Husumer varkens: raskenmerken en geschiktheid voor je erf
Rassenwijzer
Husumer varkens: raskenmerken en geschiktheid voor je erf
Het Husumer varken is een groot, rood varken met een wit zadel over de voorzijde van de romp. Die tekening helpt bij het herkennen, maar bewijst niet dat een aangeboden dier geregistreerde Husumer afstamming heeft. Kijk vóór aanschaf ook naar de ruimte voor volwassen dieren, gezelschap en de dagelijkse zorg. De Duitse behoudsorganisatie GEH beschrijft het rastype.
Rode grondkleur met een wit zadel over de voorzijde van de romp. Bij oudere dieren kan het rood donkerder worden.
Grote bouw en meestal hangende oren. GEH noemt ook oren die deels rechtop staan.
De rasvereniging beschrijft witte voorpoten en rode achterpoten; voor bepaalde lijnen zijn uitzonderingen mogelijk.
De rasbronnen noemen 250 tot 300 kg voor zeugen en 300 tot 350 kg voor beren.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Herkomst, naam en rasstatus van het Husumer varken
- Het Husumer varken in beeld: vastgelegde kenmerken en variatie
- Gedrag, bouw en gebruik van het Husumer varken
- Dagelijkse verzorging: verblijf, voer, water, verrijking en deskundige zorg
- Past het Husumer varken bij jouw erf? Vergelijking met andere rassen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een plek voor voer of water
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog van 20 liter kun je binnen en buiten gebruiken voor voer of water.
Let op bij je keuze Controleer of de trog stevig staat en of alle varkens erbij kunnen; voor drinkwater moet de voorziening voortdurend bereikbaar zijn.
Iets om te onderzoeken
Antibijtring voor Varkens met Ophangketting, 18 cm
Deze ring kun je aan de meegeleverde ketting ophangen als bezigheid voor varkens.
Let op bij je keuze Kijk of de dieren de ring gebruiken en zorg daarnaast voor materiaal waarin ze kunnen wroeten.
Voer netjes bewaren
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Deze voerton van 40 liter heeft een afsluitbaar deksel en een label om de inhoud aan te geven.
Let op bij je keuze Controleer of de inhoud past bij je voerzakken en noteer welk voer je voor welke dieren bewaart.
Herkomst, naam en rasstatus van het Husumer varken
De Duitse naam is Rotbuntes Husumer Schwein. De bijnaam Deens protestvarken verwijst naar de rood met witte kleur die met de Deense minderheid in Sleeswijk Holstein werd geassocieerd. Volgens de rasvereniging is niet aangetoond dat boeren deze varkens destijds doelbewust als protest fokten. Lees de historische toelichting van de rasvereniging.
Voor de historische populatie kwam in 1954 een stamboek. Dat sloot in 1968. Over de tussenliggende periode ontbreken volgens de rasvereniging gegevens die een ononderbroken afstamming naar de dieren van nu aantonen. Vanaf 1984 werd opnieuw met roodbonte dieren van een vergelijkbaar uiterlijk gefokt. Noem het huidige dier daarom niet zonder meer een aantoonbare voortzetting van elke historische foklijn. De rasvereniging beschrijft deze onderbreking.
In de Duitse fokregistratie wordt de Husumer beschreven als een afdeling binnen het Deutsches Sattelschwein. De rasvereniging meldt dat sinds juli 2025 een andere Duitse fokorganisatie het stamboek beheert. Deze Duitse rasindeling zegt niets over de registratie die je nodig hebt om in Nederland varkens te houden. GEH licht de indeling toe; de rasvereniging noemt het huidige stamboekbeheer.
Het Husumer varken in beeld: vastgelegde kenmerken en variatie
De onderstaande gegevens beschrijven het rastype volgens Duitse rasbronnen. Het zijn geen garanties voor het formaat of de eigenschappen van één dier. De selectiecriteria van de rasvereniging zijn bovendien criteria voor haar fokregistratie, geen Nederlandse standaard. Bekijk de rasbeschrijving van de vereniging en die van GEH.
| Kenmerk | Wat de Duitse rasbronnen beschrijven |
|---|---|
| Kleur | Rode grondkleur met een wit zadel over de voorzijde van de romp. Bij oudere dieren kan het rood donkerder worden. |
| Bouw en oren | Grote bouw en meestal hangende oren. GEH noemt ook oren die deels rechtop staan. |
| Fokcriteria voor tekening | De rasvereniging beschrijft witte voorpoten en rode achterpoten; voor bepaalde lijnen zijn uitzonderingen mogelijk. |
| Gewicht van volwassen dieren | De rasbronnen noemen 250 tot 300 kg voor zeugen en 300 tot 350 kg voor beren. |
Hoe controleer je de afstamming?
Gebruik een foto om de tekening te bekijken, niet om afstamming vast te stellen. Vraag bij een aangeboden dier welke gegevens van het dier en zijn ouders beschikbaar zijn en bij welke fokorganisatie die te controleren zijn. Een stamboek legt onder meer de afstamming van fokdieren vast. Zijn er geen controleerbare gegevens, spreek dan van een varken met een Husumer uiterlijk in plaats van een aantoonbaar geregistreerd dier. De rasvereniging legt uit wat het stamboek registreert.
