Gascon varken en Noir de Bigorre: namen, kenmerken en verzorging
Rassenwijzer
Gascon varken en Noir de Bigorre: namen, kenmerken en verzorging
Het Gascon varken is een Frans ras met zwarte beharing en een langzame groei. Porc Noir de Bigorre is geen tweede ras, maar een beschermde oorsprongsbenaming voor vlees van raszuivere Gascon varkens uit een afgebakend Frans productiegebied. Wil je deze varkens houden? Kijk dan verder dan de naam: beoordeel de ruimte voor een groep, het volwassen formaat en de dagelijkse verzorging. Lees de Franse rasbeschrijving en de productbeschrijving van INAO.
Lokaal Frans ras uit het gebied aan de voet van de Pyreneeën.
Geheel zwarte beharing, een fijne kop en brede, hangende oren die de ogen deels bedekken.
De groei wordt als langzaam beschreven.
De Franse rasbeschrijving noemt ongeveer 250 kg voor zeugen en 350 kg voor beren.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Gascon en Noir de Bigorre: ras, populatie of herkomstnaam?
- Raskaarten met onderbouwde kenmerken en verschillen per dier
- Ruimte, omgang en houderijdoel vergeleken met andere geverifieerde rassen
- Beschutting, water, voer en dagelijkse controle
- Een Gascon varken aanschaffen: vragen aan fokker en adviseur
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een voerplek voor de dagelijkse ronde
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog van 20 liter kun je binnen en buiten gebruiken voor voer of water.
Let op bij je keuze Controleer of de trog stevig staat en of alle varkens in de groep voldoende toegang hebben.
Voer overzichtelijk bewaren
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Deze voerton van 40 liter heeft een afsluitbaar deksel en een label waarop je de inhoud kunt aangeven.
Let op bij je keuze Ga na of de inhoud past bij hoeveel voer je bewaart en zet de ton buiten bereik van de varkens.
Voerhoeveelheden afmeten
Voerschep van Kunststof met Inhoudsaanduiding, 2 l, Transparant – Vplast Plus
Met de inhoudsaanduiding in deze schep van 2 liter kun je bij het voeren telkens hetzelfde volume scheppen.
Let op bij je keuze Een volumeaanduiding geeft geen gewicht aan; stem de voerhoeveelheid af op de dieren en het gebruikte voer.
Gascon en Noir de Bigorre: ras, populatie of herkomstnaam?
Porc Gascon is de Franse rasnaam. De rasorganisatie beschrijft het als een lokaal ras uit het zuidwesten van Frankrijk, aan de voet van de Pyreneeën. Volgens het Franse INAO betreft Porc Noir de Bigorre vlees van raszuivere Gascon varkens. Voor die oorsprongsbenaming gelden ook voorwaarden voor het productiegebied. De naam van het vlees bewijst dus niet dat een levend varken een afzonderlijk ras is. Conservatoire des races d’Aquitaine · INAO
Een Gascon varken dat in Nederland wordt gehouden, komt niet daardoor in aanmerking voor de Franse oorsprongsbenaming. En noemt een verkoper een dier ‘Noir de Bigorre’, vraag dan alsnog naar de afstamming van juist dat dier. De Franse varkensonderzoeksorganisatie IFIP beschrijft het Gascon ras en de daarmee verbonden productieketen als verschillende zaken. IFIP · INAO
Raskaarten met onderbouwde kenmerken en verschillen per dier
Deze kenmerken beschrijven het ras, niet elk individueel varken. De genoemde gewichten zijn indicaties uit een Franse rasbeschrijving. Een zwarte vacht of een passend gewicht is op zichzelf geen bewijs van raszuiverheid. Conservatoire des races d’Aquitaine
| Kenmerk | Rasbeschrijving | Vraag bij een aangeboden dier |
|---|---|---|
| Herkomst | Lokaal Frans ras uit het gebied aan de voet van de Pyreneeën. | Waar is dit dier geboren en opgegroeid? |
| Uiterlijk | Geheel zwarte beharing, een fijne kop en brede, hangende oren die de ogen deels bedekken. | Kun je het hele dier zien, naast de documenten over zijn afstamming? |
| Groei | De groei wordt als langzaam beschreven. | Wat zijn de leeftijd, de huidige conditie en de omvang van de ouders? |
| Volwassen gewicht | De Franse rasbeschrijving noemt ongeveer 250 kg voor zeugen en 350 kg voor beren. | Past ook een groot volwassen dier op je erf? |
Maak van de rasnaam evenmin een belofte over karakter. Bekijk hoe de dieren reageren op hun vaste verzorger en vraag waaraan ze gewend zijn. Het LICG beschrijft hoe gewenning aan mensen en situaties helpt bij de omgang met varkens. LICG
Ruimte, omgang en houderijdoel vergeleken met andere geverifieerde rassen
Plan ruimte voor meer dan één varken: varkens zijn groepsdieren. Voor een geschikte buitenweide noemt het LICG, afhankelijk van type en grootte, minimaal 75 m² per dier, naast de ruimte voor het hok. Het adviseert meer weide om te voorkomen dat alle grond nat en omgewroet raakt. Dit is algemene houderijvoorlichting, geen specifiek Gascon getal en geen wettelijke buitenweidenorm. Beoordeel ook of de dieren een droge plek houden en of je grond kunt laten herstellen. LICG over groepshuisvesting en buitenruimte
| Ras | Onderbouwd onderscheid | Belangrijke vraag voor jouw erf |
|---|---|---|
| Gascon | Geheel zwart Frans ras met langzame groei; de rasbeschrijving noemt forse volwassen gewichten. | Is er ruimte en verzorgingscapaciteit voor een groep volwassen dieren? |
| Porc Basque | Afzonderlijk Frans ras met een lichte huid en grote zwarte vlekken; ook beschreven als langzaam groeiend. | Welk ras wordt precies aangeboden en hoe is de afstamming vastgelegd? |
| Bonte Bentheimer | Door het LICG beschreven als middelgroot Nederlands ras. | Welk formaat hebben de aangeboden dieren en hun ouders? |
De vergelijking gaat over beschreven kenmerken, niet over een vaste rangorde in karakter, benodigde ruimte of verzorgingsgemak. De rasinformatie komt van het Conservatoire voor Gascon, het Conservatoire voor Porc Basque en het LICG voor Bonte Bentheimer.
