Vervuilde kip verzorgen: beoordeel de vervuiling en reinig zo nodig
Praktische gids
Vervuilde kip verzorgen: beoordeel de vervuiling en reinig zo nodig
Een vervuilde kip hoeft niet automatisch in bad. Kijk waar het vuil zit, of het terugkomt en hoe de kip zich gedraagt. Een beetje modder op de buitenste veren is iets anders dan mest die rond de cloaca blijft kleven. Vervuilde cloacaveren kunnen, vooral samen met afwijkende mest of veranderd gedrag, een teken zijn dat de kip ziek is. Lees meer over signalen bij hobbypluimvee.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Waar zit de vervuiling, hoelang al en komt die terug?
- Modder, een vuile cloaca of huidproblemen: wanneer niet reinigen?
- Een veilige plek en nazorg voorbereiden voordat de kip nat wordt
- Hoe beperk je stress en afkoeling bij noodzakelijke reiniging?
- Nieuwe vervuiling voorkomen met schone bodembedekking, zitstokken en dagelijkse controle
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Mest van de vloer opruimen
Mestschraper zonder Steel Blauw, 35 cm – Vplast
Met deze schraper kun je mest en vuil op de vloer bij elkaar schuiven voordat je het opruimt.
Let op bij je keuze De schraper wordt zonder steel geleverd; kijk ook of hij bruikbaar is op de vloer van jouw hok.
De drinkplek controleren
Drinktoren voor Pluimvee op Pootjes, Limoengroen 3 l – Gaun
Bij deze drinktoren voor pluimvee helpen randjes het water binnen de dispenser te houden, terwijl je door de houder ziet hoeveel water er nog is.
Let op bij je keuze Controleer na het neerzetten of de bodem rond de drinkplek droog blijft.
| Wat zie je? | Eerste stap | Wat controleer je daarna? | Wanneer vraag je hulp? |
|---|---|---|---|
| Wat modder op poten of buitenste veren; de kip gedraagt zich zoals anders. | Controleer de loopplek en geef de kip een schone, droge plek. Een bad is niet nodig. | Kijk tijdens je volgende verzorgingsronde of het vuil loslaat en de plek droog blijft. | Als je ook een wond, afwijkend gedrag of toenemende vervuiling ziet. |
| Mest kleeft aan veren rond de cloaca. | Kijk of de opening vrij lijkt en of de kip mest kwijt kan. Maak vastzittend vuil alleen zo nodig voorzichtig plaatselijk los. | Blijft de opening vrij en komen er opnieuw schone veren tevoorschijn? | Als de opening mogelijk verstopt is, de vervuiling terugkomt of de kip anders doet dan normaal. |
| De achterkant blijft nat of vuil; de mest of het gedrag verandert. | Neem contact op met een dierenarts in plaats van telkens opnieuw te reinigen. | Noteer wat je ziet en sinds wanneer. | Overleg dezelfde dag, zeker als de kip ook minder eet of sloom is. |
| Uitpuilend weefsel, een flink bloedende wond of bewegende larven op de kip. | Begin niet met een gewone wasbeurt. | Laat een dierenarts bepalen wat nodig is. | Bel onmiddellijk een dierenarts. |
Voor aangekoekte mest bij kuikens, zie de voorlichting over kuikenverzorging. Een Nederlandse dierenartsenpraktijk noemt een uitpuilende cloaca en een flink bloedende wond redenen om onmiddellijk te bellen.
Waar zit de vervuiling, hoelang al en komt die terug?
Bekijk de kip eerst terwijl ze rondloopt. Zit het vuil op haar poten, aan de buitenste veren of onder haar staart? Is het droog of plakkerig? Bedenk wanneer je het voor het eerst zag en of de plek na een eerdere controle opnieuw vuil werd. Vergelijk eten, drinken, activiteit en mest met wat je van deze kip gewend bent. Dat zijn samen nuttige waarnemingen voor een gesprek met de dierenarts; ze geven op zichzelf geen diagnose. MSD Veterinary Manual beschrijft deze signalen.
Kijk ook in het verblijf. Is de ren modderig, ligt er nat strooisel of valt mest van een zitstok op een plek waar de kip rust? Zie je hetzelfde vuil bij meer dieren? Zo kun je een vervuilde leefplek aanpakken zonder aan te nemen dat daarmee ook een eventueel gezondheidsprobleem is opgelost.
