Praktische gids

Eieren uitbroeden zonder broedmachine: kiezen voor een broedende vogel

Eieren uitbroeden zonder broedmachine kan met een geschikte broedende vogel, bijvoorbeeld een broedse kip. Controleer vóór je eieren plaatst of de vogel echt broedt, de eieren geschikt zijn en je de jongen veilig kunt opvangen. Heb je geen broedende vogel? Probeer een los ei dan niet met een lamp, kruik of radiator uit te broeden. Bij het broeden zijn ook vocht, ventilatie en het keren van eieren van belang. Lees meer bij het LICG over natuurbroed en Poultry Extension over embryoontwikkeling.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Een vaste nestplek

Legnest voor Kippen van Kunststof, Groen, 43 x 36 x 27 cm – Gaun

Dit kunststof legnest geeft een kip een vaste plek, waarvan je de afmetingen vooraf kunt vergelijken met de ruimte in het hok.

Let op bij je keuze Controleer of de broedende hen er rustig kan zitten en of kuikens na het uitkomen niet uit het nest kunnen vallen.

€21,60

Bekijk product →

Drinkwater voor de hen

Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun

Door het doorzichtige reservoir kun je bij je dagelijkse ronde zien of het drinkwater voor de hen moet worden bijgevuld.

Let op bij je keuze Zet hem binnen bereik van de hen en regel voor uitgekomen kuikens apart drinkwater dat niet te diep is.

€9,50

Bekijk product →

Natuurlijk broeden of verwarmen met een lamp?

Bij natuurbroed houdt een vogel de eieren onder zich en verzorgt zij het nest. Een huishoudelijke warmtebron doet dat niet na. Ook een warmtelamp voor uitgekomen kuikens is geen methode om eieren uit te broeden. Zonder geschikte broedende vogel kun je beter wachten of je afzonderlijk verdiepen in broeden met een broedmachine. Het verschil tussen broedomstandigheden en warmte voor uitgekomen jongen wordt toegelicht door Poultry Extension.

Is de broedende vogel geschikt en het nest veilig?

Kijk bij een kip naar haar gedrag: een broedse hen blijft lang op het nest, maakt kenmerkende geluidjes en kan beschermend reageren. Dat zegt meer over haar huidige bereidheid om te broeden dan alleen haar ras. Ze moet rustig kunnen zitten en bij voer en water kunnen. Controleer alvast of een jong straks niet uit het nest kan vallen of ergens vast kan komen te zitten. Het LICG beschrijft broeds gedrag en mogelijke verstoring van het nest.

Welke eieren passen bij de broedende vogel?

Vraag naar de soort en herkomst van de eieren. Kies geen eieren met een gebarsten schaal of afwijkende vorm. Alleen een bevrucht ei kan een kuiken opleveren; aan een vers, gesloten ei kun je bevruchting niet betrouwbaar zien. Een consumptie ei is dus niet vanzelf een broedei. Zie het LICG over de keuze van kippeneieren en Poultry Extension over bevruchting.

Let ook op formaat en soort. Cornell University beschrijft dat eendeneieren soms onder een broedse kip kunnen uitkomen. Dat maakt het nog geen standaardkeuze: je moet ook weten hoe je de uitgekomen eendjes opvangt. Als richtlijn komen kippeneieren na ongeveer 21 dagen uit, eieren van gewone eenden na ongeveer 28 dagen en ganzeneieren doorgaans na 28 tot 30 dagen. Die tijden zijn geen garantie voor een afzonderlijk nest. Bij grote ganzeneieren onder een kip vraagt ook het keren bijzondere aandacht. Bespreek zo’n combinatie vooraf met een ervaren houder van de betreffende soort. De soortverschillen staan bij Poultry Extension en het LICG; de aandacht voor grote ganzeneieren staat in de voorlichting van UC Davis.

Moeten eieren eerst worden bewaard of vervoerd? Zoek daarvoor apart advies dat bij de soort past, voordat je ze verzamelt.

Wat noteer je zonder het nest te verstoren en wanneer vraag je advies?

Houd buiten het nest een kort overzicht bij: wanneer de vogel begon te broeden, welke eieren er liggen en wat je ziet wanneer je rustig langsloopt. Noteer bijvoorbeeld of de vogel terugkeert naar het nest, toegang heeft tot voer en water en door andere dieren wordt gestoord. Zo kun je een verandering beschrijven zonder telkens de eieren op te pakken. Het LICG noemt voortijdig stoppen en lange onderbrekingen als mogelijke problemen bij natuurbroed.

Vraag een vogeldierenarts om advies als de vogel ziek oogt, niet goed bij voer of water kan, het nest langdurig verlaat of een uitgekomen jong zwak lijkt. Twijfel je over een combinatie van vogel en eieren? Vraag dan vóór het plaatsen advies aan iemand met ervaring met die soorten. Maak een ei dat niet normaal lijkt uit te komen niet zelf open.

Veilige opvang en verzorging na het uitkomen

Maak de opvang gereed voordat er jongen zijn. Voor een kloek met kuikens adviseert het LICG een plek apart van de overige kippen en ondiep drinkwater. Eenden en ganzen vragen eigen aandacht: voor ganzenkuikens noemt het LICG speciaal opfokvoer in plaats van kippenvoer. Bij jonge watervogels is het bovendien belangrijk dat ze niet overmatig nat worden en afkoelen, volgens Poultry Extension.

• Zorg voor een rustige, droge plek waar moeder en jongen bij elkaar kunnen blijven.
• Zet bereikbaar drinkwater klaar dat voor de jongen niet te diep is.
• Regel voer dat past bij de soort die uitkomt.
• Kijk of ieder jong bij de moeder kan komen en toegang heeft tot water.
• Weet vooraf wie je kunt bellen als de moeder een jong niet verzorgt of een jong zwak lijkt.

Een broedende vogel neemt veel van het broeden op zich. De keuze om te beginnen blijft aan jou: zonder veilige opvang voor de jongen is uitstellen verstandiger.