Kippen en pluimvee

Vogelgriep bij kippen: maatregelen en meldroutes controleren

Twee bruine kippen op een open erf bij een houten kippenhok.

Praktische gids

Vogelgriep bij kippen: maatregelen en meldroutes controleren

Houd je kippen in Nederland? Controleer op de officiële kaart welke vogelgriepmaatregelen voor jouw adres gelden en lees welke regels bij jouw manier van houden horen. Vermoed je vogelgriep bij je kippen, neem dan direct contact op met je dierenarts en zorg dat de verdenking bij de NVWA wordt gemeld. Wacht daarmee niet tot je de regels opnieuw hebt opgezocht. RVO: vogelgriep en de Dierziekteviewer; NVWA: vogelgriep melden.

Twee bruine kippen op een open erf bij een houten kippenhok.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Actuele ophokplicht en andere officiële maatregelen nagaan
  3. Contact met wilde vogels en andere tomen nalopen
  4. Drinkwater, voer en materiaal hygiënisch organiseren
  5. Afwijkingen in de toom: signalen en meldroute
  6. Wanneer lokale maatregelen opnieuw controleren?

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Actuele ophokplicht en andere officiële maatregelen nagaan

Een landelijke maatregel en regels voor een beperkingsgebied kunnen naast elkaar bestaan. Ook maakt het uit of je kippen als hobby of commercieel houdt. Een ophokplicht voor commercieel gehouden vogels is niet hetzelfde als een afschermplicht voor hobbyvogels. Ga daarom niet uit van een oud bericht of van de regels op een ander adres. Rijksoverheid: landelijke maatregelen; Rijksoverheid: particuliere vogelhouders.

  1. Lees de landelijke maatregelen op de website van de Rijksoverheid.
  2. Open de Dierziekteviewer via RVO en zoek op de postcode van de plek waar je kippen houdt. Lees de toelichting bij eventuele maatregelen in jouw gebied.
  3. Controleer welke uitleg geldt voor jou als hobbyhouder of als commerciële houder. Noteer de datum waarop je hebt gekeken en de uitkomst voor jouw adres.

Is de kaartuitkomst onduidelijk of lijken twee officiële pagina’s elkaar tegen te spreken? Vraag RVO om uitleg over de maatregelen voordat je op een eigen interpretatie vertrouwt. De kaart is bedoeld om opnieuw te raadplegen, niet om één keer een blijvende conclusie uit over te nemen. NVWA: maatregelen en vragen daarover.

Controlekaart voor Nederland

Vul deze kaart in voor de plek waar je kippen houdt. Schrijf de uitkomst zelf op; de tabel zegt niet welke maatregel daar nu geldt.

Mijn routes voor maatregelen en een melding
Land Instantie en vraag Geraadpleegd op Route en mijn notitie Contact
Nederland Rijksoverheid: landelijke regels en uitleg voor houders Zelf invullen Maatregelen bekijken. Mijn type houder en relevante regel: zelf invullen. Vraag over toepassing: RVO.
Nederland RVO: maatregelen voor mijn locatie Zelf invullen Dierziekteviewer openen via RVO. Postcode en kaartuitkomst: zelf invullen. RVO contactmogelijkheden.
Nederland NVWA: melding bij vermoeden van vogelgriep Zelf invullen Meldinstructie bekijken. Naam en bereikbaarheid van mijn dierenarts: zelf invullen. Landelijk meldpunt dierziekten: 045 546 31 88.

Contact met wilde vogels en andere tomen nalopen

Loop vanaf de toegang tot het erf naar de ren. Kunnen wilde vogels bij de kippen komen of uitwerpselen in hun verblijf laten vallen? Kijk ook of kippen bij plassen kunnen drinken en of een bestaande afscherming nog heel is. Als een afschermplicht voor jou geldt, lees dan de officiële uitleg over wat daarvoor nodig is. Afschermen beperkt contact met wilde vogels en hun uitwerpselen, maar biedt geen garantie tegen besmetting. NVWA: hobbyvogels afschermen; RVO: aandachtspunten voor de ren.

