Praktische gids

Kleine broederij starten: plan de schaal, kosten en verplichtingen

Wil je een kleine broederij starten? Bepaal dan eerst hoeveel uitgekomen dieren je kunt verzorgen en waar ze terechtkomen. Kies pas daarna een passende broedcapaciteit. Niet ieder ingelegd ei komt uit, terwijl ook een onverwacht grote uitkomst opvang vraagt. Bevruchting en broedomstandigheden beïnvloeden de uitkomst. Mississippi State University Extension over bevruchting en broedomstandigheden.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Broedcapaciteit voor één ronde

Broedmachine voor 16 Eieren met Automatisch Draaien – Zar Cudeyo Natal 20

Deze broedmachine biedt plaats aan 16 kleine of middelgrote pluimveeeieren en draait de eieren automatisch.

Let op bij je keuze Controleer of het formaat van jouw eieren past en of je opvang hebt voor alle dieren die kunnen uitkomen.

€312,75

Bekijk product →

Eieren schouwen tijdens het broeden

Schouwlamp voor Eieren met Led en 2 Rubberen Opzetstukken – Kerbl

Met deze schouwlamp kun je door de schaal naar de ontwikkeling in eieren kijken tijdens het broeden.

Let op bij je keuze Gebruik wat je ziet niet als zekerheid over hoeveel dieren uiteindelijk uitkomen.

€19,95

Bekijk product →

Gebruik de overzichten hieronder voor één diersoort en één geplande broedronde. Vul uitsluitend je eigen aantallen en bedragen in. Zo ontdek je waar capaciteit, verzorging of afzet je plan begrenst, zonder een uitkomstpercentage of winst te veronderstellen.

Eigen dieren of verkoop: bepaal diersoort en schaal

Broed je voor je eigen dieren, neem je eieren van anderen aan of wil je uitgekomen dieren verkopen? Schrijf op wie de eieren levert, wie de jonge dieren na uitkomst verzorgt en wie hun bestemming regelt. Maak voor iedere diersoort een afzonderlijk overzicht; ei formaat en verzorging kunnen verschillen.

Wil je regelmatig tegen betaling dieren of een broeddienst aanbieden in Nederland? Toets dan bij de KVK of je activiteit aan de ondernemerscriteria voldoet. Het aantal eieren alleen beslist dat niet.

Eieren, broedcapaciteit, ruimte en verzorging na uitkomst

Beschikbare eieren, bruikbare plaatsen in de machine en opvangplaatsen voor jonge dieren zijn drie verschillende aantallen. Controleer de opgegeven capaciteit voor jouw eiersoort bij de machine die je overweegt. Een plaats voor een ei is geen plaats voor een uitgekomen dier.

Bij kippenkuikens zonder kloek moet vóór de uitkomst een geschikte warme opfokplek klaarstaan, met bereikbaar drinkwater, passend voer en dagelijks toezicht. Bepaal voor een andere diersoort apart welke verzorging nodig is. Het LICG beschrijft de verzorging van kippenkuikens; University of Minnesota Extension behandelt de voorbereiding van hun opfokplek.

Past de groep die mogelijk uitkomt niet in de opvang die daadwerkelijk beschikbaar is? Verklein dan de geplande inleg of regel eerst extra opvang. Laat een geïnteresseerde afnemer niet meetellen als opvangplaats die je zelf beheert.

Kosten voor aanschaf, energie, arbeid en onderhoud inschatten

Scheid eenmalige aanschaf van kosten per ronde en van kosten die doorlopen zolang dieren bij je blijven. Vraag voor aanschaf en aanpassingen offertes op. Gebruik voor energie je eigen geraamde verbruik in kilowattuur en je eigen tarief. Noteer ook je eigen werktijd, zelfs als je jezelf aanvankelijk niets uitbetaalt.

Maak vervolgens drie versies van je eigen plan: een ronde met weinig uitkomst, een ronde met de uitkomst die jij wilt onderzoeken en een ronde waarin meer dieren blijven dan afnemers direct ophalen. Vul voor iedere versie opnieuw opvang, arbeid en kosten in. Tel alleen opbrengsten mee waarvoor je zelf een concrete prijs en afnemer hebt. Vergelijk de kosten per ronde met die opbrengsten én beoordeel afzonderlijk of je de eenmalige investering kunt dragen. Dit overzicht is een denkhulp, geen rendementsvoorspelling.

Afzet, opvang en welzijn van alle uitgekomen dieren

Leg vóór de inleg vast wie welke dieren kan overnemen en wanneer. Bespreek wat er gebeurt als een afnemer afzegt, een dier langer verzorging nodig heeft of de samenstelling van de groep anders is dan gehoopt. Bij jonge kippenkuikens is het geslacht niet altijd eenvoudig te herkennen: plan dus niet uitsluitend een bestemming voor hennen. LICG over kippen en kuikens.

• Voor de inleg: bevestig de beschikbare opvang en spreek de verantwoordelijkheid voor verzorging en overdracht af.
• Bij de uitkomst: noteer hoeveel dieren er zijn en hoeveel opvangplaatsen daadwerkelijk vrij zijn.
• Na de uitkomst: houd bij welke dieren zijn overgedragen en welke nog bij je blijven. Pas je volgende ronde aan als opvang of afzet tekortschiet.

Is er voor een deel van de mogelijke groep geen passende bestemming of opvang? Stel die broedronde dan uit. Een verkoopwens neemt de verantwoordelijkheid voor de dieren die bij je uitkomen niet weg.

Registratie, diergezondheid en verkoopregels lokaal controleren

Start je in Nederland? Beschrijf eerst je diersoort, aantallen, locatie en activiteiten. Controleer daarna afzonderlijk de ondernemerscriteria van de KVK, de registratie van een dierlocatie bij RVO en de regels voor broedeieren en broederijen. RVO verwijst voor een UBN voor pluimvee en meldingen ook naar AVINED. Vraag de betrokken instantie welke regels voor jouw activiteit gelden; neem niet aan dat een kleine inleg alle verplichtingen uitsluit.

Controleer daarnaast via het omgevingsplan en het Omgevingsloket of de activiteit op je locatie past. Houd je commercieel pluimvee, bekijk dan de NVWA informatie over diergezondheid en het verplichte bioveiligheidsplan. Voor het houden van kippen of kalkoenen kunnen ook pluimveerechten relevant zijn. Wil je eendagskuikens naar een ander land binnen de EU uitvoeren, toets dan de voorwaarden voor broederijerkenning bij de NVWA voordat je die afzet inplant.

Start je in Roemenië? Gebruik de Nederlandse registratie niet als toets voor die locatie. De Roemeense wetgeving, artikel 18, noemt vergunningverlening en veterinair toezicht voor onder meer incubatiestations. Laat de bevoegde regionale veterinaire autoriteit vóór een investering beoordelen hoe jouw precieze activiteit wordt ingedeeld en welke toestemming, registratie en voorwaarden voor verkoop gelden. Uit het woord ‘klein’ volgt geen vastgestelde vrijstelling.