Kippen en pluimvee

Mandarijneenden houden: welk verblijf en welke zorg zijn nodig?

Illustratie van een mannelijke en een vrouwelijke mandarijneend aan de oever van een vijver.

Praktische gids

Mandarijneenden houden: welk verblijf en welke zorg zijn nodig?

Mandarijneenden houden kan als je een veilig verblijf met zwemwater, beschutting en dagelijkse verzorging kunt bieden. De mandarijneend, Aix galericulata, is een eigen soort en geen kleurslag van een tam eendenras. Regel het verblijf en controleer de herkomst van de vogels voordat je ze aanschaft. Lees de soortinformatie van het LICG.

Illustratie van een mannelijke en een vrouwelijke mandarijneend aan de oever van een vijver.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Soort, herkomst en status van gehouden mandarijneenden
  3. Een veilig verblijf dat past bij mandarijneenden
  4. Groepszorg en verzorging door de seizoenen heen
  5. Deskundig voeradvies en reinigbare voorzieningen
  6. Lokale regels en documenten vóór aanschaf

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Droog voer opbergen

Voerton met Draaisluiting, 70 l, Groen

Voerton met Draaisluiting, 70 l, Groen

Deze voerton met draaisluiting biedt een afsluitbare plek om een voorraad droog voer te bewaren.

Let op bij je keuze Kies pas een formaat als je weet welk voer je gaat gebruiken en hoeveel je droog wilt opslaan.

Vier vragen vóór aanschaf
Onderwerp Wat moet je kunnen regelen?
Herkomst Vraag van welke houder de vogels komen en bewaar de gegevens van de overdracht.
Verblijf Plan zwemwater, droge rustplekken, beschutting en een begrenzing die ontsnappen voorkomt.
Zorg Bepaal wie de vogels en voorzieningen dagelijks controleert, ook wanneer je weg bent.
Regels Controleer de plannen voor jouw adres en de maatregelen die op dat moment gelden.

Soort, herkomst en status van gehouden mandarijneenden

Mandarijneenden komen oorspronkelijk uit het oosten van Azië. Ook in Nederland leven vogels in het wild die afstammen van ontsnapte of vrijgelaten dieren. Dat zegt niets over de herkomst van een vogel die je aangeboden krijgt. Vraag de verkoper om de soort te bevestigen en om beschikbare gegevens over de vorige houder, identificatie en overdracht. Bewaar die informatie; vraag niet automatisch om een document dat mogelijk niet voor jouw situatie vereist is. Bekijk de risicobeoordeling van de NVWA.

Let bij de soortbepaling niet alleen op de kleuren van een mannetje: zijn verenkleed verandert tijdens de rui. Het LICG beschrijft bovendien blonde en witte mandarijneenden. Bekijk de beschrijving van het LICG.

Een veilig verblijf dat past bij mandarijneenden

Begin met een plan voor zowel het water als de ruimte eromheen. Het LICG beschrijft een perk of volière met vijver. Voor één paar noemt het een vijver van ten minste 2 vierkante meter en 60 centimeter diep; dat is een maat voor de vijver, niet voor het complete verblijf. Bij meer vogels is meer zwemruimte nodig. Zorg dat de dieren gemakkelijk het water in en uit kunnen. Bekijk het huisvestingsadvies van het LICG.

Controleer de begrenzing aan alle kanten, ook boven de vogels: mandarijneenden kunnen vliegen en klimmen. Een hek rond de grond alleen voorkomt wegvliegen niet. Een afgesloten volière maakt de ruimte boven de vogels eveneens begrensd. Plan daarnaast schaduw, schuilplekken, droge rustplekken en toegang om het verblijf schoon te maken. Kijk bij een ontwerp ook waar een deur openzwaait en of een vogel langs die route kan ontsnappen.

Wil je broeden mogelijk maken? Mandarijneenden nestelen van nature in boomholten. Denk daarom vooraf na over passende nestgelegenheid en over wat je doet als er jongen komen. Lees meer over nestgedrag bij het LICG.

