hun verzorging met de houder en leg hun werkelijke maten naast je plattegrond. Zo gebruik je de tabel als voorselectie in plaats van als belofte over een individueel dier.
Meer lezen over dit onderwerp
Kies een onderwerp en open de gids die bij jouw vraag past.
Geiten
Praktische gidsen
- Bevalling bij geiten voorbereiden: ruimte, materialen en hulp
- Blauwtong bij geiten: signalen vastleggen en de dierenarts raadplegen
- CAE bij geiten: wat bespreek je met de dierenarts over besmetting?
- Clostridium bij geiten: preventie en wat je moet doorgeven
- Dekking bij geiten verantwoord plannen
- Diarree bij geiten: veranderingen vastleggen en de dierenarts inschakelen
- Dracht bij geiten: bevestiging, observaties en voorbereiding
- Gebit van geiten controleren: wat je ziet en noteert
- Gedrag van geiten: geluiden en groepscontact begrijpen
- Geit valt om of schrikt: wat leg je vast en wanneer bel je de dierenarts?
- Geiten houden voor beginners: verblijf en verzorging voorbereiden
- Geiten kopen: controleer het dier, de herkomst en de papieren
- Geiten melken: wanneer het kan en hoe u de routine voorbereidt
- Geiten met en zonder hoorns: huisvesting en omgang
- Geiten ontwormen: observaties en een plan met de dierenarts
- Geiten registreren en identificeren: wat moet je controleren?
- Geiten veilig benaderen en hanteren bij dagelijks contact
- Geitenhoeven controleren en bepalen wanneer hulp nodig is
- Geitenhok inrichten voor beschutting, rust en verzorging
- Geitenlammeren na de geboorte observeren en verzorgen
- Geitenstal bouwen: zelfbouw, houtbouw en prefab vergelijken
- Geitenweide en begrazing praktisch plannen
- Luizen bij geiten: waarnemen, vastleggen en advies vragen
- Plan voor een geitenhouderij: bereid een bespreekbaar project voor
- Q koorts bij geiten: wat leg je vast en wie raadpleeg je?
- Twijfelachtig voer voor geiten controleren: planten en vruchten
- Uier van een geit controleren: veranderingen en hulp van de dierenarts
- Verrijking voor geiten kiezen en veilig in het verblijf plaatsen
- Voeding van melkgevende geiten beoordelen met een voedingsadviseur
- Voeding voor geiten: ruwvoer, weide en dagelijkse voercontrole
- Voerbak voor geiten zelf maken: toets je ontwerp vóór het bouwen
- Wetgeving voor het houden van geiten: waar controleer je wat voor jou geldt?
- Zelfgemaakte drinkvoorziening voor geiten: het ontwerp beoordelen
- Ziekteverschijnselen bij geiten opmerken en observaties voorbereiden
Rassen
- Alpine geit: kenmerken en wat het houden vraagt
- Anglo nubische geit: kenmerken, verzorging en geschiktheid
- Angorageit: raskenmerken en wat de verzorging vraagt
- Boergeit: kenmerken en praktische vragen bij het houden
- Chèvre des Fossés: raskenmerken en verzorging bij begrazing
- Corsicaanse geit: het ras herkennen en verzorgen
- Damascusgeit: herkomst, uiterlijke kenmerken en verzorging
- Dwerggeit: kenmerken, afkomst en dagelijkse verzorging
- Florida geit: rasidentiteit, kenmerken en verzorging
- Frisa geit herkennen en haar verzorgingsbehoeften nagaan
- Geitenras Bionda dell'Adamello: kenmerken, verzorging en aankoop
- Girgentana geit: rasprofiel, verzorging en aanschaf
- Gulabi geit: rasidentiteit en verzorging beoordelen
- Ionica geit: rasidentiteit, kenmerken en verzorging
- Karpatengeit: lokale namen, populaties en praktisch houden
- Kasjmiergeiten: welke typen zijn het en hoe verzorg je ze?
- Maltese geit: rasidentiteit, gebruik en verzorging
- Murciano Granadina geit: raskenmerken en wat houden vraagt
- Myotonische geiten: rasidentiteit, kenmerken en verantwoorde verzorging
- Nederlandse landgeit: kenmerken en praktische verzorging
- Nicastrese geit: rasidentiteit, kenmerken en verzorging
- Orobica geit: rasidentiteit, geschiktheid en verzorging
- Pinzgauer geit: herkomst, kenmerken en verzorging bij de raskeuze
- Poitevine geit: uiterlijk, gedrag en verzorging
- Pyreneeëngeit: het ras herkennen en de verzorging afwegen
- Rovegeit: kenmerken, verzorging en passende huisvesting
- Saanengeit: kenmerken en praktische eisen voor houders
- Sardische geit: rasidentiteit, kenmerken en verzorging
- Thüringer Waldgeit: ras herkennen en verzorging plannen
- Toggenburger geit: kenmerken en wat het houden vraagt
- Valdostana geit: herkennen, houden en bewust kiezen
- Witte Banaatgeit: herkomst nagaan en verzorging beoordelen