Skudde schapen: lichaamsbouw, gedrag en verzorging
Rassenwijzer
Skudde schapen: lichaamsbouw, gedrag en verzorging
De Skudde is een klein schapenras met een slanke bouw, korte staart en dichte, lange vacht. Rammen hebben gedraaide hoorns. Wil je Skuddes houden, beoordeel dan niet alleen het ras, maar ook de dieren die je wilt aanschaffen en de wei waarin ze komen. Bekijk de rasbeschrijving van de Stamboek Fokkersvereniging Skuddeschaap.

Klein en slank, met een fijne, enigszins wigvormige kop.
Kort, deels bewold en met een onbehaarde punt.
Rammen hebben gedraaide hoorns. Ooien zijn meestal hoornloos, maar hoornstompjes en hoorns komen voor.
Dicht en langharig. Wit overheerst; ook zwart, grijs, bont en goudbruin worden beschreven.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een verplaatsbare afzetting

Wolfwerend Afrasteringsnet met Dubbele Spikes, 120 cm Hoog, 50 m – Euro-Netz Wolf Jumbo
Met dit elektrische schapennet kun je een deel van de wei afzetten; de mazen zijn onderaan kleiner voor een kudde met lammeren.
Let op bij je keuze Controleer bij gehoornde dieren of koppen en hoorns nergens in het net kunnen blijven haken, ook wanneer je het verplaatst.
Een vaste voerplek

