Schapen of geiten houden: wat past bij je erf en plannen?
Praktische gids
Schapen of geiten houden: wat past bij je erf en plannen?
Kort antwoord: Heb je vooral grasland, dan ligt een oriëntatie op schapen voor de hand. Wil je ook bekijken of dieren houtige begroeiing kunnen benutten, onderzoek dan geiten. Schapen eten vooral gras; geiten knabbelen ook aan takken, bladeren en schors. De keuze valt pas echt te maken als je weet of de afrastering, beschutting en dagelijkse zorg op jouw erf passen. Beide soorten hebben gezelschap van soortgenoten nodig. Lees over schapen bij het LICG en over geiten bij het LICG.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een verplaatsbare weidegrens
Schapennet 50 m, 106 cm Hoog met Dubbelpunt – Euro-Netz Combi
Met dit elektrische net kun je een weidevak voor schapen, lammeren of geiten indelen en later verplaatsen.
Let op bij je keuze Controleer voor jouw dieren de maasopeningen, de hoogte van 106 cm en de aansluiting op je afrastering.
Voer gescheiden bewaren
Voerton met Deksel en Slot, 40 l – Vplast
Deze afsluitbare voerton biedt 40 liter opslagruimte en heeft een label om verschillende soorten voer uit elkaar te houden.
Let op bij je keuze Kijk of 40 liter past bij de hoeveelheid voer die je per diersoort wilt opslaan.
Water naar het verblijf brengen
Flexibele Emmer met Twee Handgrepen, 40 l, Blauw – Vplast V-Trug Flexi
In deze emmer van 40 liter kun je water meenemen bij de dagelijkse verzorging van de dieren.
Let op bij je keuze Regel daarnaast drinkplekken waar ieder dier steeds bij kan en controleer of het water schoon blijft.
Hobby, begrazing of productie: het doel van de houderij
Schrijf op waarom je dieren wilt houden. Voor de hobby wil je vooral weten of je het hele jaar door tijd en voorzieningen hebt voor een groep dieren. Bij begrazing kijk je naar wat er groeit én welke planten ongemoeid moeten blijven. Voor melk, vlees of wol moet je daarnaast de werkzaamheden en verzorging rond dat doel kunnen organiseren. Binnen beide soorten verschillen rassen in gebruiksdoel; een diersoort kiezen is dus nog geen rassenkeuze. Het LICG beschrijft gebruiksdoelen van schapen en van geiten.
Ook als hobbyhouder heb je in Nederland een UBN voor de dierlocatie nodig. Vraag dit aan voordat je de dieren gaat houden. Voor schapen en geiten gelden bovendien regels voor identificatie en het melden van veranderingen. Bekijk de stappen bij RVO over het UBN en RVO over meldingen.
Doorgangen, beplanting, afrastering en scheiding op het erf
Loop de route langs hek, poorten en beplanting voordat je een verblijf kiest. Bij schapen verdienen de openingen van het gaas aandacht, zeker als er lammeren komen. Bij geiten moet je ook nagaan of een kop of hoorn in een maas kan vastlopen en of voorwerpen naast het hek als opstap kunnen dienen. Het LICG bespreekt afrastering voor schapen en aandachtspunten voor geiten.
| Erfkenmerk | Vraag bij schapen | Vraag bij geiten |
|---|---|---|
| Begroeiing | Is er passend grasland en kun je de wei onderhouden? | Welke struiken, bomen en takken zijn bereikbaar, en welke wil je beschermen? |
| Omheining | Zijn onderrand en openingen ook geschikt voor de dieren die je wilt houden? | Kunnen dieren vastlopen in mazen of voorwerpen bij het hek als opstap gebruiken? |
| Poorten | Kun je de groep verplaatsen zonder een open doorgang naar de weg? | Kun je de groep verplaatsen en alle doorgangen goed afsluiten? |
| Beplanting langs de rand | Zijn ongewenste planten of snoeiresten bereikbaar? | Zijn ook schors en takken van planten die je wilt behouden afgeschermd? |
| Apart verblijf | Kun je een dier zo nodig afzonderlijk bekijken en verzorgen? | Kun je dat doen terwijl de overige dieren bij voer en water kunnen? |
Een bestaande afrastering voor schapen is niet vanzelf geschikt voor geiten. Wil je verschillende uitvoeringen bekijken, dan vind je die in de Farmora categorie afrasteringsnetten. De categorienaam zegt niet of een bepaald net bij jouw dieren en terrein past.
Schuilplek, groepshuisvesting en veilig dagelijks hanteren
Plan bij beide soorten een groep met soortgenoten en een bereikbare schuilplek. Geiten hebben bij aanhoudend nat en koud weer een droge stal nodig; schapen moeten onder meer kunnen schuilen bij hevige regen en schaduw kunnen vinden bij warmte. Nederlandse welzijnsregels verplichten houders, ook hobbyhouders, hun dieren tegen extreme weersomstandigheden te beschermen. Bekijk de huisvesting van geiten, die van schapen en de uitleg van de NVWA.
Bedenk hoe je iedere dag alle dieren kunt zien en de voerplaats, drinkplek en omheining kunt bereiken. Zorg dat je een dier rustig kunt afzonderen als controle nodig is. Geen van beide soorten is bij voorbaat gemakkelijker te hanteren: de dieren die je kiest en de inrichting van het erf tellen mee. Houd bij wolschapen ook rekening met het organiseren van scheren; bij gehoornde geiten vraagt het hanteren extra aandacht. Lees over de verzorging van schapen en van geiten.
Let bij de dagelijkse controle op dieren die zich afzonderen, niet eten, afwijkend lopen of gewond lijken. Vermoed je ziekte, neem dan contact op met een dierenarts. Het LICG beschrijft signalen bij schapen en bij geiten.
Voer, water en deskundig advies organiseren
Schapen eten ruwvoer zoals gras en hooi. Ook geiten hebben ruwvoer nodig en eten daarnaast graag bladeren en takken. Laat dieren niet zomaar van snoeiafval eten: daar kunnen giftige planten tussen zitten. Voor beide soorten moet vers drinkwater beschikbaar zijn. Bekijk de voedingsinformatie voor schapen en voor geiten.
Maak vóór aanschaf een plan voor de opslag van hooi, het aanbieden van voer, het controleren van water en de verzorging wanneer het gras niet volstaat. Bespreek rantsoen en mineralen met een deskundige die jouw dieren kent. Wissel voer voor schapen en geiten niet zonder advies uit: het LICG waarschuwt dat sommige schapenrassen gevoelig zijn voor koper en dat schapenbrokken niet voldoen voor geiten. Lees het voeradvies voor schapen en voor geiten.
Een gedeelde drinkplek is alleen praktisch als ieder dier erbij kan en het water schoon en beschikbaar blijft. Controleer bij een gemengde groep of dieren elkaar niet verdringen. Maak je aparte verblijven, regel dan voor iedere groep bereikbaar water.
Pas na de soortkeuze een schapenras of geitenras kiezen
Vergelijk daarna de dieren die je werkelijk kunt aanschaffen. Vraag naar volwassen formaat, vachtverzorging, omgang en gebruiksdoel. Baseer een keuze tussen de diersoorten niet alleen op kleur of hoorns: binnen zowel schapen als geiten bestaat variatie. Het LICG beschrijft verschillen tussen schapenrassen en tussen geitenrassen.
Kom je bij het nalopen van je erf een knelpunt tegen, zoals kwetsbare beplanting of een ongeschikte doorgang? Los dat eerst op. Pas dan kun je beoordelen welke dieren en welk ras je verantwoord kunt houden.
