Zelf kippenvoer mengen en de voedingsbalans laten beoordelen
Praktische gids
Zelf kippenvoer mengen en de voedingsbalans laten beoordelen
Wil je zelf kippenvoer mengen? Verzamel dan eerst gegevens, in plaats van met een mengverhouding te beginnen. Noteer welke kippen het voer krijgen, wat ze nu eten en welke grondstoffen je overweegt. Laat een pluimveevoedingsadviseur beoordelen of het hele rantsoen bij die dieren past. Gebruik een zelfgekozen mengsel niet als vervanging van hun passende basisvoer zolang die beoordeling ontbreekt. Het LICG beschrijft basisvoer voor kippen; het Merck Veterinary Manual licht toe waarom het samenstellen en mengen deskundigheid vraagt.
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Leeftijd, legstatus en huidig voer als uitgangspunt
- Granen en schroot: herkomst, samenstelling en opslag
- De voedingsbalans van het volledige mengsel laten beoordelen
- Mengen en bewaren: hygiëne, etiketten en kwaliteitscontrole
- Voeropname volgen en bevindingen aan de adviseur doorgeven
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Voer herkenbaar bewaren
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Deze afsluitbare voerton heeft een label waarop je de inhoud kunt noteren, zodat je voerpartijen uit elkaar kunt houden.
Let op bij je keuze Bewaar ook het oorspronkelijke etiket en noteer de partijcode bij de inhoud.
Voeropname volgen
Voertrog voor Pluimvee met 18 Vakken, 30 cm – Gaun
Met deze voertrog kun je voer over de vakken verdelen en tijdens het voeren bekijken wat de kippen eten.
Let op bij je keuze Controleer of een voertrog van 30 cm voldoende bereikbare voerplek biedt voor jouw koppel.
In het kort: beschrijf je koppel en je doel, verzamel per grondstof een etiket of analyse, en geef de adviseur ook gegevens over opslag en voeropname. Het invulblad hieronder helpt je om ontbrekende informatie zichtbaar te maken.
Leeftijd, legstatus en huidig voer als uitgangspunt
Noteer het aantal kippen, hun leeftijd of levensfase en of de hennen leggen, opgroeien of in de rui zijn. Krijgen verschillende groepen toegang tot dezelfde voerplek? Schrijf dat ook op. Het LICG onderscheidt voer naar levensfase; een advies kan daarom niet alleen op een lijst ingrediënten berusten.
Fotografeer het volledige etiket van het voer dat je nu geeft. Noteer daarnaast wat de kippen verder eten en formuleer je vraag: wil je iets toevoegen aan het bestaande voer, of wil je laten beoordelen of een nieuw mengsel het dagrantsoen kan vormen? Dat onderscheid is belangrijk. Volgens de NVWA is aanvullend diervoeder alleen in combinatie met ander voer toereikend als dagrantsoen.
Granen en schroot: herkomst, samenstelling en opslag
Schrijf voor iedere partij de precieze productnaam, leverancier en partijcode op. Vraag om een etiket, productspecificatie of analyse en vermeld welke gegevens ontbreken. Het CVB publiceert voederwaarden voor grondstoffen, ook voor pluimvee. Een tabelwaarde is nuttig bij een beoordeling, maar bewijst niet wat er in jouw specifieke partij zit.
| Onderdeel | Wat leg je vast? | Wat stuur je mee of vraag je na? |
|---|---|---|
| Koppel en doel | Aantal dieren, levensfase, legstatus en je vraag | Welke dieren eten op dezelfde plek? |
| Huidig voer | Productnaam, soort voer en wat je daarnaast aanbiedt | Foto van het volledige etiket |
| Iedere grondstof | Precieze naam, leverancier, partijcode en ontvangstdatum | Etiket of specificatie van de partij |
| Samenstelling | Bekende gehalten en de herkomst van die gegevens | Analyserapport, of de vraag welke analyse nodig is |
| Opslag | Verpakking, opslagplek en eventuele afwijkingen | De vraag of de partij nader onderzocht moet worden |
| Voorgesteld gebruik | Welke grondstoffen je overweegt en waarom | De vraag of het plan geschikt en uitvoerbaar is |
Schrijf ‘onbekend’ als je geen betrouwbare waarde hebt. Controleer ook of een product voor diervoeder bedoeld is. Voor voedermiddelen en toevoegingsmiddelen verwijst de NVWA naar registers en gebruiksvoorwaarden. Overweeg je verwerkte dierlijke eiwitten, laat dan vóór gebruik nagaan welke regels voor jouw grondstof en houderijsituatie gelden; de NVWA onderscheidt daarbij verschillende situaties.
