Praktische gids

Eieren uitbroeden en broedproblemen zorgvuldig beoordelen

Kippeneieren uitbroeden begint met geschikte broedeieren en de handleiding van jouw broedmachine. Controleer tijdens de broedronde niet alleen de ingestelde waarden, maar ook wat de machine doet. Noteer afwijkingen voordat je er een oorzaak aan verbindt. Deze gids gaat over kippeneieren in een broedmachine; voor andere vogelsoorten kunnen de broedduur en instellingen verschillen. Mississippi State University beschrijft de verschillen per soort en machine. (accessibility.extension.msstate.edu)

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Een broedmachine voor kippeneieren

Broedmachine Digitaal voor 14 tot 16 Kippeneieren – Covatutto 16L Digital

Als je nog een broedmachine zoekt, biedt dit model volgens de omschrijving plaats aan 14 tot 16 kippeneieren.

Let op bij je keuze Controleer of jouw eieren passen en volg voor de instellingen de handleiding van dit model.

€199,95

Bekijk product →

Eieren tijdens het broeden schouwen

Schouwlamp voor Eieren met Led en 2 Rubberen Opzetstukken – Kerbl

Met deze led schouwlamp kun je licht door de schaal laten vallen om de ontwikkeling in een ei te bekijken.

Let op bij je keuze Bij een donkere schaal kan het beeld onduidelijk blijven; noteer wat je ziet en kijk later opnieuw.

€19,95

Bekijk product →

Eieren voorbereiden en de handleiding van de broedmachine raadplegen

Gebruik eieren waarvan je de herkomst kent en die bedoeld zijn om uit te broeden. Kies eieren met een normale vorm en een schone, intacte schaal. Leg een zwaar bevuild of gebarsten ei niet tussen de gave broedeieren. Was broedeieren niet zomaar schoon: wassen kan de natuurlijke bescherming van de schaal aantasten. Noteer per ei of partij wanneer je de eieren hebt verkregen en ingelegd. Het LICG beschrijft geschikte broedeieren; Mississippi State University licht het risico van wassen toe. (licg.nl)

Leg de handleiding van het exacte machinemodel klaar. Zoek daarin de aanwijzingen voor kippeneieren, de plaatsing van de eieren, het keersysteem, water en ventilatie, de overgang naar de uitkomst en het reinigen. Controleer vóór het inleggen of de machine werkt en laat haar volgens die handleiding stabiel worden. Bij de Brinsea Mini II Advance schrijft de Amerikaanse handleiding bijvoorbeeld voor de machine vooraf enkele uren te laten draaien. Dat is een modelvoorbeeld, geen wachttijd voor iedere machine. Handleiding Brinsea Mini II Advance, Amerikaanse uitgave. (brinsea.com)

Bereid ook alvast een geschikte plek voor de kuikens na de uitkomst voor. Zoek je nog een machine, dan kun je in de categorie broedmachines modellen vergelijken. Controleer vóór een keuze de opgegeven geschiktheid voor jouw eieren en raadpleeg daarna altijd de handleiding van het gekozen model. (accessibility.extension.msstate.edu)

Temperatuur en luchtvochtigheid instellen en meetinstrumenten controleren

Een machine met ventilator en een machine zonder ventilator vragen niet vanzelf dezelfde temperatuur of meetplek. Neem daarom de instellingen voor jouw soort eieren uit de juiste handleiding. Ter illustratie: de Amerikaanse handleiding van de Brinsea Mini II Advance noemt voor kippeneieren 37,4 tot 37,6 °C. Gebruik dat bereik niet als instelling voor een andere broedmachine. Uitleg over machinetypen en het genoemde modelvoorbeeld. (accessibility.extension.msstate.edu)

Lees vóór het inleggen het display af. Vergelijk het zo nodig met een betrouwbare losse thermometer, mits de handleiding aangeeft waar je die veilig kunt plaatsen. Noteer bij beide aflezingen de meetplek: twee sensoren op verschillende plekken leveren geen eenvoudige controle van elkaar op. Kijk ook hoe jouw machine de luchtvochtigheid toont en hoe je water moet bijvullen. Zie je een onverwachte waarde, controleer dan eerst de meting, de opstelling en de handleiding in plaats van meerdere instellingen tegelijk te veranderen. Bij twijfel over de kalibratie van de genoemde Brinsea verwijst de fabrikant naar de leverancier of Brinsea zelf. Brinsea handleiding over display, vocht en kalibratie. (brinsea.com)