Verzorg je meer dan één toom of ook kippen op een ander adres? Kijk welke schoenen, kleding, emmers en andere spullen je tussen die plekken meeneemt. Houd spullen waar mogelijk per toom apart en voorkom dat zichtbaar vuil meegaat. Het virus kan ook via besmet materiaal, schoenen en kleding worden verplaatst. Wageningen University & Research: verspreidingsroutes.

Drinkwater, voer en materiaal hygiënisch organiseren

Kijk of wilde vogels bij het voer of drinkwater kunnen en of uitwerpselen erin kunnen vallen. Laat kippen niet uit plassen drinken en berg voer en strooisel afgesloten op. Dit zijn aandachtspunten voor de verzorging; ze vervangen geen maatregel die voor jouw adres geldt. RVO: voer, strooisel en water.

  • Voor de verzorging: neem schone spullen mee en kijk of de toegang tot het verblijf goed sluit.
  • Tijdens de verzorging: let op vervuild water, voer en natte plekken rond de bakken.
  • Na afloop: maak gebruikte bakken schoon en berg gedeelde spullen zo op dat wilde vogels ze niet kunnen bevuilen.

Ververs het drinkwater dagelijks en was de drinkbakken dagelijks af. Verwijder uitwerpselen regelmatig uit het verblijf. Kies voor je eigen routine bakken die je goed kunt bereiken en schoonmaken. LICG: verzorging van kippen.

Afwijkingen in de toom: signalen en meldroute

Let op plotselinge veranderingen, ook als eerst maar één kip opvalt. Sloomheid en ongebruikelijke stilte kunnen vroege signalen zijn. Verder kunnen onder meer minder eten of drinken, minder eieren, ademhalingsproblemen, diarree, zwelling of blauwverkleuring van kam en lellen, zenuwverschijnselen en plotselinge sterfte voorkomen. Deze signalen bewijzen niet dat het vogelgriep is. Neem bij een vermoeden direct contact op met je dierenarts. NVWA: vogelgriep herkennen.

Wat doe je bij meerdere plotseling zieke kippen?

  1. Bel direct je dierenarts. Vertel welke veranderingen je ziet, bij hoeveel kippen en sinds wanneer. Meld ook eventuele sterfte. Wacht niet tot meer dieren ziek zijn.
  2. Zeg het als je vogelgriep vermoedt. Ook als hobbyhouder moet je een verdenking melden. Bespreek met je dierenarts wie het Landelijk meldpunt dierziekten belt. Je dierenarts kan de melding doen; je kunt ook zelf bellen via 045 546 31 88. Controleer dat de melding daadwerkelijk gebeurt.
  3. Vraag de dierenarts of NVWA wat je intussen moet doen met bezoek, dieren en materialen. Verplaats een zieke kip niet zonder eerst te overleggen.

Voor een gevonden wilde vogel geldt een andere route. Raak een zieke of dode wilde vogel niet met blote handen aan. Meld een dode vogel bij de terreinbeheerder; vraag bij een zieke of gewonde vogel de gemeente of Meldpunt 144 om advies. NVWA: gehouden vogels en gevonden vogels melden; NVWA: zieke wilde vogels.

Wanneer lokale maatregelen opnieuw controleren?

Kijk opnieuw naar de officiële pagina’s en de kaart als je hoort van een uitbraak in de buurt, als een beperkingsgebied verandert, voordat je vogels, eieren of gebruikt materiaal wilt vervoeren, en voordat bezoekers bij je kippen komen. Controleer ook opnieuw als je alleen een oudere notitie hebt. Gebiedsmaatregelen en regels voor bezoek of vervoer kunnen wijzigen. NVWA: maatregelen per gebied; Rijksoverheid: regels voor particuliere houders.

Werk dan je controlekaart bij met de raadpleegdatum, postcode, gevonden maatregel en contactroute. Heb je een vraag over een regel, neem contact op met RVO. Zie je verschijnselen bij je kippen, neem direct contact op met je dierenarts en volg de meldroute van de NVWA. RVO: contact; NVWA: melden.