Kippen en pluimvee

Huisvesting van struisvogels op een bedrijf voorbereiden

Illustratie van twee struisvogels in een omheinde buitenruimte bij een open houten schuilstal.

Praktische gids

Huisvesting van struisvogels op een bedrijf voorbereiden

Wilt u bedrijfsmatig struisvogels houden? Breng dan eerst de dieren, het terrein en de dagelijkse werkzaamheden in kaart. Kies niet meteen een hok of hek. Struisvogels zijn grote loopvogels; hun groepsleven, behoefte aan buitenruimte en beschutting vragen om een eigen ontwerp. De informatie van het LICG over struisvogels is geschreven voor huisdierhouders en levert geen kant en klaar bedrijfsplan.

Illustratie van twee struisvogels in een omheinde buitenruimte bij een open houten schuilstal.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Leeftijdsgroepen, groepsindeling en ruimte binnen en buiten
  3. Routes voor voer, water, inspectie en schoonmaak
  4. Beschutting en ondergrond: klimaat, vloer en onderhoud
  5. Afscheidingen en toegang: ontsnappingspunten en contact
  6. Het ontwerp laten toetsen op welzijn, bouw en veiligheid

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Spullen meenemen tijdens de stalronde

Emmer met Vlakke Kant 15 l Blauw – Vplast

Emmer met Vlakke Kant 15 l Blauw – Vplast

Met deze emmer kunt u water, voer of spullen meenemen tijdens de dagelijkse ronde; de vlakke zijde schuurt minder langs uw been.

Let op bij je keuze Bekijk of de geplande doorgangen ook met een gevulde emmer bruikbaar zijn.

Neem mee naar het ontwerpoverleg: een plattegrond van het perceel, het beoogde aantal dieren en hun leeftijden, het doel van de houderij en een schets van de werkroute. Gebruik de vragen hieronder om met iemand met ervaring in bedrijfsmatige struisvogelhouderij te bepalen welke keuzes nog onderzocht moeten worden.

Leeftijdsgroepen, groepsindeling en ruimte binnen en buiten

Noteer per beoogde groep hoeveel dieren er komen, hoe oud ze zijn en welke binnenruimte en buitenruimte beschikbaar zijn. Teken doorgangen en plekken die door opslag of voertuigen niet voor de dieren bruikbaar zijn. Vraag hoe de indeling verandert tijdens de opfok, bij broedgroepen of wanneer een dier afzonderlijke zorg nodig heeft. Het LICG onderscheidt bij struisvogels jonge en volwassen dieren en beschrijft ze als groepsdieren. Neem een advies voor volwassen vogels daarom niet zonder beoordeling over voor jonge dieren.

Bespreek niet alleen de oppervlakte, maar ook de vorm van de ruimte en de mogelijkheid om van binnen naar buiten te gaan. De algemene Nederlandse huisvestingseisen gaan onder meer over bewegingsvrijheid, natuurlijk gedrag en een groepssamenstelling die het welzijn niet benadeelt. Een passend aantal vierkante meters voor uw plan volgt daar niet automatisch uit.

Routes voor voer, water, inspectie en schoonmaak

Loop op de tekening een gewone werkdag na: waar komt personeel binnen, waar worden voer en drinkwater gecontroleerd, en hoe wordt het verblijf schoongemaakt? Markeer poorten die daarvoor open moeten. Vraag ook hoe een dierenarts een dier kan bereiken en waar afzonderlijke verzorging mogelijk is. Toegang tot passend voer en water, hygiëne en verzorging van zieke dieren horen bij de Nederlandse welzijnseisen.

Laat een ervaren verzorger beoordelen waar medewerkers dicht bij de vogels moeten komen en of taken vanaf een afgescheiden route kunnen plaatsvinden. Bespreek wat er gebeurt als een doorgang niet bruikbaar is. Het LICG waarschuwt voor ernstig letsel wanneer een struisvogel zich bedreigd voelt of eieren of jongen verdedigt. Spreek het benaderen en hanteren van dieren daarom binnen het bedrijf apart af; deze plattegrond is daarvoor geen werkinstructie.

