Kippengeluiden begrijpen in de context van de koppel
Praktische gids
Kippengeluiden begrijpen in de context van de koppel
Kippengeluiden begrijp je het best door tegelijk te luisteren en te kijken. Welke kip maakt geluid, wat doet ze op dat moment en hoe reageren de andere kippen? Rond de eileg, bij voedsel en bij een verstoring kunnen verschillende geluiden voorkomen. Uit een losse opname kun je niet afleiden wat er bij jouw koppel aan de hand is. Poultry Extension beschrijft deze gedragscontexten.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Tijdstip, activiteit en gedrag samen observeren
- Geluiden vergelijken in vertrouwde situaties
- Veranderende geluiden bij de hele koppel controleren
- Geluidsoverlast beoordelen aan de hand van leefomgeving en koppelsamenstelling
- Deskundig advies bij afwijkend gedrag of ziekteverschijnselen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Legplekken vergelijken
Houten Legnest voor Kippen met 2 Vakken, Binnenmaat 27 x 31 cm – Kerbl Duo
Dit legnest heeft twee vakken, zodat je een extra legplek kunt overwegen als je herhaaldelijk gedrang bij het nest ziet.
Let op bij je keuze Controleer of de binnenmaat van 27 x 31 cm bij je kippen past en of beide vakken bereikbaar zijn.
De voerplek controleren
Voertoren voor Pluimvee van Transparant Biokunststof, Limoengroen, 2 kg – Gaun Bio Green Lemon
De transparante voorraadbak laat je tijdens je ronde zien hoeveel voer er nog in de voertoren zit.
Let op bij je keuze Kijk ook of alle kippen bij de voerplek kunnen zonder dat een dier steeds op afstand blijft.
Het waterpeil zien
Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun
Door het doorzichtige reservoir kun je tijdens het observeren eenvoudig controleren of bijvullen nodig is.
Let op bij je keuze Let behalve op het waterpeil ook op de bereikbaarheid van de drinkplek voor de hele koppel.
In het kort: leer het gewone patroon van je koppel kennen. Hoor je iets opvallends, controleer dan de dieren en hun omgeving. Zie je daarnaast ziekteverschijnselen, bel een dierenarts.
Tijdstip, activiteit en gedrag samen observeren
Schrijf op wanneer je het geluid hoort en wat er op dat moment gebeurt. Beschrijf de klank eerst zonder er een gevoel of oorzaak aan toe te kennen. Kijk ook of de andere kippen doorgaan met scharrelen, naar dezelfde plek lopen of beschutting zoeken. Het handboek van Stichting Zeldzame Huisdierrassen laat zien hoe je geluid en gedrag naast elkaar kunt observeren.
Observatiekaart voor je koppel
Gebruik dezelfde kolommen wanneer een geluid terugkomt. De ingevulde rij is een denkbeeldig voorbeeld, geen verklaring voor het geluid.
| Tijdstip | Geluid | Activiteit en plek | Betrokken dieren | Verschil met normaal |
|---|---|---|---|---|
| Voorbeeld: ochtend | Kort, herhaald kakelen | Hen loopt bij een bezet legnest | Hen bij het nest; andere hen in het nest | Voor het eerst opgemerkt; later opnieuw kijken |
| Jouw tijdstip | Jouw beschrijving | Wat je ziet | Welke kippen je ziet | Wat je eerder niet zag of hoorde |
Komt het geluid terug? Vergelijk dan of dezelfde kip betrokken is en of de omstandigheden hetzelfde zijn. Zo onderzoek je een patroon in plaats van één moment te verklaren.
Geluiden vergelijken in vertrouwde situaties
Hennen kunnen rond het leggen geluid maken. Hanen kunnen kraaien en geluid maken bij gevonden voedsel. Dat zijn bruikbare situaties om mee te vergelijken, maar niet iedere klank heeft altijd dezelfde betekenis. De University of Maryland Extension bespreekt hoe geluiden samenhangen met gedrag en omstandigheden.
| Situatie | Wat kun je controleren? |
|---|---|
| Bij het legnest | Wil een hen naar binnen, is het nest bezet en wat gebeurt er als er weer ruimte is? |
| Bij de voerplek | Kunnen de kippen bij het voer, of blijft een dier steeds op afstand? |
| Na een plotselinge verstoring | Waar kijken de dieren naar, zoeken ze beschutting en hervatten ze hun activiteit? |
| Als er een haan is | Komt het geluid van de haan en op welke momenten hoor je het? |
Zie je herhaaldelijk gedrang rond het legnest, kijk dan eerst naar de toegang en de plek in het hok. Wil je daarna nesten vergelijken, bekijk dan de legnesten voor kippen. Een ander nest is niet vanzelf de oplossing voor het geluid.
Veranderende geluiden bij de hele koppel controleren
Hoor je plotseling vaker geluid, of op een ongebruikelijk moment? Kijk verder dan de luidste kip. Kippen leven in groepen met een rangorde; na de komst van nieuwe dieren kan hun onderlinge gedrag veranderen. Controleer ook of er iets in het verblijf is veranderd. Het LICG beschrijft de groepsdynamiek en huisvesting van kippen.
- Bekijk de dieren. Wie maakt geluid, hoe reageren de andere kippen en wordt er ergens gedrongen of uitgeweken?
- Controleer de omgeving. Zijn water, voer, legnesten en beschutting bereikbaar? Denk ook aan een nieuwe kip, een verplaatste voerplek of iets dat de dieren buiten de ren zien.
- Vergelijk met een volgend moment. Noteer of het geluid terugkomt en wat er dan anders is. Lijkt een kip ziek, wacht dan niet op een volgende observatie voordat je advies vraagt.
Geluidsoverlast beoordelen aan de hand van leefomgeving en koppelsamenstelling
Voor buren kan zowel gekakel als het kraaien van een haan hoorbaar zijn, zoals het LICG ook benoemt. Noteer bij een klacht wanneer het geluid begint en hoe lang het aanhoudt. Vraag wanneer de buren het horen: dat kan een ander moment zijn dan waarop jij bij het hok staat.
Kijk daarna wat er op die momenten in de koppel en rond de ren gebeurt. Zijn er pas dieren bijgekomen, ontstaat er gedrang of reageren de kippen op een verstoring? Beslis pas na die controle of een verandering aan de inrichting zinvol is. Een extra voerplek helpt bijvoorbeeld niet tegen ieder terugkerend geluid.
Deskundig advies bij afwijkend gedrag of ziekteverschijnselen
Let naast geluid op de kip zelf. Lusteloosheid, bol zitten, niezen, rochelen of met open snavel ademen zijn redenen om een dierenarts te raadplegen. Bel direct als een kip benauwd is of duidelijk achteruitgaat. Vertel welke dieren betrokken zijn, sinds wanneer je de verandering opmerkt en wat je bij de koppel en het verblijf hebt gezien. Het LICG beschrijft deze ziekteverschijnselen.
Betekent veel geluid altijd dat er iets mis is?
Nee. Geluid kan ook bij gewone activiteiten horen, zoals de eileg. Vergelijk het moment met wat je van jouw kippen kent. Is ook hun gedrag veranderd of zie je ziekteverschijnselen, kijk dan verder en vraag zo nodig een dierenarts om advies.