Eieren keren en tijdens het broeden schouwen

Controleer bij automatisch keren of de eieren daadwerkelijk van stand veranderen. Keer je met de hand, volg dan een werkwijze die past bij jouw machine en eieren. Een klein potloodteken aan weerszijden kan helpen om te zien of een ei is gekeerd. Noteer als het keren is onderbroken. Mississippi State University over keren en markeren. (accessibility.extension.msstate.edu)

Bij schouwen laat je licht door de schaal vallen om de ontwikkeling te bekijken. Bloedvaatjes kunnen zichtbaar zijn, maar eieren met een donkere schaal zijn lastiger te beoordelen. Een eerste controle na enkele broeddagen is mogelijk; houd het ei voorzichtig vast en noteer wat je werkelijk ziet. Is het beeld onduidelijk, leg het ei dan terug en bekijk het later opnieuw. Eén schouwbeeld bewijst niet dat een ei onbevrucht is. Mississippi State University over schouwen en hercontrole. (accessibility.extension.msstate.edu)

Voorbeeld: bij ei A zie je vaatjes; bij ei B kun je door de donkere schaal weinig onderscheiden. Schrijf bij B ‘onduidelijk’ en vergelijk het bij een volgende controle opnieuw. Voor deze taak kun je schouwlampen bekijken; een lamp maakt niet ieder ei op ieder moment goed beoordeelbaar. (accessibility.extension.msstate.edu)

Van broeden naar uitkomen: het keren beëindigen

Kippeneieren komen doorgaans na ongeveer 21 dagen broeden uit. Het keren stopt vóór de verwachte uitkomst, maar het moment en de handelingen aan de machine verschillen. Mississippi State University beschrijft voor kippeneieren de laatste drie dagen zonder keren. Bij de Brinsea Mini II Advance noemt de Amerikaanse handleiding twee dagen vóór de verwachte uitkomst: alleen bij de juiste daginstelling en automatische keermodus stopt het keren vanzelf. Voor dat model beschrijft de handleiding ook een uitkomstmat. Controleer dus tijdig de inlegdatum, de gekozen modus en de instructies van jouw machine. Algemene uitleg over de uitkomstfase en de modelhandleiding. (accessibility.extension.msstate.edu)

Kijk tijdens het uitkomen zo veel mogelijk van buitenaf. Herhaald openen kan de luchtvochtigheid in de machine snel laten dalen. Is een ei later dan verwacht nog gesloten, controleer dan je inlegdatum en aantekeningen; de verstreken broedduur alleen vertelt je niet wat er in dat ei is gebeurd. Brinsea over openen tijdens de uitkomst. (brinsea.com)

De uitkomst vastleggen en de broedmachine volgens de handleiding reinigen

Een eenvoudig logboek houdt metingen, waarnemingen en handelingen uit elkaar. Onderstaande ronde met twee eieren is fictief: gebruik voor je eigen ronde echte datums, aflezingen en een herkenbare aanduiding per ei.

Tel na afloop apart hoeveel eieren je inlegde, eerder verwijderde en hoeveel kuikens uitkwamen. Zo kan iemand die met je meekijkt het verloop volgen zonder te hoeven raden welke gebeurtenis bij welk ei hoorde.

Verwijder na afloop schalen en los materiaal. Haal de stekker uit het stopcontact voordat je de machine reinigt. Kijk in de handleiding welke onderdelen je mag uitnemen of natmaken en laat de machine volgens die instructies drogen. Reinig zichtbaar vuil eerst; ontsmetten vervangt schoonmaken niet. Bij de Brinsea Mini II Advance mag de bovenkant met elektrische onderdelen bijvoorbeeld niet worden ondergedompeld. Dat zegt niets over de reinigingswijze van een ander model. Mississippi State University over reinigen en Brinsea over de eigen onderdelen. (cto.extension.msstate.edu)

Tegenvallende uitkomst: waarnemingen noteren en hulp inschakelen

Een tegenvallende uitkomst kan meer dan één oorzaak hebben. Gebruik je aantekeningen om gericht hulp te vragen, niet om op basis van één aflezing of schouwbeeld een diagnose te stellen. Mississippi State University bespreekt verschillende mogelijke oorzaken. (accessibility.extension.msstate.edu)

Wacht bij een kuiken met duidelijke ziekteverschijnselen niet op een volgende broedronde om advies te vragen. Het LICG adviseert bij ziekteverschijnselen van kippen een dierenarts te raadplegen. (licg.nl)