Mineralen en likzout voor runderen kiezen op basis van het rantsoen
Praktische gids
Mineralen en likzout voor runderen kiezen op basis van het rantsoen
Begin bij het volledige rantsoen, niet bij de liksteen. Breng per diergroep in kaart wat de dieren via ruwvoer, aanvullend voer en bestaande producten krijgen. Neem ook de drinkwaterbron mee. Vergelijk daarna met een voeradviseur of aanvulling nodig is en welke manier van verstrekken daarbij past. Het CVB beschrijft een mineralenbalans op dierniveau als hulpmiddel om aanbod en behoefte te beoordelen.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Wat leveren ruwvoer, aanvullend voer en drinkwater al?
- Welke gegevens verschillen tussen melkkoeien en zoogkoeien?
- Likstenen, los zout en andere mineralenproducten vergelijken
- Het etiket controleren op diergroep, samenstelling en gebruiksvoorwaarden
- Toegang, opname en vervuiling: wanneer de voeradviseur raadplegen?
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een liksteen voor runderen
Liksteen van Rotszout voor Rundvee, 10 kg – Excellent Mineral Rund
Deze liksteen bevat naast rotszout ook kobalt, selenium, jodium en zink, zodat je de samenstelling kunt meenemen in de beoordeling van het rantsoen.
Let op bij je keuze Vergelijk het etiket met de andere aanvullingen en houd bij hoeveel de groep verbruikt; de opname per dier blijft onbekend.
Een vaste plek voor de liksteen
Liksteenhouder Robu van Kunststof voor 10 kg Likstenen, Zwart
Deze kunststof houder geeft een liksteen van 10 kg een vaste plek aan de muur, waar je bij vervanging ook kunt schoonmaken.
Let op bij je keuze Controleer of de steen past en kies een plek die de bedoelde runderen kunnen bereiken.
Mineralen per dier verstrekken
Mineralenbolus voor Rundvee, 20 Stuks – Excellent All-Mineral Plus
Bij deze mineralenbolus voor rundvee kun je de toediening per dier bijhouden, in plaats van alleen het verbruik van een hele groep te zien.
Let op bij je keuze Gebruik hem alleen voor jongvee of volwassen rundvee vanaf 150 kg en laat beoordelen of hij bij hun rantsoen past.
Wat leveren ruwvoer, aanvullend voer en drinkwater al?
Verzamel van de gevoerde partijen gras, kuil, snijmaïs of hooi de beschikbare analyses. Noteer welke groep ervan eet en hoeveel er wordt gevoerd. Mineralengehalten in ruwvoer kunnen per partij sterk verschillen; een gemiddelde waarde zegt daarom niet altijd genoeg over de partij op uw bedrijf. Het CVB licht het belang van afzonderlijke ruwvoeranalyses toe.
Neem ook de verstrekte hoeveelheden en productgegevens van krachtvoer, bijproducten, mineralenmengsels en likvoorzieningen mee. Vraag ontbrekende gehalten van mengvoer zo nodig op. Noteer of de dieren leidingwater, bronwater of oppervlaktewater drinken en voeg een beschikbare wateranalyse toe. Het CVB noemt voerhoeveelheden, analyses, bestaande aanvullingen en drinkwater als gegevens voor een beoordeling.
Welke gegevens verschillen tussen melkkoeien en zoogkoeien?
Maak voor melkgevende koeien, droogstaande koeien, zoogkoeien en jongvee duidelijk welk voer en welke aanvullingen zij daadwerkelijk kunnen bereiken. Vermeld bij melkkoeien hun lactatiefase en bij zoogkoeien of zij drachtig zijn of een kalf zogen, plus hun weidegang en bijvoeding. Noteer bij jongvee de groeifase. Het CVB Tabellenboek Veevoeding Herkauwers 2025 onderscheidt onder meer melkgevende koeien, droogstaande koeien en jongvee bij de mineralenbehoefte. Voor vleesvee verwijst het naar de afzonderlijke CVB handleiding. Laat de adviseur de passende uitgangspunten voor uw groep bepalen.
