Slachten van varkens: afvoer met bevoegde partijen voorbereiden
Praktische gids
Slachten van varkens: afvoer met bevoegde partijen voorbereiden
Gaat een varken naar de slacht? Bevestig eerst dat de slachterij het dier ontvangt. Controleer daarna met de vervoerder de route en met de betrokken partijen de identificatie, documenten en voedselketeninformatie. Spreek ook af wie u belt als het dier vóór vertrek niet goed lijkt te kunnen reizen.

Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Slachthuis, vervoer en mogelijke lokale uitzonderingen: wie regelt wat?
- Begeleidende documenten: actuele eisen voor de afvoer
- De route naar de bestemming: planning, hanteren en dierenwelzijn
- Slachtleeftijd en productiekeuzes: waarom afstemming nodig is
- Slachtmethode en apparatuur: vragen aan bevoegde vakmensen
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Varkens herkenbaar houden

Merkspray voor Varkens en Runderen, Blauw, 400 ml – Kerbl Topmarker
Met een kleurmarkering zie je tijdens de voorbereiding welke varkens al bekeken zijn.
Let op bij je keuze Spreek af wat blauw betekent en controleer de vereiste identificatie apart.
In het kort: leg de bestemming, verantwoordelijke partijen en benodigde gegevens vast vóór de ophaaldag. Controleer na de afvoer of de melding klopt.
Slachthuis, vervoer en mogelijke lokale uitzonderingen: wie regelt wat?
Vraag de ontvanger of de inrichting is erkend voor het slachten van varkens en of het dier op de afgesproken dag terechtkan. De NVWA beschrijft de erkenning voor slachthuizen. Spreek af wie de aanmelding bij de slachterij, het vervoer en de ontvangst bevestigt.
Controleer of de afvoer past bij de status van uw locatie. Volgens de algemene verplaatsingsregels van RVO is voor vervoer naar een slachthuis geen voorafgaande toestemming voor varkenstransport nodig. De afvoer moet wél bij een databank worden gemeld. Dat zijn twee verschillende verplichtingen.
Mag een varken voor eigen gebruik thuis worden geslacht?
De NVWA beschrijft slacht op het eigen bedrijf voor het eigen huishouden als een afzonderlijke situatie. Bij een varken mag het vlees dan niet worden verkocht of weggegeven. Deze mogelijkheid is geen algemene toestemming voor slacht op een andere locatie of voor levering aan anderen. Bespreek een concreet voornemen vooraf met de NVWA en iemand met de vereiste kennis en ervaring. Lees de algemene regels en de voorwaarden voor varkens.
Begeleidende documenten: actuele eisen voor de afvoer
Controleer het UBN van herkomst en bestemming, het aantal dieren en hun identificatie. RVO beschrijft het gewone oormerk en het slachtmerk; voor fokvarkens met een erkend gebruiksmerk gelden afwijkende merkregels. Laat bij twijfel vóór de afvoer vaststellen welke identificatie voor uw dier nodig is. Bekijk de merkregels van RVO.
Voor aanvoer en afvoer van varkens is volgens RVO een vervoersdocument nodig. Als de gegevens vóór het vervoer zijn gemeld en digitaal kunnen worden getoond, is geen papieren exemplaar nodig. De afvoer moet binnen twee werkdagen worden gemeld. Ook als iemand anders de melding doet, blijft u verantwoordelijk voor een juiste registratie en een kloppend bedrijfsregister. Bekijk de regels voor melden en het vervoersdocument.
Vraag de slachterij hoe zij de voedselketeninformatie, of VKI, wil ontvangen. Controleer de gegevens over ziekten en behandelingen met diergeneesmiddelen aan de hand van uw registraties. Een toepasselijke wachttijd moet voorbij zijn voordat het dier wordt geslacht; bespreek onduidelijkheid met uw dierenarts en de slachterij. Lees de uitleg van de NVWA over VKI.
Laat de vervoerder bevestigen welke overige documenten in deze situatie nodig zijn. De eisen kunnen verschillen per afstand, reisduur en type vervoer. Gaat het dier naar een ander land, bespreek dan tijdig het diergezondheidscertificaat en de eisen van het bestemmingsland. De NVWA geeft een overzicht van vervoersregels en documenten.
Voorbereidingschecklist
| Onderwerp | Vraag aan de betrokken partij |
|---|---|
| Bestemming | Welke slachterij ontvangt het dier, en wanneer? |
| Identificatie | Kloppen de UBN gegevens, het aantal dieren en de vereiste merken? |
| Registratie | Wie doet de afvoermelding en wie controleert deze achteraf? |
| Documenten | Wat moet tijdens dit vervoer beschikbaar zijn en wie zorgt daarvoor? |
| VKI | Wie levert de gegevens aan en hoe bevestigt de slachterij de ontvangst? |
| Welzijn | Wie beoordeelt vóór het laden of het dier kan reizen en wie wordt gebeld bij twijfel? |
| Andere bestemming of ander land | Welke aanvullende afspraken of documenten zijn nodig? |
De route naar de bestemming: planning, hanteren en dierenwelzijn
Spreek af wie de dieren vóór vertrek bekijkt, wie het laden begeleidt en hoe de vervoerder de aankomst afstemt met de slachterij. Vraag hoe de vervoerder beoordeelt of de dieren geschikt zijn voor vervoer en of voertuig en laadwijze passen. Dieren mogen tijdens transport niet onnodig lijden; ook veilig laden en lossen hoort bij de welzijnsregels van de NVWA.
Ziet u bijvoorbeeld zwakte, letsel of moeite met lopen? Bespreek dat vóór het laden met de vervoerder en bij twijfel met een dierenarts. Ga er niet van uit dat aankomst bij de slachterij een vervoersprobleem oplost. Als vervoer niet verantwoord is, vraagt een eventuele noodslachting om een afzonderlijke beoordeling en een keuring van het levende dier door een dierenarts. Bekijk de voorwaarden voor noodslachting bij de NVWA.
Slachtleeftijd en productiekeuzes: waarom afstemming nodig is
Bestaat er één juiste slachtleeftijd?
Nee. Een leeftijd op zichzelf bepaalt niet of een varken past bij de afleverafspraken en verantwoord kan worden vervoerd. Bespreek met de ontvanger welke dieren worden verwacht en welke afspraken voor uw situatie gelden. Beoordeel het individuele dier en de beschikbare gezondheidsgegevens voordat u een datum vastlegt.
Een geplande datum moet ook passen bij de VKI. Is een dier behandeld met een geneesmiddel, controleer dan de gegevens en de toepasselijke wachttijd. Laat twijfel daarover beoordelen voordat u het dier voor de slacht aanbiedt. De NVWA licht VKI en wachttijden toe.
Slachtmethode en apparatuur: vragen aan bevoegde vakmensen
Vraag de slachterij wie uw aanspreekpunt is voor de uitvoering en wat er gebeurt als de geplande route wijzigt. Vragen over slachtmethode, apparatuur en naleving van welzijnsregels bespreekt u met de betrokken vakmensen. Voor het doden van dieren gelden eisen aan dierenwelzijn en aan de kennis en ervaring van de uitvoerder. Lees de algemene uitleg van de NVWA.
Controleer tot slot of bestemming, vervoer, diergegevens en contactpersonen bij iedereen bekend zijn. Rond een ontbrekende afspraak af voordat het dier wordt opgehaald.