Sambucana schaap: kenmerken, houderij en verzorging
Rassenwijzer
Sambucana schaap: kenmerken, houderij en verzorging
De Sambucana is een Italiaans schapenras uit de provincie Cuneo, vooral bekend uit de Valle Stura. Je herkent het ras niet aan één kleur of aan een verhaal over bergweiden: vergelijk het hele rasbeeld en vraag bij aanschaf naar de gegevens van het individuele dier. Voor de verzorging in Nederland zijn je weide, je voorzieningen en de algemene behoeften van schapen belangrijker dan de herkomststreek. Bekijk de Italiaanse rasstandaard en het Nederlandse houderijadvies van het LICG.
Provincie Cuneo, vooral de Valle Stura en ook de Valle Gesso.
Middelgroot tot groot; gemiddeld 78 cm schofthoogte en 72 kg voor volwassen ooien.
Doorgaans licht, met een strogele tint; ook een zwarte vacht komt voor.
In de rasstandaard vooral gericht op vlees; de melk is bestemd voor de lammeren. Het ras levert ook wol.
Inhoudsopgave
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een weidevak afzetten
Schapennet 50 m, 106 cm Hoog met Dubbelpunt – Euro-Netz
Met dit verplaatsbare schapennet kun je een weidevak voor schapen en lammeren afzetten.
Let op bij je keuze Controleer op jouw terrein of het net, de poorten en eventuele slootranden samen een veilige afsluiting vormen.
Een drinkplek buiten
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 32 l – Gobel
Deze trog van natuurlijk rubber kun je buiten met water vullen voor een drinkplek in de weide.
Let op bij je keuze Beoordeel of 32 liter volstaat voor je groep en controleer en ververs het water regelmatig.
| Kenmerk | Rasbeeld |
|---|---|
| Herkomst | Provincie Cuneo, vooral de Valle Stura en ook de Valle Gesso. |
| Formaat | Middelgroot tot groot; gemiddeld 78 cm schofthoogte en 72 kg voor volwassen ooien. |
| Vacht | Doorgaans licht, met een strogele tint; ook een zwarte vacht komt voor. |
| Gebruik | In de rasstandaard vooral gericht op vlees; de melk is bestemd voor de lammeren. Het ras levert ook wol. |
Herkomst en herkenningspunten van het Sambucana schaap
De Sambucana wordt ook Demontina genoemd. De Italiaanse rasstandaard beschrijft zomerse begrazing in de bergen en winterverblijf als traditionele houderij in het herkomstgebied. Dat is geen voorschrift om in Nederland een bergweide na te bootsen. Lees de rasbeschrijving uit Piemonte en de Italiaanse standaard.
Volgens die standaard heeft het ras een betrekkelijk lang lichaam en lange, fijne poten. De kop is bij volwassen dieren vrij van wol, de oren staan ongeveer zijwaarts en hoorns ontbreken meestal, maar niet altijd. Bij rammen is het gebogen kopprofiel doorgaans duidelijker. Een donker schaap is niet alleen vanwege zijn vachtkleur uit te sluiten. Uiterlijk is een hulpmiddel bij herkenning, geen bewijs van afstamming. Bron: Italiaanse rasstandaard.
Gebruik van het ras en claims over streekproducten
De Italiaanse standaard beschrijft de Sambucana als een ras met een vleesgerichte gebruiksrichting. De ooien zogen hun lammeren en leveren ook wol. Een regionale beschrijving noemt daarnaast melk als onderdeel van de vroegere gebruiksgeschiedenis. Leid daaruit geen melkproductie van een aangeboden ooi af: vraag wat over dat dier daadwerkelijk bekend is. Bron: rasstandaard; bron: regionale rasbeschrijving.
De naam Agnello Sambucano kom je ook tegen bij een streekgebonden lamproduct en de promotie daarvan. Zo’n productnaam vertelt je niet of een levend schaap is ingeschreven in een fokprogramma. Houd het verhaal over een streekproduct dus gescheiden van de documenten van het dier dat je wilt kopen. Bron: regionale beschrijving van ras en lamproduct; bron: Italiaans fokprogramma.
Terrein en verblijf beoordelen voor de eigen houderij
Begin met de vraag of je meerdere schapen kunt houden. Schapen zijn groepsdieren en hebben voldoende weide nodig. Kijk vervolgens waar de dieren kunnen schuilen bij hevige regen, schaduw vinden bij warmte en beschut kunnen verblijven rond het lammeren. Zorg dat je de groep ook kunt bereiken en observeren wanneer een deel van de weide tijdelijk niet bruikbaar is. Bron: LICG, Schaap.