Groepszorg en verzorging door de seizoenen heen

Volgens het LICG kunnen mandarijneenden als paar of met meerdere paren worden gehouden. Maak vooraf een plan voor het aantal vogels en kijk daarna of ieder dier bij water, voer en rustplekken kan komen. Observeer rustig: deze eenden kunnen schuw zijn en onnodig vangen geeft stress. Lees het verzorgingsadvies van het LICG.

Controleer bij vorst of zwemwater bereikbaar blijft. Let bij warm weer extra op vuil water en verwijder rottende resten. Het LICG waarschuwt voor gezondheidsrisico’s bij warme, vervuilde vijvers. Eet een vogel niet, beweegt hij afwijkend of is hij opvallend minder actief? Neem dan contact op met een dierenarts met kennis van vogels. Bekijk de aandachtspunten voor gezondheid en water.

Deskundig voeradvies en reinigbare voorzieningen

Het LICG noemt korrels voor watervogels of siereenden als basisvoer en beschrijft verschillend voer voor jonge en volwassen dieren. Vraag een deskundige in watervogels of een vogelkundige dierenarts wat voor jouw vogels past. Zorg ook voor vers drinkwater. Leid het rantsoen niet af van voeradvies voor een ander eendenras. Lees het voedingsadvies van het LICG.

Maak vóór aanleg een schoonmaakplan: hoe bereik je de vijver, waar kun je voerresten weghalen en kun je bakken zonder moeite uitnemen? Was voerbakken en drinkbakken dagelijks af en verwijder bederfelijke resten. Een voorziening die eenvoudig bereikbaar is, is ook eenvoudiger schoon te houden. Bekijk het hygiëneadvies van het LICG.

Lokale regels en documenten vóór aanschaf

Wil je een volière of ander bouwwerk plaatsen? Of dat op jouw adres mag en of je een vergunning nodig hebt, hangt onder meer af van landelijke en gemeentelijke regels. Doe de Vergunningcheck in het Omgevingsloket en leg bij twijfel je concrete plan voor aan de gemeente. Bekijk de uitleg van het Informatiepunt Leefomgeving.

Controleer de soortstatus met de naam Aix galericulata. De mandarijneend staat niet tussen de vogels op de geraadpleegde Unielijst van de NVWA. Voor een eventuele CITES status verwijst RVO naar een controle op wetenschappelijke naam; trek uit de naam ‘siereend’ geen conclusie over documenten. Bekijk de Unielijst van de NVWA en het stappenplan van RVO.

Laat gehouden vogels niet los in de natuur. Voor het uitzetten van dieren of hun eieren geldt in beginsel een vergunningplicht. Controleer ook de actuele maatregelen tegen vogelgriep: als in jouw regio een afschermplicht geldt, moeten particuliere houders hun watervogels afschermen van wilde vogels en hun uitwerpselen. Lees de regels over uitzetten en controleer de vogelgriepmaatregelen voor particuliere houders.

Ga je vogels bedrijfsmatig houden of binnen de EU vervoeren voor verkoop of een tentoonstelling? Controleer dan afzonderlijk of je een UBN en een diergezondheidscertificaat nodig hebt. RVO maakt daarbij onderscheid tussen gehouden vogels en pluimvee op basis van het doel waarvoor ze worden gehouden. Bekijk de voorwaarden bij RVO.

Is een mandarijneend een ras van de tamme eend?

Nee. Aix galericulata is een eigen soort. Beoordeel het verblijf en de verzorging daarom voor mandarijneenden zelf, ook als je al ervaring hebt met andere eenden. Bekijk de soortinformatie van het LICG.

Is een gewoon eendenverblijf voldoende?

Dat kun je niet aan de naam of aan de aanwezigheid van een vijver zien. Controleer of de vogels niet kunnen ontsnappen, of het water geschikt en bereikbaar is, en of je beschutting en dagelijkse reiniging kunt organiseren.