Modder, een vuile cloaca of huidproblemen: wanneer niet reinigen?
Bij wat opgedroogde modder op de buitenste veren kun je vaak eerst de omgeving verbeteren en later opnieuw kijken. Kippen verzorgen hun veren zelf en nemen stofbaden; een volledig bad is geen standaard verzorgingsstap. Lees de verzorgingsinformatie van het LICG.
Mest rond de cloaca vraagt een andere controle. Bij kuikens kan aangekoekte mest de opening zelfs afsluiten. Is niet duidelijk of het kuiken nog mest kwijt kan, lukt voorzichtig losmaken niet of oogt het ziek? Vraag dan direct hulp. De aanwijzing over een verstopte opening en het voorzichtig losmaken van mest geldt in de geraadpleegde voorlichting specifiek voor kuikens.
Een achterkant die nat blijft, afwijkende mest, geïrriteerde huid of een kip die stil en bol zit, vraagt om beoordeling in plaats van herhaald schoonmaken. Behandel uitpuilend rood weefsel niet als vuil: een cloacaverzakking is een afzonderlijk probleem.
Moet je een kip wassen als alleen de veren rond de cloaca vuil zijn?
Nee. Kijk eerst of er losse vervuiling zit of mest die vastkleeft, en of de opening vrij is. Is plaatselijk schoonmaken nodig, controleer daarna of de kip mest kwijt kan en of het vuil terugkeert. Bel de dierenarts als de achterkant nat of vuil blijft.
Een veilige plek en nazorg voorbereiden voordat de kip nat wordt
Moet je vastzittend vuil plaatselijk losmaken? Leg een schone, zachte doek klaar en zorg vooraf voor een droge, beschutte plek waar je de kip daarna kunt bekijken. Houd haar niet langer vast dan nodig. Benader haar rustig, ondersteun haar lichaam, houd haar vleugels tegen en oefen geen druk uit op haar borst. Leg haar niet op haar rug; dat kan haar ademhaling belemmeren. Het LICG geeft aanwijzingen voor het hanteren van kippen.
Was na contact met de kip en haar mest je handen met water en zeep. Het RIVM adviseert dit na contact met pluimvee.
Hoe beperk je stress en afkoeling bij noodzakelijke reiniging?
Beperk het schoonmaken tot de vervuilde plek. Voor kuikens met aangekoekte mest beschrijft de geraadpleegde voorlichting voorzichtig losmaken met warm water en een zachte doek. Trek niet aan vastzittende veren of huid. Maak het kuiken niet doorweekt: vooral jonge kuikens kunnen dan afkoelen. Controleer na afloop of de plek droog wordt en het dier weer normaal beweegt. Dit is geen recept voor een volledig bad van een volwassen kip. Bekijk de voorlichting over kuikens.
Is de kip duidelijk ziek, raak je de vervuiling niet voorzichtig los of kun je haar niet rustig hanteren en laten drogen? Stop dan en overleg met een dierenarts.
Nieuwe vervuiling voorkomen met schone bodembedekking, zitstokken en dagelijkse controle
Kijk tijdens je dagelijkse verzorgingsronde naar de kip én haar verblijf. Verwijder mest waar dieren lopen of rusten, maak vieze zitstokken schoon en vervang nat strooisel. Controleer of de drinkplek de bodem nat maakt. Strooisel hoort droog aan te voelen en niet naar ammoniak te ruiken; het hok heeft ook ventilatie nodig. Het LICG beschrijft de verzorging van kip en hok.
Bekijk bij een kip die eerder vuil was ook opnieuw de veren onder de staart. Schrijf bij terugkerende vervuiling op wat je zag, wanneer het begon en of de mest of het gedrag veranderde. Daarmee kun je de dierenarts concreet vertellen wat er aan de hand is.
Wanneer is terugkerende vervuiling een reden om de dierenarts te bellen?
Bel wanneer de cloacaveren opnieuw nat of met mest bedekt raken, vooral als de mest verandert of de kip minder actief is of minder eet. Bij een uitpuilende cloaca of een flink bloedende wond bel je onmiddellijk. Lees over vroege ziektesignalen en over redenen om met spoed te bellen.
