Pensverzuring bij runderen: veranderingen vastleggen en advies vragen
Praktische gids
Pensverzuring bij runderen: veranderingen vastleggen en advies vragen
Vermoed je pensverzuring bij runderen? Noteer wat er veranderde aan het voer, het voeren en de dieren, en bespreek dat met je rundveedierenarts en voeradviseur. Minder eten kan bij pensproblemen passen, maar vertelt je niet wat de oorzaak is. Is een dier ernstig ziek, bel dan direct de dierenarts en wacht niet tot je aantekeningen compleet zijn. Lees meer over subacute pensverzuring in het MSD Veterinary Manual.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Droog voer herkenbaar bewaren
Voerton met Deksel en Slot, 80 l – Vplast
Met deze afsluitbare voerton kun je soorten droog voer apart bewaren en op de ton schrijven wat erin zit, zodat je voerwisselingen beter kunt bijhouden.
Let op bij je keuze Controleer of 80 liter past bij de hoeveelheid voer die je apart wilt bewaren.
Veranderingen in voer en voerwerkwijze vastleggen
Maak een tijdlijn vanaf de laatste voerbeurten vóór je de verandering opmerkte. Noteer bijvoorbeeld wanneer een nieuwe kuil of levering in gebruik kwam, wat volgens het voerplan veranderde en of mengen, aanbieden, aanschuiven of voertijden anders verliepen. Schrijf ook op of voer tijdelijk niet bereikbaar was of dieren elkaar bij het voerhek verdrongen. Zulke gegevens helpen bij de beoordeling van het rantsoen en het voerbeheer; een voerwisseling is daarmee nog niet de vastgestelde oorzaak. Bron: MSD Veterinary Manual over voerbeheer.
Gebruik dit overdrachtsblad per diergroep. Vul in wat je weet en schrijf ‘onbekend’ waar gegevens ontbreken. Aangeboden voer is niet hetzelfde als opgenomen voer.
| Gegeven | Wat noteer je? |
|---|---|
| Diergroep en tijd | De betrokken groep, datum en tijd van de voerbeurt of waarneming. |
| Voer en partij | De gebruikte voercomponenten en, indien bekend, de partij of nieuwe kuil. |
| Werkwijze | Wat anders ging bij mengen, aanbieden, aanschuiven of voertijden. |
| Aanbod en resten | Wat is aangeboden en welke resten je ziet; houd schattingen en registraties uit elkaar. |
| Toegang | Of voer bereikbaar was en of je verdringing bij het voerhek zag. |
| Dieren en gedrag | Diernummers indien bekend, het aantal betrokken dieren en concrete waarnemingen. |
| Contact | Wanneer je met de dierenarts of voeradviseur sprak en wat jullie afspraken. |
Veranderingen in voeropname en gedrag noteren
Let op dieren die minder of onregelmatig eten of minder herkauwen dan je bij hen gewend bent. Noteer bij melkkoeien een opvallende verandering in melkproductie als die gegevens beschikbaar zijn. Beschrijf ook dunne mest of zichtbaar onverteerd graan in de mest. De NVWA noemt deze verschijnselen bij subacute pensverzuring bij melkkoeien; geen ervan bewijst op zichzelf dat dit de oorzaak is. Bron: NVWA, advies over de risico’s van de zuivelketen; bron: MSD Veterinary Manual.
Schrijf liever ‘koe 28 bleef bij de voerbeurt van vanochtend weg van het voerhek’ dan ‘koe eet slecht’. Maak duidelijk wat je bij één dier zag en wat in de hele groep veranderde. Noteer wanneer je het voor het eerst opmerkte.
Voeranalyses, voeraanbod en toegang tot voer bespreken
Leg voor de voeradviseur het actuele voerplan, beschikbare analyses van gebruikte voerpartijen en je voerregistratie klaar. Bespreek wat was gepland, wat daadwerkelijk is aangeboden, welke resten er waren en of alle dieren bij het voer konden. Ook bij een zorgvuldig samengesteld rantsoen kunnen grote maaltijden na een periode zonder voer of competitie om voerplaatsen relevant zijn voor de beoordeling. Bron: MSD Veterinary Manual over rantsoen en toegang tot voer.
Vraag welke gegevens nog ontbreken en welke verschillen nader bekeken moeten worden. Laat de dierenarts de gezondheid van de dieren beoordelen; bespreek eventuele wijzigingen in het voerplan met de voeradviseur en stem die waar nodig met de dierenarts af.
Spoedsignalen: wanneer de dierenarts bellen?
Bel direct de rundveedierenarts als een dier wankelt, niet kan opstaan, sterk versuft is of helemaal niet meer eet, zeker als het mogelijk onverwacht veel krachtvoer of graan heeft gegeten. Bel ook direct bij een snel opzettende buik, vooral aan de linkerkant, of moeite met ademhalen. Een opgezette buik kan bij een ander ernstig pensprobleem horen; probeer niet zelf vast te stellen welk probleem het is. Bron: MSD Veterinary Manual over acute opname van veel graan; bron: MSD Veterinary Manual over een opgezette pens.
Geef telefonisch het diernummer of de diergroep door, waar het dier staat, wanneer de verschijnselen begonnen en of er mogelijk onverwachte toegang tot voer was. Vertel ook of meer dieren afwijkend gedrag vertonen. Volg de aanwijzingen van de dierenarts.
Geen zelfdiagnose, middelen of rantsoenwijziging zonder advies
Waarnemingen en een voerhistorie zijn bedoeld om deskundigen te informeren, niet om zelf pensverzuring vast te stellen. Subacute pensverzuring wordt in samenhang met onder meer het rantsoen, het beheer en het groepsbeeld beoordeeld. Geef geen middel om een vermoede verzuring te corrigeren en verander het rantsoen niet op eigen gezag. Bron: MSD Veterinary Manual over beoordeling op groepsniveau.
