IBR bij runderen: statusdocumenten, aanvoer en preventie
Praktische gids
IBR bij runderen: statusdocumenten, aanvoer en preventie
Ga je een rund aankopen of verplaatsen? Bekijk vóór aanvoer de IBR status van je eigen bedrijf en vraag welke actuele statusdocumentatie voor het herkomstbedrijf beschikbaar is. Leg ontbrekende informatie aan je dierenarts voor voordat je beslist.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een vaste plek voor bezoekersschoeisel
Ontsmettingsmat voor Schoeisel 90 x 60 x 4 cm – Gobel
Deze mat geeft bezoekers een vaste plek in de looproute om hun schoenzolen te behandelen voordat ze bij de runderen komen.
Let op bij je keuze Spreek af waar de mat komt te liggen en hoe bezoekers hun laarzen vooraf schoonmaken.
De elektrische afrastering controleren
Schrikdraadtester met 4 LED Niveaus, zonder Grondpiek – Gobel
Met deze tester kun je op verschillende punten langs een elektrische afrastering het spanningsniveau vergelijken, handig als je tijdens weidegang diercontacten wilt beperken.
Let op bij je keuze Dit is alleen relevant als je weiden met elektrische afrastering gebruikt.
In het kort: houd de bedrijfsstatus, de herkomstgegevens van het rund en je vragen over aanvoer bij elkaar. De tabel hieronder helpt je het gesprek voor te bereiden; zij geeft geen toestemming voor een verplaatsing.
Wat betekent IBR bij runderen?
IBR staat voor infectieuze boviene rhinotracheïtis. Het is een besmettelijke ziekte bij runderen die wordt veroorzaakt door bovien herpesvirus 1. Het virus verspreidt zich vooral via contact tussen runderen, maar overdracht via mensen en materialen is ook mogelijk. Een besmet rund kan het virus blijven dragen. Daarom zijn zowel diercontacten als de herkomst van aangevoerde runderen relevant. Lees de uitleg van de KNMvD over IBR.
Een bedrijfsstatus hoort bij een bepaald IBR programma en is niet hetzelfde als een beoordeling van een afzonderlijk rund. Royal GD onderscheidt binnen de route via tankmelk bijvoorbeeld de statussen ‘onverdacht’ en ‘vrij’. Vraag je dierenarts wat de status en de gevolgde route voor jouw voorgenomen aanvoer betekenen. Bekijk de uitleg van Royal GD over de route via tankmelk.
Statusdocumenten en vragen vóór aankoop of verplaatsing
Controleer eerst de status van je eigen bedrijf. Deelnemers kunnen in VeeOnline zien aan welke diergezondheidsprogramma’s zij deelnemen en wat hun actuele bedrijfsstatus is. Vraag de verkoper vervolgens naar de herkomst van het rund en naar beschikbare, gedateerde documentatie over de IBR status van het herkomstbedrijf. Een IBR vrij certificaat is daarvan een mogelijk voorbeeld; ga er niet van uit dat iedere verkoper zo’n certificaat heeft. Lees wat Royal GD in VeeOnline toont en bekijk de IBR checklist van Royal GD.
| Onderwerp | Leg vast | Vraag voor overleg |
|---|---|---|
| Eigen bedrijf | Gevolgde IBR route, actuele status en datum van raadplegen | Wat betekent deze aanvoer voor onze bedrijfsstatus? |
| Herkomstbedrijf | Herkomst, ontvangen statusdocument en datum van het document | Welk bewijs ontbreekt nog of vraagt om toelichting? |
| Het rund | Levensnummer en geplande datum van aanvoer | Kloppen dier en herkomst met de verstrekte gegevens? |
| Besluit | Openstaande vragen en naam van de contactpersoon | Wat moet volgens de dierenarts duidelijk zijn vóór aanvoer? |
Waar controleer je de IBR status van een aangevoerd dier?