| Diergroep | Gegevens om vast te leggen | Vraag voor de adviseur |
|---|---|---|
| Melkgevende koeien | Gevoerd ruwvoer, krachtvoer en bestaande aanvullingen | Wat levert dit rantsoen al? |
| Droogstaande koeien | Eigen rantsoen en toegang tot producten voor andere groepen | Past een overwogen product bij dit rantsoen? |
| Zoogkoeien | Weidegang, bijvoeding, drinkwaterbron en likvoorziening | Welke gegevens ontbreken nog voor een beoordeling? |
| Jongvee | Groeifase, jongveevoer en toegang tot aanvullingen | Moet de verstrekking voor deze groep apart worden beoordeeld? |
Likstenen, los zout en andere mineralenproducten vergelijken
Los zout en een eenvoudige zoutliksteen zijn niet zonder meer gelijk aan een samengesteld mineralenproduct. Controleer welke mineralen en sporenelementen het concrete product volgens zijn etiket bevat. Van een mineralenmengsel dat via het voer wordt verstrekt, kunt u de samenstelling en verstrekte hoeveelheid vastleggen. Bij een vrij aangeboden steen of emmer weet u uit het totale verbruik niet hoeveel ieder dier heeft opgenomen. Het CVB wijst op de variabele opname uit likstenen bij gerichte verstrekking van sporenelementen in een tekortsituatie.
Vraag daarom niet alleen wat zit erin?, maar ook hoe krijgt deze diergroep het binnen? Melasse kan onderdeel van voer zijn, maar bewijst op zichzelf niet dat een mineralenproduct bij het rantsoen past.
Het etiket controleren op diergroep, samenstelling en gebruiksvoorwaarden
Leg het etiket van het concrete product naast de rantsoengegevens. Controleer de bedoelde diersoort, het soort diervoeder, de samenstelling, de vermelde gehalten en de gebruiksaanwijzing. Kijk vervolgens of de fabrikant een specifieke diergroep of gebruiksbeperking noemt. De NVWA geeft aan welke gegevens op etiketten van mengvoeders staan. Niet ieder mineralenproduct heeft dezelfde productindeling; lees dus het etiket dat u daadwerkelijk in handen heeft.
Let bij het vergelijken op de eenheid: een gehalte per kilogram product is niet hetzelfde als de hoeveelheid die een rund opneemt. Verzamel ook de etiketten van andere verrijkte voeders die de groep krijgt. Is een gehalte onduidelijk of ontbreekt een benodigde productspecificatie? Vraag die op voordat u producten met elkaar vergelijkt.
Toegang, opname en vervuiling: wanneer de voeradviseur raadplegen?
Controleer op stal en in de wei of de bedoelde dieren bij de voorziening en geschikt drinkwater kunnen. Kijk of het product schoon blijft en noteer bij vrij aangeboden producten wanneer u ze neerzet of vervangt en wat er voor de groep overblijft. Groepsverbruik is een bruikbare waarneming, geen meting van de opname per dier.
Betrek de voeradviseur wanneer het rantsoen of de groepsindeling verandert, analyses ontbreken, het verbruik onverwacht afwijkt of meerdere aanvullingen tegelijk beschikbaar zijn. Een lege liksteen alleen vertelt niet welke mineralen het rantsoen mist. Ziet u zieke dieren of vermoedt u een gezondheidsprobleem, neem dan contact op met een dierenarts.
Is een liksteen voldoende als mineralenvoorziening?
Dat kunt u niet aan de steen alleen zien. De hoeveelheid en samenstelling van het overige voer tellen mee, terwijl de individuele opname uit een vrij aangeboden steen onbekend blijft. Laat de voeradviseur het geheel beoordelen.
Waarin verschilt een mineralenproduct voor zoogkoeien van een algemeen product?
Dat hangt af van de samenstelling en gebruiksaanwijzing van de twee concrete producten. Vergelijk hun etiketten met het voer en de andere aanvullingen die de zoogkoeien krijgen; de productnaam alleen geeft geen antwoord.
