Oost Fries melkschaap: kenmerken, verzorging en houden
Rassenwijzer
Oost Fries melkschaap: kenmerken, verzorging en houden
Het Oost Fries melkschaap is een groot Duits melkras. Het past bij je als je schapen in een groep kunt houden, voldoende weide hebt en de dagelijkse verzorging kunt regelen. Wil je ook melken, dan heb je daarnaast een plek nodig waar je schoon kunt werken. Vraag bij een aangeboden dier altijd naar de registratie: een Friese naam of een foto bewijst niet in welk stamboek het staat. Duits fokprogramma en Nederlandse rasorganisaties.
Groot en langgerekt; doorgaans zonder hoorns, met een lange staart zonder wol
70 tot 100 kg
110 tot 130 kg
Ongeveer 400 tot 600 kg melk over 150 dagen als rasgegeven
Inhoudsopgave
- Producten bij deze gids
- Herkomst, rasregister en lokale namen van het Oost Fries melkschaap
- Formaat, melkdoel en verschillen tussen foklijnen
- Rasnaam, drinkwater en reiniging bij het melken
- Verblijf, groepsleven en dagelijkse verzorging
- Voer, water en uitrusting passend bij het dier
- Weide met melkplek of kleine stal: past dit ras bij jou?
- Veelgestelde vragen over het Oost Fries melkschaap
Handig bij deze gids
Deze producten sluiten aan op de onderwerpen in deze gids. Bekijk per product het gebruik en waar je op moet letten bij je keuze.
Een voer of drinkplek
Voertrog van Natuurrubber voor Voer en Water, 20 l – Gobel
Deze trog van 20 liter kun je in de stal of buiten gebruiken voor voer of water.
Let op bij je keuze Controleer of alle schapen erbij kunnen en of de trog voor jouw groep voldoende ruimte biedt.
Klauwen verzorgen
Schapenpootmesje haringkaak classic, 16,5 cm
Dit handmesje is bedoeld om gericht de klauwen van schapen te verzorgen.
Let op bij je keuze Gebruik het alleen als je weet hoe je klauwen veilig verzorgt; vraag anders hulp van iemand met ervaring.
De vacht scheren
Schapenscheermachine met 2 Accu's, Ook voor Runderen – Clipster FarmClipper Akku2
Met deze schapenscheermachine op accu kun je werken zonder snoer langs het dier.
Let op bij je keuze Bedenk of je zelf veilig kunt scheren of daarvoor een ervaren scheerder inschakelt.
Herkomst, rasregister en lokale namen van het Oost Fries melkschaap
De Duitse rasnaam is Ostfriesisches Milchschaf. Volgens het fokprogramma ontstond het ras in Oost Friesland uit schapen die daar al werden gehouden. In Nederland bestaan ook registraties rond het Friese en Zeeuwse melkschaap. Gebruik ‘Oost Fries’ daarom niet als bewijs dat een aangeboden schaap in een bepaald register staat. Vraag de fokker naar de geregistreerde rasnaam, de organisatie, de identificatie van het dier en de beschikbare afstammingsgegevens. Duits fokprogramma en Stichting Zeldzame Huisdierrassen.
Formaat, melkdoel en verschillen tussen foklijnen
| Kenmerk | Wat de bron beschrijft | Wat je zelf nagaat |
|---|---|---|
| Bouw | Groot en langgerekt; doorgaans zonder hoorns, met een lange staart zonder wol | Formaat, bouw en identificatie van het aangeboden dier |
| Gewicht volwassen ooien | 70 tot 100 kg | Het werkelijke gewicht en de conditie |
| Gewicht volwassen rammen | 110 tot 130 kg | Het werkelijke gewicht en de ruimte om het dier veilig te hanteren |
| Melkdoel | Ongeveer 400 tot 600 kg melk over 150 dagen als rasgegeven | Gegevens van de ooi of haar moederlijn en de omstandigheden waarin die zijn gemeten |
Het Duitse fokprogramma noemt melk als belangrijk fokdoel en beschrijft ook wol en vlees als gebruiksdoelen. De tabel geeft Duitse rasgegevens weer, geen Nederlandse norm of gegarandeerde opbrengst. Vraag bij een melkplan hoe de fokker de ooien houdt en welke melkgegevens werkelijk zijn vastgelegd. Het gedrag en de melkgift van jouw dier blijven afzonderlijke vragen. Duits fokprogramma voor het Ostfriesisches Milchschaf.
