Pikken rond de cloaca bij kippen: letsel herkennen en veilig handelen
Praktische gids
Pikken rond de cloaca bij kippen: letsel herkennen en veilig handelen
Zie je dat kippen herhaaldelijk naar het gebied rond de cloaca van een soortgenoot pikken? Kijk of alleen veren worden geraakt of ook de huid. Zie je een wond of bloed, haal de getroffen kip dan rustig buiten bereik van de groep en bel dezelfde dag de dierenarts. Bij een flink bloedende wond, uitpuilend weefsel of een kip die niet meer kan staan, bel je onmiddellijk. Probeer niet eerst zelf de plek te behandelen. Wageningen Livestock Research over cloacapikkerij · Dier N artsen over spoed bij kippen.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Verenpikken, pikken rond de cloaca en zichtbaar letsel onderscheiden
- Een getroffen kip beschermen: veilig observeren en de dierenarts bellen
- Bezetting, voer, water, licht en uitwijkruimte controleren
- Herhaling voorkomen met controles en aparte uitleg over verenpikken
- Geen ingrepen, middelen of wondbehandeling zonder dierenartsadvies
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een voerplek voor een apart gezette kip
Voerbakje voor Pluimvee van Kunststof met 2 Haken – Gaun
Dit bakje kun je met twee haken aan gaas hangen om een apart gezette kip voer aan te bieden.
Let op bij je keuze Controleer of er op de gekozen plek gaas is waaraan je het bakje kunt hangen.
Drinkwater makkelijk controleren
Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun
Door de doorzichtige houder zie je tijdens je controles wanneer het drinkwater moet worden bijgevuld.
Let op bij je keuze Zet de drinktoren zo neer dat de kippen er goed bij kunnen en controleer of het water schoon is.
Iets te onderzoeken voor de groep
Snackbal voor Kippen met Verstelbare Opening – Kerbl
De snackbal geeft kippen iets te onderzoeken wanneer je, na het beschermen van de getroffen kip, ook naar de groep en het verblijf kijkt.
Let op bij je keuze Kijk of de kippen de bal zonder gedrang kunnen gebruiken; hij vervangt hun gewone voer niet.
Verenpikken, pikken rond de cloaca en zichtbaar letsel onderscheiden
Bij verenpikken zie je bijvoorbeeld geknakte of ontbrekende veren. Bij pikken rond de cloaca richten kippen zich op het gebied rond de lichaamsopening. Dat kan met veerschade beginnen, maar ook tot wondjes leiden die verder worden aangepikt. Kijk daarom naar de plek én naar zichtbaar letsel. Uit het pikgedrag alleen kun je de oorzaak niet afleiden. Wageningen Livestock Research beschrijft beide vormen van pikkerij afzonderlijk.
| Waarneming | Wat doe je? | Dierenarts |
|---|---|---|
| Er wordt gepikt, maar je ziet geen beschadigde huid, bloed of uitpuilend weefsel. | Blijf de kip en de groep observeren. Kijk of het pikken terugkomt en of je de plek goed kunt beoordelen. | Vraag advies als het pikken aanhoudt of toeneemt, of als je twijfelt over wat je ziet. |
| Je ziet beschadigde huid, een wondje of bloed. | Haal de kip rustig buiten bereik van de andere kippen. | Bel dezelfde dag voor advies en beoordeling. |
| De wond bloedt flink, er puilt weefsel uit of de kip kan niet meer staan. | Bescherm de kip tegen verder pikken en houd haar rustig. | Bel onmiddellijk, ook buiten kantooruren. |
Dit overzicht helpt je kiezen hoe snel je hulp vraagt; het is geen beoordeling van de wond. De spoedsignalen sluiten aan bij de spoedwijzer van een Nederlandse dierenartsenpraktijk.
Een getroffen kip beschermen: veilig observeren en de dierenarts bellen
- Kijk eerst rustig. Welke kip wordt gepikt? Zie je bloed of uitpuilend weefsel? Is de kip alert en kan ze staan? Stel hulp niet uit om alles precies te kunnen bekijken.