Voerbak voor Paarden, 6 l, Zwart – Vplast
Deze voerbak is ook bedoeld voor schapen en geeft voer, als je dat naast ruwvoer aanbiedt, een vaste plek.
Let op bij je keuze Kijk of alle dieren bij het voer kunnen en of een bak van 6 liter past bij wat je wilt voeren.
Herkomst en kenmerken volgens de rasstandaard
Volgens de Nederlandse Stamboek Fokkersvereniging Skuddeschaap ligt de oorsprong van het ras in Oost Pruisen, Polen en Litouwen. De rasbeschrijving geeft het gewenste type weer; een klein postuur alleen maakt een schaap nog geen Skudde.
| Kenmerk | Beschrijving |
|---|---|
| Bouw en kop | Klein en slank, met een fijne, enigszins wigvormige kop. |
| Staart | Kort, deels bewold en met een onbehaarde punt. |
| Hoorns | Rammen hebben gedraaide hoorns. Ooien zijn meestal hoornloos, maar hoornstompjes en hoorns komen voor. |
| Vacht | Dicht en langharig. Wit overheerst; ook zwart, grijs, bont en goudbruin worden beschreven. |
Als fokdoel noemt de vereniging een hoogte van 50 tot 60 cm voor rammen en 50 tot 55 cm voor ooien. Gebruik die rasgegevens niet als maat voor een hek of doorgang: daarvoor moet je naar de dieren en de situatie ter plaatse kijken.
Lichaamsbouw en gedrag van Skudde schapen
De vereniging beschrijft de Skudde als alert en noemt bij de ram een sterk kudde instinct. Dat zegt niet precies hoe een dier zich bij jou zal gedragen. Bekijk bij een bezoek hoe het loopt, hoe het reageert op soortgenoten en hoe de houder ermee omgaat. Lees de kenmerken volgens de fokkersvereniging.
Let bij een ram op de stand en conditie van de hoorns. Een volle vacht kan de lichaamsconditie aan het oog onttrekken; bekijk het dier daarom van dichtbij en laat je zo nodig voordoen hoe je de conditie voorzichtig voelt. Schapen zijn kuddedieren en horen met soortgenoten gehouden te worden. Het LICG licht de verzorging en het groepsgedrag van schapen toe.
Afrastering en kudde afstemmen op terrein en individuele dieren
Loop de wei na voordat er dieren komen. Kijk waar de groep kan drinken en schuilen, en controleer de hele grens, inclusief poorten, hoeken en de aansluiting van het hek op de grond. Bekijk openingen opnieuw als er lammeren of een gehoornd dier bij komen. Het LICG beschrijft schapengaas met kleinere mazen onderin als manier om te beperken dat lammeren hun kop door het gaas steken. Lees het huisvestingsadvies van het LICG.
Bij een gehoornde ram is ook van belang of hij zijn kop ergens doorheen kan steken en bij het terugtrekken kan blijven haken. Controleer daarom gaas, doorgangen, voerplekken langs het hek en eventueel tijdelijk net. Amerikaanse universitaire voorlichting waarschuwt voor vastraken in bepaald veldgaas en voor verstrikking in netten. Dat is praktisch veiligheidsadvies, geen Nederlandse maatnorm voor Skuddes. Lees de voorlichting van Oregon State University.
| Situatie | Waar let je op? |
|---|---|
| Bestaand gaas | Openingen waar koppen doorheen kunnen, beschadigingen, poorten en ruimte onder het hek. |
| Gehoornde ram | Plekken waar de kop wel doorheen kan, maar de hoorns bij terugtrekken kunnen vasthaken. |
| Tijdelijke afzetting | Loshangende delen, mogelijke verstrikking en de mogelijkheid om dieren en afzetting geregeld te controleren. |
| Beschutting | Een bereikbare plek waar de hele groep uit belastend weer kan komen. |
In Nederland moet een houder voor een geschikte weide zorgen en schapen beschermen tegen extreme weersomstandigheden. Die welzijnsregels gelden ook voor hobbyhouders. Lees de toelichting van de NVWA.
Voor een eerste vergelijking kun je Farmora’s categorieën afrasteringsnetten en benodigdheden voor schapen en geiten bekijken. De aanwezigheid van een product in een categorie betekent niet dat het geschikt is voor jouw dieren of afrastering.
Water, voer, vacht en routinecontrole
Maak van de dagelijkse ronde een vaste gewoonte: kijk eerst hoe de groep zich gedraagt en controleer daarna de dieren en hun voorzieningen. Schapen eten ruwvoer zoals gras en hooi en moeten steeds vers drinkwater kunnen bereiken. Of een dier daarnaast ander voer nodig heeft, hangt af van zijn situatie en conditie. Het LICG beschrijft voeding en verzorging van schapen.
Wat controleer je?
- Water en voer: kan ieder dier bij het water en zie je dat alle dieren belangstelling voor voer hebben?
- Gedrag en conditie: blijft een dier achter, zondert het zich af of lijkt het af te vallen? Bekijk en voel de conditie zorgvuldig; wol kan vermagering verhullen.
- Vacht: bekijk ook plekken onder en achter de wol op vervuiling of huidproblemen. Bespreek met een ervaren scheerder wanneer het dier geschoren moet worden.
- Klauwen en lopen: let op een afwijkende gang en controleer de klauwen geregeld. Vraag ervaren hulp als bekappen nodig is en je dit niet kunt.
- Na het scheren: zorg dat dieren beschutting tegen zon en ongunstig weer kunnen bereiken.
Is een schaap plotseling sloom, afzonderlijk of duidelijk afwijkend in zijn beweging, of vermoed je dat het ziek is? Laat een dierenarts beoordelen wat er aan de hand is. Lees de signalen en verzorgingspunten bij het LICG.
Registratie en gezondheid controleren bij aanschaf
Regel vóór je schapen gaat houden een UBN voor de locatie; dat is ook voor hobbyhouders verplicht. Vraag bij de verkoper naar de ID code en controleer hoe het dier is geïdentificeerd. Schapen moeten twee goedgekeurde identificatiemiddelen hebben, waarvan ten minste één elektronisch is. Meld de aanvoer binnen zeven kalenderdagen in het identificatie en registratiesysteem. RVO over het UBN, identificatie en de aanvoermelding.
Wordt een dier als stamboek Skudde aangeboden? Vraag dan naar het afstammingsbewijs en de stamboekstatus. Een wettelijke ID code en een stamboekregistratie zijn niet hetzelfde. Het fokreglement van de vereniging beschrijft de afstammingsgegevens en statussen.
Bekijk het dier voordat je beslist, zowel in de groep als van dichtbij. Vraag de houder naar het scheren en de bekende gezondheidsgeschiedenis; let zelf op lopen, vacht, klauwen en eventuele hoorns. Twijfel je over de gezondheid, vraag dan vóór aanschaf om een beoordeling door een dierenarts. Ook Oregon State University adviseert een veterinaire controle bij de keuze van dieren.