Mastitis bij koeien: afwijkingen vastleggen en de dierenarts betrekken
Praktische gids
Mastitis bij koeien: afwijkingen vastleggen en de dierenarts betrekken
Zie je vlokken in de melk of een verandering aan een uierkwartier? Noteer bij welke koe en melkbeurt je dit opmerkte en neem contact op met je dierenarts. Wordt de koe ook duidelijk ziek, bel dan direct. Het uiterlijk van de melk vertelt niet welke verwekker eventueel betrokken is. Royal GD beschrijft zichtbare melkafwijkingen en de beperking van het melkbeeld.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Veranderingen aan uier en melk bespreken met de dierenarts
- Dier, melkmoment, hygiëne en veranderingen vastleggen
- Wanneer overleg met de dierenarts niet kan wachten
- Vragen over keuze en onderhoud van uierhygiëneproducten
- Afspraken met de dierenarts en nieuwe waarnemingen bijhouden
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Melk per kwartier bekijken
Mastitistestschaal Zwart – Excellent
Met deze schaal kun je melk uit verschillende kwartieren apart bekijken en noteren waar je iets afwijkends ziet.
Let op bij je keuze Schrijf meteen op bij welk kwartier elke waarneming hoort.
Uiers afvegen voor het melken
Uierpapier 3 Laags, 2 x 4,5 kg – Excellent Maxi Uierpapier
Dit uierpapier is bedoeld om de uier vóór het melken af te vegen of te drogen en past bij de besproken voorbehandeling.
Let op bij je keuze Noteer het als je bij een melkbeurt iets aan je gebruikelijke voorbehandeling verandert.
Een koe herkenbaar markeren
Koeherkenningsband met Klittenband, Geel, 10 Stuks
Met dit pootbandje kun je een koe een korte code geven, zodat je waarnemingen aan het juiste dier koppelt.
Let op bij je keuze Laat de code overeenkomen met het diernummer in je aantekeningen.
In het kort: schrijf op wat je ziet, geef veranderingen aan de koe zelf als eerste door en houd het advies van de dierenarts apart van je eigen waarnemingen.
Veranderingen aan uier en melk bespreken met de dierenarts
Beschrijf wat anders is dan gebruikelijk. Zie je vlokken of klontjes, oogt de melk bloederig, of is een kwartier rood of gezwollen? Kijk ook of de koe alert is en normaal eet. Vertel de dierenarts welke verandering je zag, zonder zelf een oorzaak aan te wijzen. Royal GD onderscheidt veranderingen aan melk, uier en algemene toestand.
Andersom sluit melk die er normaal uitziet een uierprobleem niet uit: bij subklinische mastitis zijn er geen zichtbare verschijnselen. Heb je een onverwachte celgetaluitslag, geef dan ook eerdere uitslagen door. Een enkele uitslag kan schommelen en is op zichzelf geen zekere diagnose. Bespreek met de dierenarts of nader onderzoek nodig is. Royal GD over subklinische mastitis en de beperkingen van het celgetal.
Dier, melkmoment, hygiëne en veranderingen vastleggen
Maak per koe een korte notitie zodra iets opvalt. De voorbehandeling en het voorstralen zijn momenten waarop melkafwijkingen zichtbaar kunnen worden. Noteer ook als er die melkbeurt iets anders ging met de doeken, handen of het melkstel. Zo kan de dierenarts je waarneming in de context van de melkroutine plaatsen. Royal GD over waarnemen en hygiëne tijdens het melken.
| Onderdeel | Wat schrijf je op? |
|---|---|
| Dier en moment | Diernummer, datum, tijd en melkbeurt: ______ |
| Melk | Welk kwartier? Wat zag je precies en wanneer viel het op? ______ |
| Uier en koe | Wat zag je aan het uier? Was de koe alert en at ze? Alleen als je de temperatuur hebt gemeten: de uitslag. ______ |
| Melkroutine | Wat week af bij de voorbehandeling, doeken, handen, het melkstel of de reiniging? ______ |
| Contact | Wanneer belde je, met wie sprak je en wat gaf je door? ______ |
| Afspraak en vervolg | Wat adviseerde de dierenarts, wie volgt dat op en wanneer is nieuw contact afgesproken? ______ |
Dit blad houdt waarnemingen en professioneel advies uit elkaar; het is geen diagnoseformulier. Bewaar relevante gegevens ook bij de bestaande dierziekteadministratie. Royal GD adviseert gegevens vast te leggen en bij twijfel de dierenarts in te schakelen.
Wanneer overleg met de dierenarts niet kan wachten
Bel direct wanneer een koe met afwijkende melk of een veranderd uierkwartier ook erg sloom is, niet meer eet, koud aanvoelt of snel achteruitgaat. Maak eerst contact; het observatieblad kun je later aanvullen. Vertel aan de telefoon hoe het met de koe gaat en welke veranderingen je aan melk en uier zag. Deze verschijnselen komen voor in het overzicht van Royal GD voor ernstig zieke koeien met mastitis.
Lijkt alleen de melk anders en is de koe verder alert? Neem ook dan contact op om af te stemmen wat nodig is. De dierenarts kan beoordelen of onderzoek gewenst is; aan de melk alleen is een eventuele verwekker niet te herkennen.
Vragen over keuze en onderhoud van uierhygiëneproducten
Welke doeken en andere materialen bij je melkroutine passen, is een andere vraag dan wat er met deze koe aan de hand is. Geef bijzonderheden over de routine door aan je dierenarts. Gebruik een productkeuze niet als vervanging voor beoordeling van het dier. Royal GD beschrijft de rol van de voorbehandeling en hygiëne.
Afspraken met de dierenarts en nieuwe waarnemingen bijhouden
Schrijf na het gesprek op wie je sprak, wat is afgesproken en wanneer je opnieuw contact moet opnemen. Leg bij een volgende melkbeurt nieuwe waarnemingen apart vast. Zo kun je aangeven wat veranderde sinds het eerdere gesprek.
Wordt de koe tussentijds duidelijk zieker of verloopt het anders dan besproken? Bel opnieuw en geef de nieuwe waarnemingen door.