Kippen en pluimvee

Legnest voor kippen maken en toetsen op veiligheid en gebruiksgemak

Bruine kip naast een houten legnest met houtkrullen; een hand raakt de voorrand aan.

Praktische gids

Legnest voor kippen maken en toetsen op veiligheid en gebruiksgemak

Een legnest voor kippen maken begint met een eenvoudige vraag: kunnen je kippen er rustig in en uit, en kun jij overal bij om eieren te rapen en schoon te maken? Teken daarom eerst de plek in je bestaande hok. Toets daarna de constructie, de afwerking en het gebruik door je kippen.

Bruine kip naast een houten legnest met houtkrullen; een hand raakt de voorrand aan.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Toegang voor kippen en verzorger binnen de bestaande hokindeling
  3. Stevigheid, afwerking en reiniging van materiaal, ook bij gebruikte plastic vaten
  4. Licht, rust en looproutes rond het zelfgebouwde nest
  5. Bodem, afrolroute en opvang bij een schuin nest controleren
  6. Gebruik door kippen, reiniging en schade na ingebruikname

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Een beschutte plek is belangrijker dan een mooi bouwplan op zichzelf. Het LICG adviseert een donkere hoek van het nachthok en een nest waarin de hen zich kan omdraaien.

Toegang voor kippen en verzorger binnen de bestaande hokindeling

Schets het hok van boven en van opzij. Teken de hokdeur, zitstokken, voer en water en de beoogde nestplek. Geef twee routes aan: die van de hen naar de ingang en die van jou naar de eieren en de binnenkant. Controleer ook of je een deksel volledig kunt openen zonder dat het tegen een wand of de hokdeur stoot.

Controlepunten voor je schets en proefplaatsing
Onderdeel Wat teken je? Wat controleer je?
Ingang Opening en vrije ruimte ervoor Kan de hen naar binnen, keren en weer naar buiten?
Toegang voor jou Plek om te staan en route naar het nest Kun je eieren pakken en ook de achterhoeken bereiken?
Ondersteuning Plek van bevestiging of stabiele ondergrond Blijft het nest stevig wanneer je het opent of schoonmaakt?
Deksel of opvang Ruimte om onderdelen te openen of uit te nemen Kun je die handelingen uitvoeren op de gekozen plek?

Zoek je een vertrekpunt voor de afmetingen? Het LICG noemt voor een licht ras een bodem van 30 bij 30 centimeter en een hoogte van ongeveer 40 centimeter. Dat is geen maat die automatisch voor elke hen past: beoordeel de ruimte in het uiteindelijke nest.

Stevigheid, afwerking en reiniging van materiaal, ook bij gebruikte plastic vaten

Kies materiaal dat je kunt schoonmaken en werk de binnenkant met zo min mogelijk moeilijk bereikbare kieren af. Het LICG noemt vochtwerend plaatmateriaal voor legnesten. Een gladde voorrand kan nestmateriaal en eieren binnenhouden; een voorbeeld van Utah State University laat zo’n rand zien. De afmetingen uit die Amerikaanse gids zijn geen Nederlandse norm.

Voel vóór gebruik langs de ingang, zaagranden en bevestigingen. Scherpe punten of splinters horen niet op plekken waar een kip langs loopt. Controleer of de bodem vastligt en toch bereikbaar is voor reiniging. Een deksel moet open kunnen blijven terwijl je in het nest werkt.

Kun je een gebruikt plastic vat nemen?

Alleen de ronde vorm maakt een vat nog geen geschikt legnest. Gebruik geen vat waarvan je de eerdere inhoud niet kent. Kies ook geen vat waarin gewasbeschermingsmiddelen hebben gezeten: de NVWA waarschuwt dat deze middelen schadelijk kunnen zijn voor dieren en dat ook lege verpakkingen zorgvuldig behandeld moeten worden. Dit is een voorzorgskeuze voor je nest, geen wettelijke materiaalregel voor legnesten.

Ken je de herkomst wel, kijk dan of het vat na het maken van een opening stabiel blijft, nergens een scherpe rand heeft en van binnen volledig bereikbaar en schoon te houden is. Lukt dat niet, kies ander materiaal.

Licht, rust en looproutes rond het zelfgebouwde nest

Zet een proefmodel op de gekozen plek voordat je het definitief bevestigt. Volgens het LICG

Kijk vervolgens naar jouw hok: schijnt er licht rechtstreeks naar binnen, ligt de ingang op een drukke doorgang of blokkeert het nest de toegang tot een zitstok, voerbak of drinkbak? Controleer ook of jij het nest kunt openen zonder de rest van het hok te versperren. Een beschutte hoek is pas handig als die routes blijven werken.

Bodem, afrolroute en opvang bij een schuin nest controleren

Een schuin dak is iets anders dan een schuine nestbodem. Bij een nest met eieropvang moet een gelegd ei uit het nest naar een aparte plek kunnen rollen. Zulke nesten bestaan, maar de aanwezigheid van een opvang zegt nog niets over hoe jouw zelfgemaakte uitvoering werkt. De Poultry Extension beschrijft het principe van nesten waarin het ei wegrolt nadat de hen vertrekt.

  1. Bodem: controleer of de hen stevig kan staan en of er geen opening is waarin een teen of nagel kan blijven steken.
  2. Route van het ei: volg elke overgang naar de opvang. Let op plekken waar een ei kan blijven liggen of tegen een harde rand kan stoten.
  3. Opvang: kijk of eieren blijven liggen op een plek waar je bij kunt en of je de opvang kunt schoonmaken.
  4. Toegang: ga na of de hen kan keren en vertrekken zonder bij losse of bewegende onderdelen te komen.

Probeer de route eerst voorzichtig met een ei zonder kip in het nest. Kijk na ingebruikname waar de eieren werkelijk terechtkomen. Eén geslaagde proef bewijst niet dat elk ei heel in de opvang belandt. Wil je in plaats van zelfbouw een bestaande uitvoering vergelijken, bekijk dan de legnesten met en zonder eieropvang bij Farmora.

Gebruik door kippen, reiniging en schade na ingebruikname

Blijf kijken nadat je het nest in gebruik hebt genomen. Bereiken de kippen het nest, waar vind je de eieren en blijft het nestmateriaal droog en schoon? Het LICG adviseert eieren te rapen en neststro zo nodig te vervangen. Kieren verdienen aandacht, omdat mijten zich erin kunnen verschuilen.

Controle tijdens het gebruik
Wat merk je op? Wat controleer je eerst?
Eieren liggen buiten het nest De bereikbaarheid, beschutting en ruimte in het nest.
Eieren in de opvang zijn beschadigd De bodem, overgangen in de afrolroute en de opvangplek.
Het nest wordt vies door slapende kippen De plek ten opzichte van de zitstokken en de vorm van het dak.
Strooisel blijft vochtig of vuil Of je alle hoeken kunt bereiken, reinigen en laten drogen.
Een rand of bevestiging raakt los Houd kippen uit het nest totdat het onderdeel weer stevig en glad is.