Gedrag, bouw en gebruik van het Husumer varken
GEH en de rasvereniging beschrijven de Husumer als een groot varken met een doorgaans rustig karakter en noemen goede moedereigenschappen. Ze verbinden het ras ook met extensieve houderij. Dat zijn beschrijvingen uit de Duitse fokcontext, geen belofte over het gedrag van een individueel dier. Vraag daarom hoe het dier wordt gehouden en ga zelf kijken hoe het beweegt en op verzorgers en soortgenoten reageert. GEH beschrijft bouw en eigenschappen.
De grote bouw maakt de inrichting van het erf belangrijk: kunnen volwassen dieren de rustplek en doorgangen goed gebruiken, en kun je ze veilig verzorgen? Net als andere varkens hebben ze contact met soortgenoten en gelegenheid om te onderzoeken en te wroeten nodig. Onbekende varkens zet je niet zomaar bij elkaar; het LICG adviseert ze geleidelijk te laten wennen. Het LICG beschrijft de behoeften en kennismaking van varkens.
Dagelijkse verzorging: verblijf, voer, water, verrijking en deskundige zorg
Ook voor hobbyhouders gelden de Nederlandse welzijnseisen voor varkens. RVO beschrijft onder meer groepshuisvesting voor de betreffende diergroepen, voortdurend voldoende vers water voor varkens ouder dan twee weken en geschikt materiaal waarmee varkens kunnen onderzoeken en wroeten. Het LICG adviseert een droge, beschutte rustplek en een buitenruimte waar ook na het wroeten nog een bruikbare droge plek overblijft. Bekijk de welzijnseisen bij RVO en de verzorgingsinformatie van het LICG.
| Onderdeel | Vraag bij je dagelijkse controle |
|---|---|
| Groep en rustplek | Kunnen de dieren samenleven en allemaal droog en beschut rusten? |
| Omheining en bodem | Zijn de afrastering en doorgangen intact, ook waar varkens hebben gewroet? Is er nog een droge plek? |
| Water en warm weer | Is schoon drinkwater bereikbaar? Zijn er schaduw en mogelijkheden om af te koelen? |
| Voer | Kunnen alle dieren bij het voer en past het rantsoen bij hun levensfase en conditie? |
| Verrijking | Is er veilig materiaal om te onderzoeken en te wroeten, en gebruiken de dieren het? |
| Gezondheid | Zie je veranderingen in eetlust, activiteit, huid, klauwen of beweging? |
Een wei alleen is geen volledig voerplan. Het LICG beschrijft voeding met passend krachtvoer en ruwvoer; stem de hoeveelheid voor jouw dieren af met een varkenshouderijdeskundige of dierenarts. Voer geen etensresten: de Rijksoverheid noemt hiervoor een verbod, ook bij hobbyhouderij. Lees meer over voeding bij het LICG en over het verbod bij de Rijksoverheid.
Let bij de verzorging op wat voor jouw dieren normaal is. Eet een varken minder, beweegt het anders of zie je een wond of ander teken van ziekte, neem dan contact op met een dierenarts. Bespreek vóór aanschaf ook wie je kunt bellen als deskundige zorg nodig is. Het LICG bespreekt gezondheidscontrole bij varkens.
Past het Husumer varken bij jouw erf? Vergelijking met andere rassen
Vergelijk niet alleen de kleur of een rasnaam, maar vooral de volwassen bouw en de dieren die je werkelijk kunt huisvesten. De verschillen hieronder komen uit Duitse rasbeschrijvingen van GEH en de Nederlandse informatie van het LICG; het zijn geen Nederlandse fokstandaarden. GEH beschrijft de Angler en het LICG noemt de Bonte Bentheimer.
| Ras | Beschreven verschil | Vraag voor jouw erf |
|---|---|---|
| Husumer | Grote bouw; rode grondkleur met wit zadel. | Kun je grote volwassen dieren houden en is de opgegeven afstamming controleerbaar? |
| Angler Sattelschwein | Ook een grote bouw en wit zadel, maar een donkere grondkleur. | Zoek je een zadelvarken of specifiek een aantoonbaar geregistreerde Husumer? |
| Bonte Bentheimer | Door het LICG als middelgroot ras beschreven. | Wil je een ander formaat beoordelen zonder de behoeften van varkens te onderschatten? |
Ga je in Nederland varkens houden, dan moet je ook als hobbyhouder vóór aanschaf een UBN voor de locatie aanvragen. RVO beschrijft voor hobbylocaties met vier varkens of minder een RE status. Aanvoer en afvoer moet je melden; bespreek dus vóór de overdracht met de verkoper welke gegevens je nodig hebt. Een Duits stamboekbewijs vervangt deze Nederlandse houderijregistratie niet. RVO over het UBN, de bedrijfsstatus en het melden van varkens.
De keuze in het kort: controleer de afstamming als die voor jou belangrijk is, bekijk de volwassen dieren en toets of je erf, je tijd en je zorgplan bij hen passen. Staat een van die punten nog open, regel dat dan voordat je dieren overneemt.