- Voorkom verder pikken bij zichtbaar letsel. Zet de kip op een rustige, schone plek buiten bereik van de groep, met drinkwater en voer. Controleer of andere kippen haar daar niet alsnog kunnen bereiken. Wageningen Livestock Research adviseert aangepikte dieren apart te zetten.
- Vertel de dierenarts wat je zag. Beschrijf wanneer je het pikken opmerkte, of er bloed of uitpuilend weefsel zichtbaar is en hoe de kip zich gedraagt. Volg het advies over verdere opvang en beoordeling.
Een kip die sloom is of onvoldoende eet of drinkt, bespreek je dezelfde dag met de dierenarts. Twijfel je of iets spoed is, bel dan om de urgentie te laten bepalen. Dier N artsen geeft hiervoor een telefonische spoedwijzer.
Bezetting, voer, water, licht en uitwijkruimte controleren
Wanneer de getroffen kip veilig zit en je de dierenarts hebt gebeld als dat nodig is, kijk je naar de groep en het verblijf. Deze controlepunten helpen je mogelijke knelpunten opmerken; ze vertellen niet wat het pikken in jouw groep veroorzaakt. Wageningen Livestock Research bespreekt onder meer uitwijkmogelijkheden, verlichting, bezetting en nestgebruik. Het LICG beschrijft huisvesting en dagelijkse verzorging van hobbykippen.
| Controlepunt | Kijk concreet naar | Mogelijke vervolgstap |
|---|---|---|
| Bezetting en uitwijkruimte | Kan een achtervolgde kip wegkomen en kunnen kippen elkaar bij doorgangen passeren? | Maak een geblokkeerde doorgang vrij en beoordeel of de groep meer bruikbare ruimte nodig heeft. |
| Voer en water | Kunnen alle kippen bij voer en schoon drinkwater, of wordt een dier telkens weggejaagd? | Herstel de toegang en kijk bij een volgende controle of de kippen er gebruik van maken. |
| Licht en rust | Zijn er opvallend fel verlichte plekken waar het pikken plaatsvindt? Kunnen kippen rustig uitwijken? | Noteer waar het gebeurt. Maak het niet op eigen houtje donker als vervanging voor hulp aan een gewonde kip. |
| Legnesten | Kunnen hennen een rustige nestplek bereiken? Zie je pikken bij een hen die buiten het nest legt? | Controleer de toegang tot de nesten en noteer wanneer het pikken optreedt. |
Blijkt een nestplek niet bruikbaar, beoordeel dan eerst wat er in jouw hok ontbreekt. Je kunt daarna legnesten vergelijken; een nieuw nest is geen behandeling voor een gewonde kip.
Herhaling voorkomen met controles en aparte uitleg over verenpikken
Noteer bij volgende controles welke kip wordt gepikt, waar en wanneer het gebeurt, of je nieuwe huidschade ziet en of de kip zich anders gedraagt. Kijk ook of een verandering in het verblijf daadwerkelijk bruikbare toegang tot voer, water, rust en een nestplek oplevert. Ontstaat nieuw letsel, bescherm de getroffen kip opnieuw en overleg met de dierenarts.
Algemeen verenpikken vraagt een bredere blik dan alleen controle van de cloaca. Volgens het LICG kan gelegenheid om naar voedsel te zoeken helpen bij het beperken van ongewenst verenpikken. Dat is achtergrond voor de groep, geen vervanging voor zorg voor de getroffen kip.
Geen ingrepen, middelen of wondbehandeling zonder dierenartsadvies
Reinig of behandel een wond rond de cloaca niet op basis van deze gids. Gebruik geen spray, zalf, ontsmettingsmiddel of medicijn zonder advies voor deze kip. Knip niet aan veren of weefsel bij de wond en probeer uitpuilend weefsel niet terug te duwen. Bescherm de kip tegen verder pikken en laat de dierenarts bepalen welke zorg nodig is.