Kippen en pluimvee

Afschermplicht voor kippen: registratie en lokale maatregelen controleren

Praktische gids

Afschermplicht voor kippen: registratie en lokale maatregelen controleren

Moet je jouw kippen afschermen? Controleer de maatregelen van de Rijksoverheid én zoek je postcode op via de Dierziekteviewer waar RVO naar verwijst. Maatregelen kunnen per regio verschillen. Deze gids gaat over Nederland; voor kippen in een ander land heb je de officiële informatie van dat land nodig.

Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Kippen houden in een woonwijk: hobby of bedrijf?
  3. Registratie en tijdelijke maatregelen: welke instantie raadpleeg je?
  4. Tijdelijk afschermen of ophokken versus de vaste inrichting
  5. Datum, regio en instantie van je controle vastleggen
  6. Hok en ren aanpassen zonder aannames over naleving

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Kippen houden in een woonwijk: hobby of bedrijf?

Een woonwijk zegt op zichzelf niet of een tijdelijke maatregel voor je kippen geldt. Bij vogelgriep maakt de Rijksoverheid onderscheid tussen afschermen van hobbyvogels en ophokken van commercieel gehouden pluimvee. Kippen behoren tot de vogels waarvoor zulke maatregelen kunnen gelden. Kijk dus welke omschrijving bij jouw houderij past en lees vervolgens de maatregel voor jouw locatie. Bekijk de uitleg van de Rijksoverheid.

Of je op een bepaald adres kippen mag houden of een hok mag plaatsen, is een andere vraag. Bekijk voor plannen met het verblijf de regels voor je locatie in het Omgevingsloket. Is niet duidelijk hoe een lokale regel op jouw plan van toepassing is? Vraag het je gemeente.

Registratie en tijdelijke maatregelen: welke instantie raadpleeg je?

Waar begin je met controleren?
Je vraag Officiële bron
Welke landelijke maatregelen gelden? De Rijksoverheid.
Zijn er maatregelen voor mijn locatie? De Dierziekteviewer, bereikbaar via RVO. Zoek op postcode en lees welke maatregelen bij het aangegeven gebied horen.
Moet ik mijn pluimvee registreren? RVO over pluimvee melden. Dit staat los van een tijdelijke afschermplicht.

RVO schrijft dat houders met minder dan 250 stuks pluimvee de aankomst en het vertrek van dieren niet in de beschreven pluimveeregistratie hoeven door te geven. Vanaf 250 stuks beschrijft RVO registratie via de aangewezen databank. Trek uit die grens geen conclusie over een afschermplicht: daarvoor controleer je de maatregelen op jouw locatie afzonderlijk. Lees de registratievoorwaarden bij RVO.

Een vermoeden van vogelgriep melden is weer iets anders. Vermoed je vogelgriep bij je kippen, neem dan direct contact op met je dierenarts. De NVWA legt uit hoe een verdenking wordt gemeld.

Tijdelijk afschermen of ophokken versus de vaste inrichting

Je hok en ren vormen het gewone verblijf. Een afschermplicht of ophokplicht is een maatregel waarvan je moet nagaan of die op dat moment voor jouw houderij en gebied geldt. Bij afschermen gaat het erom contact met wilde vogels en hun uitwerpselen te voorkomen; ophokken betekent dat vogels binnen moeten blijven. De Rijksoverheid licht beide maatregelen toe.

Een oud nieuwsbericht geeft geen antwoord voor vandaag. Zo meldde de NVWA op 11 juni 2026 dat de landelijke plicht toen werd ingetrokken, terwijl in genoemde beperkingszones nog maatregelen golden. Controleer daarom opnieuw de landelijke informatie en je locatie, in plaats van die mededeling als blijvende uitkomst te gebruiken.

Datum, regio en instantie van je controle vastleggen

Gebruik deze checklist om een gevonden maatregel later te kunnen terugvinden. Vul de uitkomst pas in nadat je de officiële mededeling en de locatiecontrole hebt bekeken.

Checklist voor je eigen controle
Veld Wat noteer je?
Land en locatie Het land en het adres of de postcode waar de kippen verblijven.
Houderijtype Of je de dieren als hobby of commercieel houdt.
Regio Het gebied dat de officiële kaart voor je locatie aangeeft.
Controledatum Wanneer je de bronnen hebt bekeken.
Ingangsdatum De datum waarop de gevonden maatregel volgens de officiële bron ingaat.
Instantie en bron De naam en vindplaats van de officiële mededeling en kaart.
Uitkomst Wat je voor jouw locatie en houderijtype hebt gevonden, plus eventuele vragen.

Kun je de uitkomst niet goed bepalen? De NVWA verwijst voor vragen over ophokken en afschermen naar RVO. Geef bij je vraag je locatie en de bronnen die je hebt bekeken door.

Hok en ren aanpassen zonder aannames over naleving

Blijkt afschermen nodig, kijk dan naar alle plekken waar je kippen komen, ook de voerplek en het water. Volgens RVO moet afscherming contact met wilde vogels en hun uitwerpselen beperken. RVO noemt onder meer een afgesloten ren en een overkapping waar geen vocht doorheen komt. Alleen gaas boven een ren houdt uitwerpselen van overvliegende vogels niet tegen.

  • Bekijk of wilde vogels in het gebruikte deel van het verblijf kunnen komen.
  • Controleer ook wat van boven op de ren, het voer en het water terecht kan komen.
  • Zorg dat je de dieren na een aanpassing kunt blijven verzorgen en het verblijf kunt schoonhouden.

Een foto of een aangepast hok bewijst niet dat jouw verblijf aan een geldende maatregel voldoet. Vergelijk je inrichting met de actuele officiële uitleg en vraag RVO om toelichting als je twijfelt.