Kippen en pluimvee

Parelhoenders houden: passen ze op je erf?

Parelhoen met donker, wit gestippeld verenkleed staat op een erf naast een houten verblijf.

Praktische gids

Parelhoenders houden: passen ze op je erf?

Parelhoenders passen op je erf als je ruimte hebt voor een groep, hun luide roep bij je omgeving past en je ze dagelijks kunt verzorgen in een beschut, afsluitbaar verblijf. Begin dus niet met de vraag of je kippenhok vrij is, maar met de vraag of je ook zonder vrije uitloop goed voor de vogels kunt zorgen. Huisdierinfo Vlaanderen beschrijft hun groepsgedrag, geluid en verzorging.

Parelhoen met donker, wit gestippeld verenkleed staat op een erf naast een houten verblijf.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Wat is een parelhoen en wat betekent gallina faraona?
  3. Groepsgedrag en geluid van parelhoenders
  4. Beschutting, omheining en toegang tot het parelhoenderverblijf
  5. Voer en water voor parelhoenders in elke levensfase
  6. Parelhoenders aanschaffen: herkomst, opvang en lokale regels

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Aandachtspunt Bij parelhoenders Vraag voor jouw erf
Soort Een parelhoen is geen kippenras. Is je plan afgestemd op parelhoenders in plaats van alleen op kippen?
Groep en geluid Ze hebben soortgenoten nodig en kunnen luid roepen. Is er ruimte voor een groep, ook gezien de buren?
Uitloop Ze kunnen vliegen en buiten een open ren terechtkomen. Kun je ze verzorgen in een overdekte, afsluitbare ruimte?
Jonge vogels Hun opfok vraagt andere aandacht dan de zorg voor volwassen vogels. Heb je vóór aanschaf passend voer en een droge opfokplek?

De soortnamen staan bij Avibase; informatie over vliegen en opfok komt van University of Kentucky.

Wat is een parelhoen en wat betekent gallina faraona?

Met gallina faraona wordt in het Italiaans het helmparelhoen, Numida meleagris, aangeduid. Ondanks het woord gallina is dit geen ras van de gewone kip. Het Italiaanse Agraria behandelt de gedomesticeerde parelhoen apart; Avibase vermeldt de Italiaanse en Nederlandse namen bij dezelfde soort. Deze gids gaat over het houden van deze parelhoender, niet over fazanten.

Groepsgedrag en geluid van parelhoenders

Houd een parelhoen niet alleen. Een groep hennen of een haan met meerdere hennen is een mogelijk uitgangspunt; hanen kunnen onderling onverdraagzaam zijn. Vraag bij aanschaf hoe de bestaande groep is samengesteld. Heb je al kippen, ga er dan niet van uit dat samen huisvesten vanzelf goed gaat: zorg dat de vogels elkaar kunnen ontwijken en kijk of alle dieren bij voer en water kunnen. Huisdierinfo Vlaanderen bespreekt zowel de groep als mogelijke wrijving met kippen.

Parelhoenders kunnen luid alarm slaan. Sta vóór aanschaf eens bij de beoogde verblijfplaats en kijk waar de dichtstbijzijnde woningen en zitplekken zijn. Overleg met omwonenden als het geluid hen kan raken. Een rustige plek kiezen is verstandig, maar maakt de vogels niet stil. Ook University of Kentucky noemt hun alarmroep als aandachtspunt voor een erf.

Beschutting, omheining en toegang tot het parelhoenderverblijf

Voorzie een beschutte slaapplaats, zitstokken, schuilplekken en een buitenruimte waarin de groep kan bewegen. Wil je de vogels binnen de uitloop houden, plan dan ook een afsluiting aan de bovenkant: parelhoenders kunnen vliegen. Zorg dat je deuren kunt sluiten en zelf gemakkelijk bij water, voer en vervuilde delen van het verblijf kunt. De Vlaamse huisdierwijzer beschrijft een volière met nachthok; University of Kentucky adviseert een overdekte ren wanneer de vogels niet mogen wegvliegen.

