Legnood bij een kip: wat observeer je bij een vermoeden?
Praktische gids
Legnood bij een kip: wat observeer je bij een vermoeden?
Perst je kip herhaaldelijk zonder dat je haar een ei ziet leggen, of oogt ze duidelijk ziek? Bel direct een dierenarts, bij voorkeur met ervaring met pluimvee. Vertel het meteen als ze benauwd is, niet goed kan blijven staan of snel achteruitgaat. Je hoeft niet eerst zeker te weten of er een ei vastzit, en je hoeft de onderstaande vragen niet af te werken voordat je belt. Merck Veterinary Manual adviseert snelle beoordeling van hobbykippen met vermoedelijke legnood; het Universitair Dierenziekenhuis beschrijft benauwdheid en uitputting als mogelijke verschijnselen bij vogels.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Waarom vraagt mogelijke legnood om snelle beoordeling?
- Welke veranderingen in gedrag en leggedrag zie je, en sinds wanneer?
- Welke gegevens over de kip, eieren en het koppel geef je door?
- Hoe houd je de kip rustig en observeer je veilig tot er advies is?
- Welke vragen over voeding en legomstandigheden stel je later?
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Water binnen bereik
Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun
Na de beoordeling kun je met deze doorzichtige drinktoren voor kippen gemakkelijk zien wanneer het water bijgevuld moet worden.
Let op bij je keuze Zet de drinktoren op een plek waar de kippen goed bij kunnen.
Een bereikbare voerplek
Voertrog voor Pluimvee met 18 Vakken, 30 cm – Gaun
Deze voertrog verdeelt voer over 18 vakken en laat je tijdens het voeren zien hoeveel voer er nog ligt.
Let op bij je keuze Controleer of de voerplek goed bereikbaar is; bij meerdere kippen zie je niet vanzelf welke hen heeft gegeten.
Een vaste legplek
Legnest voor Kippen van Kunststof, Groen, 43 x 36 x 27 cm – Gaun
Dit kunststof legnest biedt kippen een vaste plek om eieren te leggen wanneer je na de beoordeling de legomstandigheden bekijkt.
Let op bij je keuze Controleer of het nest van 43 x 36 x 27 cm in het hok past en goed bereikbaar is.
Waarom vraagt mogelijke legnood om snelle beoordeling?
Bij legnood kan een kip een ei niet leggen. Een blokkade kan ernstig zijn, maar gedrag alleen laat niet zien wat er in de kip gebeurt. De dierenarts beoordeelt of onderzoek nodig is. Ook andere aandoeningen van het voortplantingsstelsel kunnen samengaan met persen of een zieke indruk. Merck Veterinary Manual en University of Illinois College of Veterinary Medicine beschrijven die onzekerheid.
Besliskaart voor het eerste telefoongesprek
| Wat je waarneemt | Wat je doet |
|---|---|
| De kip perst herhaaldelijk en je hebt haar geen ei zien leggen; ze loopt anders of eet nauwelijks. | Bel direct een dierenarts en beschrijf de veranderingen. Wacht niet op een zelfgekozen tijdsgrens. |
| Ze is benauwd, kan niet goed blijven staan of wordt snel slapper. | Meld de verslechtering meteen aan de telefoon en vraag om een spoedbeoordeling. |
| Er ligt een ei in het nest, maar je weet niet welke hen het legde. | Vertel dat je het niet weet. Schrijf het ei niet zonder zekerheid aan deze kip toe. |
Persen, waggelend lopen, weinig eten of drinken en veranderde ontlasting worden bij kippen met legnood beschreven. Het zijn waarnemingen om door te geven, geen manier om thuis de diagnose te stellen. Vlaamse huisdierwijzer Kip.
Welke veranderingen in gedrag en leggedrag zie je, en sinds wanneer?
Kijk zonder de kip op te jagen. Gaat ze herhaaldelijk naar het legnest, zie je persbewegingen, loopt ze anders of blijft ze juist stil zitten? Let ook op eten, drinken, ontlasting en ademhaling. Noteer wanneer je haar voor het laatst zag zoals gewoonlijk en of haar toestand sindsdien verandert. Een bezoek aan het nest is op zichzelf normaal leggedrag; minder activiteit of voeropname kan ook bij andere ziekte voorkomen. Merck Veterinary Manual over pluimveegedrag.
Beschrijf liever letterlijk wat je zag, bijvoorbeeld: ‘Sinds vanochtend zie ik haar telkens persen; ik heb haar geen ei zien leggen.’ Zo kan de dierenarts onderscheid maken tussen jouw waarneming en wat nog onderzocht moet worden.
Welke gegevens over de kip, eieren en het koppel geef je door?
Heb je de dierenarts aan de lijn, houd dan deze gegevens bij de hand voor zover je ze weet:
- De kip: welke hen het is, haar geschatte leeftijd en eventuele eerdere legproblemen.
- Het verloop: wanneer ze voor het laatst normaal leek, wat je als eerste opviel en of ze achteruitgaat.
- De eieren: wanneer je haar zelf voor het laatst een ei zag leggen en of je onlangs een opvallend groot of afwijkend ei zag. Zeg erbij als je niet weet van welke hen een ei afkomstig is.
- Het koppel en de omgeving: of andere kippen ook anders doen en of er iets veranderde aan voer, water of verblijf.
- De afspraak: waar de kip is, op welk nummer je bereikbaar bent en waar en hoe snel de dierenarts haar wil zien.
Een groot ei kan een rol spelen bij legproblemen, maar de grootte of vorm van een gevonden ei bewijst niet wat er bij deze kip aan de hand is. Merck Veterinary Manual over problemen met de eileider.
Hoe houd je de kip rustig en observeer je veilig tot er advies is?
Laat haar op een rustige, veilige plek en beperk onnodig oppakken. Kijk op afstand of ze kan staan, hoe ze ademt en of haar toestand verandert. Als de dierenarts vervoer adviseert, gebruik dan een geschikte vervoersruimte met voldoende ventilatie. Druk bij het hanteren niet op haar lichaam en leg haar niet op haar rug: dat kan de ademhaling belemmeren. LICG, Kip.
Probeer niet zelf een ei te voelen of te verwijderen. Masseer haar buik niet, breng niets in de cloaca en geef geen middelen of zitbad op eigen initiatief. Vraag de dierenarts welke tussenstappen voor deze kip passend zijn; uitwendige signalen bepalen niet welke ingreep nodig is. Universitair Dierenziekenhuis over diagnose en behandeling.
Welke vragen over voeding en legomstandigheden stel je later?
Bespreek na de beoordeling of het basisvoer past bij een leggende hen, wat ze daarnaast krijgt en of voer en vers water goed bereikbaar zijn. Vraag ook of ze het legnest rustig kan bereiken. Voeding, calcium en de omstandigheden rond het leggen zijn nuttige onderwerpen voor een vervolggesprek, maar wijzen niet vanzelf de oorzaak bij jouw kip aan. LICG over voer, water en legnesten en Vlaamse huisdierwijzer Kip.