Beschutting en ondergrond: klimaat, vloer en onderhoud

Wijs op de tekening aan waar de dieren beschutting kunnen bereiken. Vraag per leeftijdsgroep welke omstandigheden daar nodig zijn, ook bij slecht weer. Bespreek of het buitenverblijf gelegenheid biedt voor een stofbad. Dat zijn aandachtspunten uit de soortinformatie van het LICG, geen vaste uitvoering voor ieder bedrijf.

Laat de ondergrond beoordelen op grip, harde delen, natte plekken en onderhoud. Vraag hoe de vloer na schoonmaak weer veilig bruikbaar is. Het LICG noemt pootproblemen bij een te harde betonnen ondergrond; de algemene huisvestingsregels van RVO vragen om materialen die geen letsel veroorzaken en om ruimtes die te reinigen zijn. Bespreek bij een binnenruimte ook licht en luchtkwaliteit. Is een stal uitsluitend afhankelijk van kunstmatige ventilatie, laat dan de eisen voor noodvoorzieningen en alarmering controleren.

Afscheidingen en toegang: ontsnappingspunten en contact

Loop iedere grens van het verblijf na: poorten, hoeken, aansluiting op gebouwen en plekken waar groepen naast elkaar staan. Vraag waar dieren kunnen ontsnappen of zich verwonden en of ze elkaar door een afscheiding heen kunnen bereiken. Kijk ook naar de toegang van bezoekers, personeel en materieel. Volgens de Nederlandse huisvestingseisen moet een verblijf ontsnappen voorkomen en mogen scherpe delen of materialen geen letsel veroorzaken.

Laat de afmetingen en uitvoering van doorgangen en afscheidingen voor uw dieren en werkzaamheden beoordelen. Een hek of deur voor kippen is geen onderbouwd uitgangspunt voor struisvogels. Bespreek daarnaast de geplande bouwwerken voor uw locatie: bij bouwen worden het technische en het ruimtelijke deel afzonderlijk onderscheiden.

Het ontwerp laten toetsen op welzijn, bouw en veiligheid

Gebruik de plattegrond als gespreksdocument. Noteer bij iedere vraag welke keuze al vastligt en wie een open punt beoordeelt.

Vragen voor het ontwerp van een struisvogelverblijf
Onderdeel Vraag voor de deskundige
Groepen en ruimte Werkt de indeling voor de geplande leeftijden en groepssamenstelling, ook wanneer dieren opgroeien?
Beschutting en ondergrond Kunnen alle groepen beschutting bereiken en welke plekken vragen aandacht bij nat weer of onderhoud?
Voer, water en inspectie Zijn deze punten bereikbaar en controleerbaar via veilige werkroutes?
Poorten en afscheidingen Waar ontstaan risico’s bij geopende toegang of contact tussen aangrenzende groepen?
Zorg voor een afzonderlijk dier Hoe blijft een dier bereikbaar voor beoordeling zonder de overige groep uit het oog te verliezen?

Controleer vervolgens welke verplichtingen bij het doel van uw bedrijf horen. RVO onderscheidt gehouden vogels en pluimvee mede naar het doel waarvoor ze worden gehouden en beschrijft de registratie van bedrijfsmatige locaties. Stel uw registratiecategorie vast voordat de dieren komen; die kan niet uit deze algemene vragenlijst worden afgeleid.

Doe voor de voorgenomen werkzaamheden op uw perceel de Vergunningcheck in het Omgevingsloket en bespreek onduidelijkheden met de gemeente. De uitkomst kan aangeven of een vergunning of melding nodig is; IPLO licht toe dat bij ontbrekende of onvolledige informatie contact met de overheid nodig kan zijn. Neem bij de planning ook dierziekterisico’s mee: RVO rekent struisvogels tot de loopvogels in zijn informatie over vogelgriep. Controleer de maatregelen die gelden wanneer u het verblijf in gebruik neemt.