Praktische gids

Preventief gezondheidsplan voor schapen voorbereiden met de dierenarts

Een preventief gezondheidsplan voor schapen begint niet met een standaard vaccinatieschema, maar met een overzicht van jouw dieren en de gebeurtenissen op jouw locatie. Neem dat overzicht mee naar de dierenarts. Spreek samen af wat je observeert, welke preventieve maatregelen passend zijn, wie verantwoordelijk is en wanneer je het plan opnieuw bespreekt.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Een vaste voerplek

Voertrog voor Kalveren en Veulens van Kunststof, 6 l – Vplast

Deze voertrog is ook bedoeld voor schapen en geeft het voer een vaste plek tijdens de dagelijkse verzorging.

Let op bij je keuze Kijk of de inhoud van 6 liter en de afmetingen passen bij de groep en de beschikbare ruimte.

€12,95

Bekijk product →

Een emmer voor de dagelijkse ronde

Emmer met Vlakke Kant 15 l Blauw – Vplast

Met deze emmer kun je water, voer of spullen meenemen tijdens de controle van stal en weide.

Let op bij je keuze Gebruik voor drinkwater een schone emmer en beoordeel of 15 liter prettig is om te dragen.

€12,50

Bekijk product →

De weide indelen

Schapennet 50 m, 106 cm Hoog met Dubbelpunt – Euro-Netz Combi

Met dit verplaatsbare schapennet kun je een deel van de weide afzetten voor schapen en lammeren.

Let op bij je keuze Controleer waar de elektrische afrastering komt en of 50 meter voldoende is voor de gewenste indeling.

€132,70

Bekijk product →

Neem mee: gegevens over de kudde en herkomst, de lammerplanning, eerdere gezondheidsproblemen, adviezen van de dierenarts en vaccinatiegegevens. Onderaan vind je een invulagenda voor de afspraken.

Kuddeprofiel: leeftijden, herkomst, lammerplanning en contacten

Beschrijf de kudde per groep, bijvoorbeeld ooien, rammen en lammeren. Noteer aantallen, leeftijden, recente aanvoer en herkomst. Zet erbij wanneer je lammeren verwacht en of dieren contact hebben met andere kuddes of publiek. Zo kan de dierenarts vragen stellen die bij jouw situatie passen. De checklist van GD behandelt onder meer aanvoer, publiek contact en geboortes als aandachtspunten voor deelnemers aan het keurmerk.

• Nieuwe dieren: welke dieren zijn aangekomen en welke gezondheidsinformatie heb je meegekregen?
• Komende gebeurtenissen: wanneer verwacht je lammeren en gaan dieren naar een evenement of andere locatie?
• Contacten: komen bezoekers bij de dieren of delen ze een weide met dieren van een andere houder?

Gebruik de identificatiecodes van je dieren en het UBN om je overzicht naast de registratie te leggen. RVO legt uit welke gegevens nodig zijn voor meldingen.

Gezondheidsregistraties als basis voor vragen aan de dierenarts

Verzamel je aantekeningen over eerdere waarnemingen, geboortes, sterfte, onderzoeken en bezoeken van de dierenarts. Schrijf op wat je zag en wanneer, zonder zelf een diagnose in te vullen. Afzondering, plotselinge sloomheid en een vervuilde achterhand zijn voorbeelden van signalen om serieus te nemen. Vermoed je dat een schaap ziek is, neem dan contact op met de dierenarts. Het LICG beschrijft signalen bij schapen.

Houd je gezondheidsnotities apart herkenbaar naast het bedrijfsregister. Dat register is voor iedere schapenhouder verplicht; je notities helpen om het gesprek over preventie concreet te maken. RVO licht het bedrijfsregister toe.

Vaccinatie bij schapen: indicaties, beschikbaarheid en regels bespreken

Vraag de dierenarts welke vaccinaties voor jouw kudde relevant zijn, voor welke dieren ze bedoeld zijn en of een geschikt vaccin beschikbaar is. Bespreek ook de planning en wie controleert of een verplichte registratie is gedaan. Vaccinatie is niet voor iedere ziekte of iedere houder hetzelfde geregeld: bij sommige ziekten beslist de houder, terwijl voor Q koorts in bepaalde situaties een vaccinatieplicht geldt. De Rijksoverheid legt dat onderscheid uit.

Controleer de regels voor Q koorts bijvoorbeeld als je 50 of meer schapen of geiten voor melkproductie houdt, als publiek met je dieren in aanraking komt of als je dieren naar een tentoonstelling, keuring of publiekslocatie brengt. De voorwaarden verschillen per situatie. Een verplichte vaccinatie moet binnen zeven dagen in het identificatie en registratiesysteem worden gemeld. Laat de dierenarts de vaccinatieplanning bepalen en kijk zelf na welke verplichtingen voor jouw dieren gelden. Bekijk de voorwaarden bij de NVWA.

Vaccinatie is niet de enige afspraak rond Q koorts. Tijdens de periode van aflammeren mogen bezoekers niet bij de schapen of geiten komen; de NVWA noemt dit ook voor hobbyhouders. Lees de maatregelen per type houder bij de NVWA.

Dagelijkse observatie, voer, huisvesting en hygiëne: wie doet wat?

Maak de dagelijkse controle eenvoudig overdraagbaar. Spreek af wie de dieren bekijkt, wie bijzonderheden noteert en wie de dierenarts belt als de vaste verzorger er niet is. Let op veranderingen in gedrag, lopen en conditie en kijk of de achterhand schoon is. Controleer ook het drinkwater, het voer en de beschutting. Volgens het LICG moeten schapen vers drinkwater kunnen krijgen; de NVWA beschrijft de eisen voor veilig voer en bescherming tegen extreem weer.

Bespreek met de dierenarts bij welke veranderingen je meteen belt. Wacht bij een dier dat ziek lijkt niet op het geplande overleg. Voor benodigdheden bij de gewone verzorging kun je de categorie schapen en geiten bekijken.

Veranderingen in de kudde of omgeving: wanneer nieuw advies nodig is

Leg een datum voor herbeoordeling vast, maar stel het gesprek zo nodig eerder bij. Nieuwe dieren, een gewijzigde lammerplanning, terugkerende afwijkingen of een evenement met je schapen zijn goede momenten om de afspraken opnieuw door te nemen.

Bij een vermoeden van blauwtong of Q koorts wacht je niet op die datum. Voor beide ziekten beschrijft de NVWA een meldplicht. Neem direct contact op met je dierenarts en volg de toepasselijke meldprocedure bij de NVWA. Lees de informatie over blauwtong en Q koorts.

Invulagenda voor het gesprek

Vul vooraf in wat je weet. Noteer na het gesprek bij iedere afspraak wie deze uitvoert en wanneer je erop terugkomt.

Is deze agenda een wettelijk verplicht bedrijfsgezondheidsplan?

Nee, deze agenda is een hulpmiddel voor het gesprek over je schapen. In de lijst van RVO met diersoorten waarvoor een bedrijfsgezondheidsplan voor antibioticagebruik verplicht kan zijn staan schapen niet. Heb je daarnaast andere diersoorten, controleer dan of daarvoor wel zo’n verplichting geldt. De regels voor registratie van schapen en eventuele verplichte vaccinatie staan hier los van.