Loop het terrein vóór aanschaf na: sluiten de poorten goed, is de afrastering ook voor eventuele lammeren geschikt en kun je risicoplekken bij sloten afschermen? Een slootrand vraagt ook in een vorstperiode aandacht. Welke oplossing past, hangt af van het perceel en de dieren, niet alleen van de rasnaam. Bron: LICG, huisvesting van schapen.
| Situatie | Vraag vóór aanschaf | Vervolg |
|---|---|---|
| Weide met beschutting en afsluiting | Kun je een groep huisvesten en alle dieren, voer en water goed bereiken? | Bespreek de beschikbare dieren en hun verzorgingsgeschiedenis. |
| Natte randen of twijfelachtige omheining | Kun je de risicoplekken en doorgangen voor lammeren eerst veilig maken? | Pas het terrein aan voordat er schapen komen. |
| Ruimte voor maar één schaap | Is verblijf met soortgenoten toch mogelijk? | Stel aanschaf uit als passende groepshuisvesting ontbreekt. |
Uitrusting kiezen bij de werkzaamheden
Maak eerst een lijst van de handelingen waarvoor je iets nodig hebt, zoals water aanbieden, de weide afsluiten en vacht of klauwen laten verzorgen. Bekijk desgewenst de Farmora categorie voor schapen en geiten, maar controleer per artikel of het voor jouw handeling geschikt is. Een gereedschap kiezen op alleen de rasnaam is niet zinvol.
Verzorgingschecklist voor voer, water, vacht en hoeven
Dit zijn algemene aandachtspunten voor schapen, geen apart voer of verzorgingsschema voor de Sambucana. Gras en hooi zijn ruwvoer; vers drinkwater moet steeds beschikbaar zijn. Welke aanvulling nodig is, hangt onder meer af van het dier en zijn levensfase. Beoordeel veranderingen in conditie actief, omdat een dikke vacht vermagering minder zichtbaar kan maken. Bron: LICG, voeding en verzorging.
| Onderdeel | Let op | Wat doe je bij twijfel? |
|---|---|---|
| Voer en conditie | Toegang tot ruwvoer, eetgedrag en verandering in lichaamsconditie. | Leg de verandering vast en bespreek het rantsoen met een deskundige. |
| Water | Bereikbaarheid en kwaliteit van het drinkwater. | Herstel een lege of vervuilde drinkplek direct. |
| Vacht en huid | Vervuiling of afwijkende plekken, ook onder de wol. | Regel passend vachtwerk met iemand die schapen veilig kan hanteren. |
| Klauwen en lopen | Beschadiging, doorgroei of een dier dat anders loopt. | Laat de klauwen beoordelen door iemand met ervaring. |
Bespreek het scheren tijdig met een ervaren scheerder en zorg na het scheren voor beschutting. Zondert een schaap zich af, wordt het sloom, vermagert het zonder duidelijke reden of verandert de ontlasting? Neem bij een vermoeden van ziekte contact op met een dierenarts; probeer uit zo’n signaal zelf geen diagnose af te leiden. Bron: LICG, verzorging en ziekteverschijnselen.
Rasgegevens en gezondheidsgegevens controleren bij aanschaf
Vraag naar de identificatiecode en, als registratie als Sambucana wordt aangeboden, naar controleerbare rasgegevens van juist dat dier. Vergelijk de code op het dier met de documenten en vraag welke gegevens over de ouders beschikbaar zijn. Het Italiaanse fokprogramma kent verschillende registratiesecties; een dier dat op het ras lijkt, is daarmee niet automatisch een raszuiver geregistreerd fokdier. Bron: ASSONAPA, fokprogramma voor schapen.
- Herkomst: vraag naar leeftijd, identificatie, vorige houder en eventuele rasregistratie.
- Verzorging: vraag naar de huidige voeding, eerdere gezondheidsproblemen en de laatste verzorging van vacht en klauwen. Laat zichtbare afwijkingen vóór aankoop beoordelen.
- Overdracht: spreek af welke documenten meekomen en wie de verplaatsing meldt. Rasregistratie en de verplichte registratie van schapen zijn verschillende zaken.
Ook als je schapen als hobby houdt, heb je in Nederland een geregistreerde dierlocatie met een UBN nodig. Schapen moeten correct geïdentificeerd en geregistreerd zijn; ook aanvoer moet worden gemeld. Controleer de stappen vóór de overdracht bij RVO over identificatie en registratie en RVO over meldingen voor schapen.
Komt het dier rechtstreeks uit Italië of een ander EU land? Regel het vervoer dan niet alsof het om een aankoop binnen Nederland gaat. De NVWA beschrijft onder meer eisen aan het gezondheidscertificaat, de vastlegging van de zending in TRACES en mogelijke tijdelijke maatregelen. RVO beschrijft daarnaast de Nederlandse importmelding. Controleer de actuele eisen voordat je een transport afspreekt. Bron: NVWA, invoer uit een EU land; bron: RVO, importmelding.