Begin met de actuele IBR status van het herkomstbedrijf en de documenten die de verkoper daarover kan geven. Koppel die gegevens aan de identiteit en herkomst van het rund. Laat je dierenarts beoordelen welke aanvullende informatie nodig is: een bedrijfsstatus alleen vertelt je niet alles over een individueel dier. De IBR checklist van Royal GD behandelt de herkomst van aangekochte dieren als aandachtspunt bij aanvoer. Bekijk de checklist.
Houd de dierregistratie apart van de gezondheidsdocumentatie. Volgens RVO moet je de aanvoer van een rund binnen drie werkdagen na aankomst in I&R melden. De registratie van een dier en de status van die melding zijn geen IBR gezondheidsstatus. Bekijk de meldregels voor runderen bij RVO.
Waarnemingen noteren voor overleg met de dierenarts
Bel je dierenarts als je bij een rund bijvoorbeeld koorts, minder eetlust, neusuitvloeiing, ooguitvloeiing, benauwdheid of een plotselinge daling van de melkproductie ziet, of als een koe verwerpt. Dit kunnen verschijnselen bij IBR zijn, maar je kunt er zelf geen diagnose uit afleiden. Ook een rund zonder duidelijke verschijnselen kan betrokken zijn bij verspreiding. Lees welke verschijnselen de KNMvD beschrijft.
Noteer om welk rund het gaat, wanneer de verandering begon, wat je precies ziet en of er recent dieren zijn aangevoerd of contact met andere koppels was. Zo kan de dierenarts gericht met je bespreken wat er moet gebeuren.
Bezoekersbeleid en aanvoerbeleid bij de preventie van IBR
Royal GD noemt in zijn IBR checklist onder meer aangekochte dieren, contact met runderen van andere bedrijven en materialen, kleding, laarzen en transport van bezoekers als aandachtspunten. Bespreek met je dierenarts welke afspraken bij jouw bedrijf passen. Bekijk de preventiechecklist van Royal GD.
- Aanvoer: wie vraagt de herkomst en statusdocumentatie op, en wie bespreekt ontbrekende gegevens met de dierenarts?
- Bezoekers: welke afspraken gelden voor meegenomen materiaal, kleding en laarzen voordat iemand bij de runderen komt?
- Diercontact: waar kunnen jouw runderen andere koppels ontmoeten, bijvoorbeeld tijdens weidegang of vervoer?
- Vastleggen: waar bewaar je de gemaakte afspraken, zodat je ze bij een volgende aanvoer kunt terugvinden?
Nationale programma’s voor IBR en bevoegde instanties
In Nederland beheert ZuivelNL de protocollen waarmee bedrijven binnen de sectorale IBR aanpak een status krijgen toegekend, opgeschort of ingetrokken. Royal GD biedt verschillende routes naar een IBR vrije bedrijfsstatus. Kijk voor je eigen programmagegevens bij Royal GD en bespreek de betekenis met je dierenarts. Bekijk de IBR protocollen bij ZuivelNL en de routes bij Royal GD.
Stand van zaken op 5 oktober 2026: de Rijksoverheid beschrijft een wettelijk verplicht IBR bestrijdingsprogramma nog als plan en noemt 1 januari 2027 als verwachte ingangsdatum. Behandel die datum niet als een nu geldende verplichting. Controleer bij een later besluit de actuele overheidsinformatie en bekendmakingen. Lees de stand van zaken bij de Rijksoverheid en volg het besluit in de Wetgevingskalender.
Gaat een rund de grens over? Controleer dan de voorwaarden bij de NVWA en de bevoegde instantie van het bestemmingsland. Volgens de NVWA stelt een Europese vrije status voor IBR/IPV strengere eisen dan een IBR vrije status van Royal GD; een Nederlands bedrijfscertificaat is dus niet automatisch voldoende voor export. Bekijk de uitleg van de NVWA over export.