Bedenk vervolgens waarvoor je de dieren wilt houden. Zoek je gezelschap, bespreek dan welke dieren bij elkaar passen en hoe ze aan mensen gewend zijn. Wil je fokken, laat de afstamming en verwantschap van beoogde ouderdieren beoordelen. Bij een productiegericht doel vraagt de beschikbare grond om een eigen plan; een Nederlands erf wordt niet door de keuze voor dit ras onderdeel van de Franse oorsprongsbenaming. LICG over groepsgedrag · IFIP over fokkeuzes · INAO over het productiegebied
Beschutting, water, voer en dagelijkse controle
Een buitenverblijf moet ruimte bieden om te bewegen en te wroeten, met een veilige omheining en een droge, tochtvrije schuilplek. Zorg bij warmte voor schaduw en een geschikte mogelijkheid om te zoelen. Ook een zwart varken heeft bescherming tegen hitte nodig. LICG over buitenhuisvesting · NVWA over bescherming tegen hitte
Wat controleer je iedere dag?
- Water: kan ieder dier bij schoon drinkwater en werkt de drinkvoorziening?
- Voer: krijgt ieder dier passend varkensvoer? Laat de samenstelling en hoeveelheid aansluiten op leeftijd, conditie en houderijdoel; vraag zo nodig advies aan een voerdeskundige of dierenarts. Wat dieren buiten vinden, is niet vanzelf een compleet rantsoen.
- Verblijf: zijn schuilplek en ligruimte droog, blijven omheining en poorten heel en is er naast de zoelplek droge grond?
- Dieren: eten en bewegen ze zoals je van ze gewend bent? Kijk ook naar huid, klauwen en contact met de groep. Noteer opvallende veranderingen.
De RVO beschrijft de regels voor water, voer en de leefomgeving; het LICG geeft praktische informatie over verzorging. Raadpleeg een dierenarts als een dier niet normaal eet of loopt, ziek oogt of duidelijk anders reageert dan gewoonlijk. Geef varkens geen keukenafval of etensresten. LICG over gezondheid en voer
Een Gascon varken aanschaffen: vragen aan fokker en adviseur
Vraag de fokker wie de ouders zijn, welke gegevens over de afstamming beschikbaar zijn en welke identificatie bij het dier hoort. Vraag ook naar geboortedatum, huidig voer, eerdere huisvesting en gewenning aan mensen. Bekijk de dieren ter plaatse: hoe bewegen ze, hoe gaan ze met elkaar om en hoe reageert de groep op de vaste verzorger? Als je al varkens hebt, bespreek dan vooraf hoe nieuwe dieren verantwoord kunnen wennen. Laat je bij fokplannen adviseren over verwantschap; de rasnaam alleen vertelt daar niets over. IFIP over behoud van genetische variatie · LICG over het samenbrengen van varkens
Regel de administratie vóór de dieren komen. In Nederland heb je ook voor hobbymatig gehouden varkens een UBN voor hun locatie nodig. RVO schrijft voor hoe varkens worden geïdentificeerd; een rasnaam op zichzelf geeft geen uitzondering. Aanvoer en afvoer meld je binnen twee werkdagen en je houdt een bedrijfsregister bij. Bespreek met de verkoper wie de gegevens en het vervoer regelt. RVO over het UBN · RVO over identificatie · RVO over meldingen en het register
Neem pas een besluit als ook de volwassen dieren, hun gezelschap en de dagelijkse verzorging in je plan passen. Is de afstamming niet aantoonbaar, beschouw een zwarte vacht of de naam ‘Noir de Bigorre’ dan niet als bewijs dat het aangeboden varken raszuiver Gascon is.