De voedingsbalans van het volledige mengsel laten beoordelen
Vraag de adviseur om alle voerbronnen samen te beoordelen, niet alleen het eiwitgehalte van een grondstof. Ook energie, aminozuren, vitaminen en mineralen tellen mee. Bij leggende hennen vragen calcium en beschikbaar fosfor afzonderlijke aandacht. Het Merck Veterinary Manual bespreekt deze voedingscomponenten; de daarin opgenomen buitenlandse normtabellen zijn geen Nederlandse voernormen.
Een bruikbare vraag aan de adviseur is: ‘Zijn mijn gegevens per partij voldoende om het totale rantsoen te beoordelen, en wat ontbreekt er nog?’ Vraag ook of de voorgestelde grondstoffen gelijkmatig gemengd kunnen worden. Dat er meerdere ingrediënten in een mengsel zitten, toont op zichzelf niet aan dat het voer volledig is. Meer over de beoordeling van formulering en mengkwaliteit.
Is een mengsel van graan en schroot vanzelf volledig kippenvoer?
Nee. Aan de namen van die ingrediënten kun je niet aflezen of het totale rantsoen alle benodigde voedingsstoffen in een passende balans levert. Laat dus niet alleen de ingrediëntenlijst, maar ook de bekende samenstelling en het beoogde gebruik beoordelen. Het onderscheid tussen aanvullend en volledig diervoeder maakt duidelijk waarom het doel van het mengsel ertoe doet.
Mengen en bewaren: hygiëne, etiketten en kwaliteitscontrole
Bewaar etiketten en analyses, ook nadat je een verpakking hebt geopend. Houd grondstoffen en een eventueel beoordeeld mengsel herkenbaar aan de hand van hun partijgegevens en mengdatum. Bewaar voer droog en koel in goed afgesloten verpakkingen en maak voerbakken schoon. Het LICG geeft deze aanwijzingen voor opslag en verzorging.
- Voor gebruik: controleer of de partij overeenkomt met de verzamelde gegevens en of je afwijkingen ziet of ruikt.
- Bij het mengen: gebruik schoon materiaal en noteer welke partijen zijn gebruikt. Volg alleen een werkwijze die voor jouw plan is beoordeeld.
- Bij twijfel: gebruik een verdachte partij niet totdat je de leverancier of adviseur om opheldering hebt gevraagd. Een normale aanblik bewijst niet dat voer veilig is: de NVWA noemt onder meer schimmelgifstoffen als mogelijk gevaar.
Voeropname volgen en bevindingen aan de adviseur doorgeven
Is een verandering door de adviseur beoordeeld? Houd dan bij wat je aanbiedt en wat er achterblijft. Noteer morsen apart van voer dat nog in de bak ligt, en kijk of alle kippen bij het voer kunnen. Het LICG raadt aan de conditie van kippen regelmatig te controleren; extra voer mag hun basisvoer niet verdringen.
- Noteer per voermoment het aangeboden voer, zichtbare resten en morsen.
- Schrijf op of bestanddelen blijven liggen en of alle dieren toegang hebben.
- Noteer veranderingen in eetgedrag, conditie, leg of eierschalen, met de datum waarop je ze opmerkt.
- Geef je aantekeningen en partijnummers door aan de adviseur. Lijkt een kip ziek of verandert haar gedrag plotseling sterk, neem dan contact op met een dierenarts. De Vlaamse huisdierwijzer adviseert bij ziekte een gespecialiseerde dierenarts.
