Praktische gids

Runderen rustig en veilig verplaatsen: route, mensen en hulpmiddelen

Runderen rustig en veilig verplaatsen begint met een vrije route en duidelijke afspraken. Controleer vóór vertrek waar de dieren heen lopen, wie welke taak heeft en wanneer iedereen stopt. Begeleid de groep zonder haast of plotselinge bewegingen. University of Minnesota Extension beschrijft het belang van rustig handelen bij runderen.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Water van de looproute verwijderen

Vloertrekker 50 cm – Bürsten Walter Premium

Met deze vloertrekker kun je water op een natte stalvloer naar een afvoer of deur duwen voordat de runderen passeren.

Let op bij je keuze Controleer na het wegtrekken van het water of de vloer voldoende grip biedt.

€19,55

Bekijk product →

1. Controleer de route en de eindruimte.
2. Verdeel de taken en spreek een stopsignaal af.
3. Begeleid de dieren rustig en houd de doorgang vrij.
4. Bespreek na afloop waar de doorstroom stokte.

Deze stappen gaan over verplaatsen op het bedrijf. Het kiezen van een behandelgang en het organiseren van vervoer zijn afzonderlijke taken.

De looproute controleren: doorgangen, vloer en eindruimte

Loop de route van vertrekpunt tot bestemming na, ook vanuit de richting waarin de runderen straks kijken. Een opgeruimde vloer, voldoende grip en een uitweg voor medewerkers zijn belangrijke aandachtspunten in de checklist Veilig werken met runderen van Stigas.

Aarzelen dieren bij een doorgang? Kijk eerst naar de doorgang, de vloer en de ruimte erachter. Druk de groep niet van achteren samen om haar toch door te laten lopen.

Rollen, communicatie, veilige posities en stopmomenten afspreken

Bespreek kort wie het vertrek afstemt, wie zicht houdt op de eindruimte en wie een hek bewaakt. Spreek één stopsignaal af dat iedereen kent. Houd medewerkers uit de looplijn van de dieren en zorg dat zij kunnen uitwijken. Een arbocatalogus voor werk met grote grazers benadrukt voorbereiding, taakverdeling, instructie en een vluchtmogelijkheid; bepaal de bezetting voor deze verplaatsing op basis van de eigen situatie. Arbocatalogus Bos en Natuur over grote grazers.

• Voor vertrek: vertel welke dieren meegaan en welke doorgangen worden gebruikt.
• Tijdens het lopen: houd zicht op de dieren én op de ruimte vóór hen. Laat aanwijzingen via de afgesproken persoon lopen.
• Bij een stop: onderbreek het werk als dieren zich ophopen, een hek onverwacht beweegt of iemand niet meer veilig kan uitwijken. Los het knelpunt op voordat je verdergaat.

Ga niet tussen een rund en een hek of wand staan. Is er een stier in de groep, betrek dat dan nadrukkelijk bij de voorbereiding. Stigas noemt beknelling en stieren als risico’s bij het werken met runderen.

Hulpmiddelen beoordelen: elektrische prikstokken, dierenwelzijn en regels

Een elektrische prikstok hoort niet bij een gewone verplaatsing op het bedrijf. Sinds 1 januari 2026 verbiedt het Nederlandse Besluit houders van dieren het gebruik van een elektrisch veedrijfmiddel om dieren voort te drijven die bedrijfsmatig voor de productie van dierlijke producten worden gehouden. Het besluit omschrijft uitzonderingen, onder meer voor bepaalde handelingen bij internationaal vervoer en in slachthuizen. Die maken elektrisch voortdrijven op het boerenbedrijf niet tot een gewone werkwijze. Lees het besluit in het Staatsblad.

Beoordeel andere hulpmiddelen pas nadat de route en de taak duidelijk zijn. De NVWA noemt schotten als voorbeeld van een fysiek drijfmiddel en vermeldt dat slaan en het gebruik van puntige voorwerpen bij het opdrijven verboden zijn. Een hulpmiddel lost een geblokkeerde doorgang niet op. Voor afzonderlijk begeleiden of tijdelijk markeren bestaat een aparte categorie met materiaal voor runderen; kies materiaal voor die taak, niet als vervanging van een veilige route voor de groep.

Terugkerende onrust vastleggen en route en inrichting laten beoordelen

Noteer na afloop waar dieren aarzelden, waar medewerkers moesten wachten en of een aanpassing hielp. Bespreek ook onveilige situaties en bijna ongevallen met het team; dat is een aandachtspunt in de checklist van Stigas.

Keert hetzelfde probleem terug, laat dan iemand met ervaring in rundveehantering meekijken naar de route en de werkposities. Loopt een dier opvallend moeilijk, zet dan geen druk om het met de groep mee te krijgen. Stop en overleg zo nodig met een dierenarts.