Praktische gids

Wanneer leggen kippen eieren en hoe verandert hun legpatroon?

Een jonge hen legt vaak haar eerste ei als ze vijf of zes maanden oud is. Daarna kan ze een tijdlang op opeenvolgende dagen leggen, maar niet iedere dag hoeft er een ei te zijn. Leeftijd, daglicht en rui kunnen het patroon veranderen. Kijk daarom naar je eigen kippen, niet naar een vast aantal eieren per hen. Lees meer bij het LICG en in de pluimveevoorlichting van de University of Kentucky.

Lees de gids ↓Inhoudsopgave

Handig bij deze gids

Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.

Een vaste legplek

Legnest voor Kippen van Kunststof, Groen, 43 x 36 x 27 cm – Gaun

Met dit kunststof legnest geef je kippen een vaste plek om eieren te leggen en kun je gerichter kijken waar de eieren liggen.

Let op bij je keuze Controleer of het nest van 43 x 36 x 27 cm in je hok past en goed bereikbaar is voor je kippen.

€21,60

Bekijk product →

Eieren verzamelen

Eiermandje voor Verse Eieren, ø 20 x 15 cm – Gaun

Met dit eiermandje neem je de geraapte eieren gemakkelijk mee naar binnen.

Let op bij je keuze Raap op vergelijkbare momenten als je de aantallen per periode wilt vergelijken.

€9,50

Bekijk product →

Drinkwater controleren

Drinktoren voor Kippen van Doorzichtig Kunststof Limoengroen 5 l – Gaun

Bij deze drinktoren zie je door het doorzichtige reservoir tijdens je dagelijkse ronde wanneer je water moet bijvullen.

Let op bij je keuze Controleer ook of alle kippen bij vers drinkwater kunnen.

€9,50

Bekijk product →

Wanneer begint een jonge hen met leggen?

Vijf of zes maanden is een gebruikelijk beginpunt, geen uiterste datum. Ras, ontwikkeling, voeding en daglicht spelen mee. Ook hennen in dezelfde groep beginnen niet noodzakelijk tegelijk. Weet je ongeveer hoe oud ze zijn? Noteer dan wanneer je het eerste ei vindt, maar schrijf dat ei niet zonder meer aan één hen toe. Meer over verschillen tussen hennen lees je in de pluimveevoorlichting over eierproductie.

Zorg dat de hennen een rustige, bereikbare nestplek hebben. Kijk bij het rapen ook buiten de nesten: een niet gevonden ei is niet automatisch een dag zonder leg. Wil je een nest vergelijken, bekijk dan de categorie legnesten voor kippen. Ga na of de nestplek in jouw hok past en of je kippen erbij kunnen. Het LICG beschrijft de inrichting van legnesten.

Hoe ontstaat een ei en wanneer kan er een kuiken uitkomen?

1. De dooier komt vrij uit de eierstok en gaat de eileider in.
2. Het ei krijgt zijn lagen: eerst komt er eiwit bij, daarna ontstaan de vliezen en de schaal.
3. De hen legt het ei. Daarvoor is geen haan nodig.

Bevruchting kan vroeg in de eileider plaatsvinden. Alleen een bevrucht ei kan bij bebroeden een kuiken voortbrengen; ook dan komt niet ieder ei uit. Voor een kippenei is de broedduur doorgaans ongeveer 21 dagen. Lees over de vorming van het ei en over broeden en uitkomen.

Hoe vaak legt een hen per dag en over langere tijd?

De vorming van een ei duurt gewoonlijk ongeveer 24 tot 26 uur. Een hen kan daardoor op opeenvolgende dagen leggen, maar slaat ook dagen over. Twee eieren van dezelfde hen op één dag zijn geen normale verwachting. Vind je er toch twee, kijk dan eerst wanneer je voor het laatst hebt geraapt en of meerdere hennen hetzelfde nest gebruiken. Zie de uitleg over legfrequentie en het antwoord van een pluimveedeskundige.

Kan een hen iedere dag een ei leggen? Een tijdlang wel, maar het is geen dagelijkse belofte. Tel liever wat je in opeenvolgende perioden bij de hele groep raapt. Verandert het aantal hennen, noteer dat erbij. Een groepstelling vertelt je immers niet vanzelf hoeveel elke hen heeft gelegd.

Tijdlijn van je eigen kippen

Gebruik de lege tabel als geheugensteun. Kies een periode die voor jou handig is en noteer alleen wat je daadwerkelijk ziet. Een leeg vak is geen gemiste opbrengst.

Hoe veranderen leeftijd, seizoen, daglicht en rui het legpatroon?

Leeftijd: na de eerste legjaren neemt het leggen bij veel hennen geleidelijk af. Dat geeft geen einddatum voor een individuele kip. Seizoen en daglicht: langer wordende dagen stimuleren de leg. Bij kortere dagen in het najaar of de winter kunnen hennen minder leggen of tijdelijk stoppen. Dat is een mogelijke invloed, geen verklaring voor iedere daling. Lees meer over leeftijd en eierproductie en daglicht en leggen.

Rui en broedsheid: een hen in de rui legt doorgaans geen eieren terwijl ze haar veren vervangt. Een broedse hen kan eveneens stoppen met leggen en lang op een nest blijven zitten. Noteer zulke perioden in je tijdlijn, zodat je ze niet met een andere levensfase verwart. Lees meer bij het LICG over rui en het MSD Veterinary Manual over broedsheid.

Plots minder eieren: wat observeer je en wanneer vraag je advies?

Daalt de telling onverwacht? Vergelijk dezelfde groep en vergelijkbare perioden. De volgende punten helpen je beschrijven wat er verandert; ze stellen geen oorzaak vast. Voer, drinkwater, daglicht, parasieten en gezondheid kunnen invloed hebben op de leg. Zie de controlepunten van de pluimveevoorlichting.

• Rapen: zijn de eieren op vergelijkbare momenten geraapt en liggen er misschien eieren buiten de gebruikelijke nesten?
• Groep en omgeving: is het aantal hennen veranderd, zie je rui of broedsheid, en zijn voer en vers drinkwater bereikbaar?
• Welzijn: gedragen de hennen zich zoals je gewend bent? Let ook op lusteloosheid, benauwdheid en herhaald afwijkende eieren.

Vraag een dierenarts om advies als je naast de daling ziekteverschijnselen of herhaald afwijkende eieren ziet, of als een onverklaarde verandering aanhoudt. Vermoed je dat een hen moeite heeft om een ei te leggen, laat haar dan zo snel mogelijk door een dierenarts beoordelen. Een eiertelling alleen kan dat probleem niet vaststellen. Lees over ziekteverschijnselen bij kippen en spoedige beoordeling bij vermoedelijke legnood.