Zieke kip observeren voordat je deskundig advies vraagt
Praktische gids
Zieke kip observeren voordat je deskundig advies vraagt
Doet een kip anders dan normaal? Noteer wat je ziet, wanneer het begon en of andere kippen dezelfde veranderingen vertonen. Zo geef je de dierenarts een helder beeld. Wacht niet tot je aantekeningen compleet zijn als de kip duidelijk moeite heeft met ademhalen, snel achteruitgaat of er plotseling kippen sterven. Vermoed je vogelgriep, neem dan direct contact op met de dierenarts. De NVWA beschrijft de signalen en wat je bij een vermoeden doet.

Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Activiteit, houding, eten en drinken: wat is anders dan normaal?
- Kamkleur, huid en bultjes: welke veranderingen zie je?
- Hoeveel kippen zijn betrokken? Noteer nieuwe dieren en veranderingen in het verblijf
- Diarree, pootproblemen of ademhalingsklachten: welke observatiegids past?
- Contact met de dierenarts voorbereiden: alarmsignalen en veilige vervolgstappen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een overzichtelijke voerplek

Voertrog voor Pluimvee met 18 Vakken, 30 cm – Gaun
Bij deze voertrog ligt het voer verdeeld over vakken, zodat je tijdens het voeren kunt kijken of de kip zelf eet.
Let op bij je keuze Noteer wat je de kip ziet doen; bij een gedeelde voertrog weet je niet hoeveel zij in totaal heeft gegeten.
Een zichtbare drinkplek

Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 3 l – Gaun
Met deze drinktoren voor kippen zie je door het kunststof wanneer het water moet worden bijgevuld.
Let op bij je keuze Kijk ook of je de kip zelf ziet drinken; het waterpeil vertelt niet welke kippen hebben gedronken.
Activiteit, houding, eten en drinken: wat is anders dan normaal?
Kijk eerst hoe de kip zich tussen de andere dieren gedraagt. Beweegt en reageert ze zoals gewoonlijk? Komt ze naar het voer? Schrijf op als ze zich afzondert, stilzit of met opgezette veren zit. Het LICG noemt onder meer lusteloosheid en bol zitten als mogelijke tekenen van gezondheidsproblemen.
Beschrijf alleen wat je hebt waargenomen. Bij een gedeelde voerbak weet je misschien niet hoeveel deze kip heeft gegeten. Noteer dan bijvoorbeeld: ‘niet afzonderlijk zien eten’. Schrijf ook op wanneer je haar voor het laatst normaal zag.
Wat noteer je voor het gesprek?
Je kunt dit overzicht op papier of op je telefoon invullen. Voeg een nieuw tijdstip toe als er iets verandert.
| Onderwerp | Vragen om te beantwoorden |
|---|---|
| Kip en tijdstip | Welke kip is het? Wanneer zag je haar voor het laatst normaal, en wanneer viel je iets op? |
| Gedrag en houding | Beweegt en reageert ze? Zit ze apart of anders dan gewoonlijk? |
| Eten en drinken | Heb je haar zelf zien eten of drinken? Wat kun je niet afzonderlijk beoordelen? |
| Zichtbare veranderingen | Wat zie je aan kam, lellen of huid? Waar zit een eventuele bult of beschadiging? |
| Andere klachten | Wat valt je op aan mest, lopen of ademhalen? |
| De toom | Hoeveel kippen zijn er, hoeveel vallen op en zijn er dieren gestorven? |
| Recente gebeurtenissen | Wanneer kwamen er nieuwe dieren bij? Veranderde er iets aan voer, water, hok of uitloop? |
Kamkleur, huid en bultjes: welke veranderingen zie je?
Vergelijk de kam met hoe die er bij deze kip gewoonlijk uitziet. Een blekere kam kan bijvoorbeeld ook samengaan met rui of broeden, zoals het LICG beschrijft. Zwelling of blauwkleuring van kam en lellen staat ook op de lijst met mogelijke vogelgriepsignalen van de NVWA. Uit de kleur alleen kun je de oorzaak niet afleiden.
Zie je een bult, korst of beschadiging? Noteer de plek en of die verandert. Een foto bij goed licht kan helpen om je waarneming aan de dierenarts te laten zien, maar vervangt geen onderzoek.
Hoeveel kippen zijn betrokken? Noteer nieuwe dieren en veranderingen in het verblijf
Tel hoeveel dieren vergelijkbare veranderingen vertonen en vertel of er kippen zijn gestorven. Noteer ook wanneer nieuwe kippen zijn toegevoegd. Het LICG adviseert nieuwe kippen eerst apart te houden; voor het gesprek is het nuttig om te weten wanneer dieren bij de toom kwamen.
Schrijf op wat er rond het begin van de klachten veranderde aan voer, drinkwater, hok of uitloop. Je hoeft niet zelf te bepalen of zo’n verandering de oorzaak is. Overleg eerst met de dierenarts voordat je een kip vervoert als meerdere dieren ziek zijn of je vogelgriep vermoedt.
Diarree, pootproblemen of ademhalingsklachten: welke observatiegids past?
Gebruik het overzicht hierboven als basis. Voor een opvallende klacht kun je daarnaast gerichte waarnemingen toevoegen, eventueel met een afzonderlijke observatiegids als die beschikbaar is:
- Afwijkende mest: beschrijf wat je zag, wanneer en bij welke kip. Als je niet weet van welk dier de mest is, noteer dat ook.
- Pootproblemen: noteer welke poot opvalt en of de kip erop staat en loopt.
- Ademhalingsklachten: beschrijf hoorbare geluiden, uitvloeiing of ademen met open snavel. Bel bij duidelijke benauwdheid direct de dierenarts.
Het LICG beschrijft deze klachten bij verschillende gezondheidsproblemen. Een observatiegids helpt je vragen voorbereiden, niet een ziekte vaststellen.
Contact met de dierenarts voorbereiden: alarmsignalen en veilige vervolgstappen
Bel direct als een kip duidelijk benauwd is, snel achteruitgaat of niet meer kan staan, of als er plotseling kippen sterven. Vertel hoeveel dieren betrokken zijn en wat je als eerste opmerkte. De NVWA noemt onder meer ademhalingsproblemen, problemen met bewegen en plotselinge sterfte als mogelijke signalen van vogelgriep. Dat betekent niet dat je op basis van die signalen zelf de diagnose kunt stellen.
Vermoed je vogelgriep? Schakel direct de dierenarts in. Ook voor particuliere houders geldt dan een meldplicht. Bespreek de melding met de dierenarts; die kan haar ook voor je doen. Geef tijdens het gesprek je tijdlijn en waarnemingen door en vraag wat je moet doen voordat je een dier eventueel vervoert.