Loop dit na Praktische vraag
Ruimte Kan de hele groep bewegen, rusten en elkaar ontwijken?
Afsluiting Zijn ren en slaapplaats af te sluiten, ook als vrije uitloop tijdelijk niet kan?
Beschutting Zijn er droge rustplekken, schaduw en bescherming tegen weer en roofdieren?
Verzorging Kun je dagelijks voer en water bereiken en het verblijf schoonmaken?

Laat aangekochte vogels eerst aan hun nieuwe verblijf wennen voordat je vrije uitloop overweegt; laat ze niet direct los in de verwachting dat ze terugkomen. Een bestaand kippenverblijf kan een vertrekpunt zijn, maar beoordeel de ruimte en afsluiting opnieuw voor parelhoenders. University of Kentucky waarschuwt dat vogels die meteen worden losgelaten kunnen weglopen.

Voer en water voor parelhoenders in elke levensfase

Maak onderscheid tussen volwassen vogels en jonge parelhoenders. Voor volwassen vogels noemt Huisdierinfo Vlaanderen compleet hoendervoer, aangevuld met groenvoer en insecten, en toegang tot schoon water, grit en maagkiezel. Zorg ook bij uitloop voor een vaste voerplek: scharrelen is geen vervanging voor een doordacht voerplan.

Jonge vogels hebben een passende opfokplek en voer voor hun levensfase nodig. Ze zijn in hun eerste levensfase gevoelig voor vocht; neem volwassen voer of een opfokroutine voor kippen daarom niet zonder controle over. Vraag de fokker wat de dieren nu krijgen en laat een pluimveedeskundige of dierenarts meekijken als je twijfelt over geschikt voer. Dit onderscheid in voeding en opfok staat in het houderijadvies van University of Kentucky; dat is Amerikaans advies, geen Nederlandse voernorm.

Moment Wat regel je?
Vóór jonge vogels komen Vraag naar hun huidige voer en zorg dat hun opfokplek klaar en droog is.
Bij volwassen vogels Zorg voor passend voer, schoon water en toegang tot grit en maagkiezel.
Iedere dag Kijk of de vogels eten, drinken en zich zoals gewoonlijk gedragen; verwijder voerresten en ververs water.

Houd voerplekken en bodembedekking schoon. Zondert een vogel zich af, eet hij duidelijk minder of maakt hij een zieke indruk, neem dan contact op met een dierenarts. Huisdierinfo Vlaanderen beschrijft de dagelijkse controles en verzorging.

Parelhoenders aanschaffen: herkomst, opvang en lokale regels

Regel eerst het verblijf en kies daarna pas een groep. Vraag naar soort, leeftijd, groepssamenstelling, huidig voer en eerdere huisvesting. Bekijk de vogels en hun omgeving: zijn de dieren alert en zijn water, verenkleed en verblijf verzorgd? Spreek ook af hoe je nieuwe dieren opvangt als er al vogels op je erf leven. De Vlaamse huisdierwijzer geeft advies voor het beoordelen van herkomst en huisvesting, geen Nederlandse rechtsregels.

  • Controleer je adres. Voor het hobbymatig houden van dieren kunnen regels uit het omgevingsplan relevant zijn; gemeenten kunnen die wijzigen. Bekijk de regels voor je locatie en controleer je bouwplannen in het Omgevingsloket. Het Informatiepunt Leefomgeving licht toe waarom de beoordeling per locatie kan verschillen.
  • Controleer registratie bij een afwijkende situatie. Volgens RVO hoef je pluimvee voor de gewone registratie niet enkel vanwege hobbymatig houden te registreren. Voor vervoer binnen de EU kunnen wel een diergezondheidscertificaat en een registratie van de locatie nodig zijn; bekijk dan de specifieke regels van RVO.
  • Controleer vogelgriepmaatregelen vlak voor aanschaf of verplaatsing. Parelhoenders behoren tot de risicovogels. Kijk welke maatregelen op jouw locatie gelden via RVO. Vermoed je vogelgriep bij gehouden vogels, neem dan direct contact op met een dierenarts; de NVWA legt de melding uit.

De keuze in het kort: heb je een geschikte groep op het oog, kun je hun geluid met je omgeving verenigen en blijft verzorging mogelijk wanneer de uitloop dicht moet? Dan kun je gericht een verblijf en dagelijkse routine voorbereiden. Ontbreekt een van die voorwaarden, regel die eerst voordat de vogels komen.