Kippen en pluimvee

Stofbad voor kippen inrichten en droog houden

Bruine hen staat in losse aarde in een lage houten bak onder een houten afdak.

Praktische gids

Stofbad voor kippen inrichten en droog houden

Een stofbad voor kippen begint met een droge plek waar de dieren gemakkelijk bij kunnen. Kijk eerst waar je kippen zelf baden en waar na regen water blijft staan. Richt daar pas een badplek in als je die droog en schoon kunt houden. Stofbaden hoort bij het natuurlijke gedrag van kippen; een stofbad is geen behandeling tegen bloedluis. Lees meer over kippen houden bij het LICG.

Bruine hen staat in losse aarde in een lage houten bak onder een houten afdak.
Inhoudsopgave
  1. Producten bij deze gids
  2. Waar kippen stofbaden en welke plekken nat worden
  3. Een droge, bereikbare plek in de ren of het overdekte verblijf kiezen
  4. Zand en andere materialen deskundig laten toetsen op geschiktheid, stof en claims
  5. Het stofbad inrichten en het eerste gebruik controleren
  6. Vocht en vervuiling controleren en materiaal vervangen

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Waar kippen stofbaden en welke plekken nat worden

Een kip schraapt met snavel en poten, gaat liggen, werkt fijn materiaal tussen haar veren en schudt zich na afloop uit. Zo herken je stofbadgedrag beter dan aan een kuiltje alleen. Wageningen University & Research beschrijft het stofbadgedrag.

Loop de ren bij droog weer en na een flinke bui na. Noteer waar de kippen daadwerkelijk baden, waar plassen ontstaan en of de grond onder een ogenschijnlijk droge bovenlaag toch vochtig is.

Vergelijk mogelijke stofbadplekken in je eigen ren
Wat bekijk je? Waar let je op? Wat betekent dat voor je keuze?
Gebruikte plek Krabben, liggen en uitschudden Onderzoek of je de bestaande plek droog kunt houden.
Na regen Plassen, natte randen en druppels vanaf het dak Kies beschutting of een andere plek als het bad nat wordt.
Drinkplek Morswater vlak bij het bad Zet de drinkplek en het bad zo neer dat morswater niet bij het materiaal komt.
Toegang Een smalle doorgang of kippen die elkaar verdringen Geef meer ruimte of vergelijk een tweede badplek.

Een droge, bereikbare plek in de ren of het overdekte verblijf kiezen

Een dak houdt directe regen tegen, maar kijk ook waar water van de dakrand terechtkomt. Heb je een ren zonder verharde bodem, controleer dan of regenwater vanuit de omgeving naar binnen loopt. Het LICG adviseert een overdekte buitenren en aandacht voor instromend regenwater.

Vergelijk een beschutte hoek van de ren met een plek in het overdekte verblijf. Kies de plek waar kippen zonder gedrang kunnen komen, jij vuil gemakkelijk kunt verwijderen en voldoende frisse lucht blijft. De algemene Nederlandse regels voor gehouden dieren noemen onder meer bescherming tegen slecht weer, ruimte voor natuurlijk gedrag en voldoende verse lucht.

Een eenvoudige plattegrond helpt: markeer het dak en de dakrand, de toegang voor de kippen, de drinkplek, de richting waarin water stroomt en de kant waar jij het bad kunt inspecteren. Zo zie je vóór het inrichten of een beschutte plek na regen toch nat kan worden.

Zand en andere materialen deskundig laten toetsen op geschiktheid, stof en claims

Voor een zandbad noemt het LICG een bak met schoon wit zand. Beoordeel ook wat je daadwerkelijk koopt: het materiaal moet schoon en los zijn en geen scherpe delen of onbekende toevoegingen bevatten. Twijfel je over de samenstelling of geschiktheid van een product voor jouw kippen, vraag dan advies aan een dierenarts of pluimveedeskundige.

Andere materialen zijn niet vanzelf gelijkwaardig. In een korte Wageningse proef met leghennen werd in kokosgruis en turf vaker gebaad dan in gemalen tarwestro en fijne houtvezels. Dat is een bevinding uit één beperkte proef, geen goedkeuring van ieder product voor een hobbyren.

Let bij het vullen en tijdens het gebruik op stof dat in het verblijf blijft hangen. Wageningen University & Research beschrijft dat stofbaden stof in de lucht brengt en dat fijnstof schadelijk is voor kippen en mensen. Kies geen extra poeder op basis van een onbewezen bestrijdingsclaim; bespreek vragen over parasieten afzonderlijk met een deskundige.

Het stofbad inrichten en het eerste gebruik controleren

  1. Maak de plek schoon. Verwijder mest en nat materiaal en kijk of de ondergrond droog blijft.
  2. Maak het bad bereikbaar. Gebruik een bak of een afgebakende hoek zonder scherpe randen. Laat genoeg ruimte om erin te stappen en weer weg te lopen.
  3. Voeg schoon, los zand toe. Kies geen vaste vulhoeveelheid als doel: kijk of de kippen kunnen krabben, draaien en het materiaal tussen hun veren werken.
  4. Observeer het eerste gebruik. Kunnen de kippen ongestoord baden en uitschudden? Blijft het materiaal daarna los en droog?

Zoek je een voorbeeld voor de omvang van een bak? Het LICG noemt ongeveer 55 bij 55 centimeter voor dwerghoenders en 100 bij 100 centimeter voor grote rassen. Dat zijn voorbeelden voor verschillende kipformaten, geen garantie dat meerdere kippen tegelijk passen. Zie je gedrang, geef dan meer ruimte of maak een tweede plek.

Vocht en vervuiling controleren en materiaal vervangen

Kijk tijdens de gewone verzorgingsronde naar vocht, mest en de toestand van het zand. Controleer extra na regen of gemorst drinkwater. Het LICG adviseert het zand in een zandbad regelmatig te vervangen; een nat of vervuild bad vraagt eerder aandacht.

Controle van het stofbad
Wat zie je? Wat doe je?
Klonten, een natte onderlaag of plassen Haal nat materiaal weg en zoek waar het water vandaan komt.
Mest, voerresten of ander vuil Verwijder het vuil en vervang materiaal dat je niet meer schoon kunt houden.
Een harde korst of veel stof in de lucht Beoordeel of het materiaal nog bruikbaar is en vervang het zo nodig.
Kippen mijden het bad of worden weggedrukt Controleer droogte, toegang en beschikbare ruimte.

Wat doe je als het stofbad telkens nat wordt?

Zoek eerst de waterbron: de dakrand, slagregen, gemorst drinkwater of vocht van onder de bak. Verwijder nat materiaal, pak de oorzaak aan en kijk na de volgende bui opnieuw. Blijft de ondergrond vochtig, probeer dan een andere plek.