Rasnaam, drinkwater en reiniging bij het melken
Maak vóór aanschaf twee keuzes los van elkaar: wil je een dier uit een specifiek rasregister, en wil je daadwerkelijk melken? Ook een ooi die je niet melkt, heeft schapenverzorging en voortdurend vers drinkwater nodig. Als je wel melkt, plan dan een bereikbare werkplek waar je handen en melkgerei schoon kunt houden. De drinkbak voor de schapen is geen vervanging voor een voorziening om melkmateriaal te reinigen. LICG over drinkwater.
Bij melk voor menselijke consumptie is hygiëne belangrijk: rauwe melk kan ziekteverwekkende micro organismen bevatten. Kies materiaal voor melkcontact niet op basis van een algemene stalbenaming, maar controleer waarvoor het bedoeld is en hoe je het reinigt. Wil je melk verwerken of verkopen, ga dan vooraf bij de bevoegde toezichthouder na welke eisen op jouw activiteit van toepassing zijn. Deze rasbeschrijving is geen handleiding voor zuivelproductie. NVWA over rauwe melk en NVWA over melkverwerking.
Verblijf, groepsleven en dagelijkse verzorging
Schapen horen met soortgenoten samen te leven en hebben voldoende weiland nodig. Zorg ook voor beschutting en een afrastering die bij je terrein en dieren past. Een stal is bruikbaar als beschutte plek, maar een kleine stal zonder geschikte weide is geen volledig plan voor een groep schapen. Regel bovendien wie voor de dieren zorgt als je zelf afwezig bent. LICG over huisvesting en groepsleven.
Wat controleer je tijdens een dagelijkse ronde?
- Doen alle schapen mee met de groep en bereiken ze voer en water?
- Bewegen en eten ze zoals je van hen gewend bent?
- Zijn waterplek, afrastering en beschutting in orde?
- Is er bij een melkende ooi iets veranderd aan het uier of haar gedrag tijdens het melken?
Plan daarnaast controle van klauwen, conditie en wol in. Door de vacht is vermagering niet altijd direct zichtbaar. Een schaap dat sloom wordt, zich afzondert, niet eet of duidelijk anders loopt, laat je beoordelen door een dierenarts; doe dat ook bij een opvallende uierverandering. Voor de algemene verzorging geeft het LICG uitleg over schapen.
In Nederland moet je de verblijfplaats van schapen registreren met een UBN en de dieren volgens de regels identificeren en melden. Controleer bij overname welke melding nodig is. De NVWA beschrijft daarnaast maatregelen tegen Q koorts die verschillen per houderijsituatie, bijvoorbeeld bij publieksbezoek of een groter melkschapenbedrijf. Kijk welke categorie op jouw locatie van toepassing is. RVO over het UBN, RVO over meldingen en NVWA over Q koorts.
Voer, water en uitrusting passend bij het dier
Gras en hooi zijn ruwvoer voor schapen; vers drinkwater moet steeds beschikbaar zijn. Bepaal aanvullend voer niet op de rasnaam. De behoefte hangt onder meer samen met het dier en of een ooi drachtig is of zogende lammeren heeft. Bespreek een passend voerplan bij twijfel met een deskundige. Geef niet zomaar brokken voor runderen of geiten: het LICG waarschuwt dat het kopergehalte voor schapen een aandachtspunt is. LICG over voer en water.
| Voorziening | Vraag voor jouw situatie |
|---|---|
| Drinkplek | Kunnen alle dieren erbij en kun je de voorziening gemakkelijk schoonhouden? |
| Voerplek | Kunnen groepsgenoten eten zonder dat een dier steeds wordt weggedrukt? |
| Doorgang en behandelplek | Passen het werkelijke dier en de manier waarop je het rustig hanteert bij de beschikbare ruimte? |
| Melkgerei, als je melkt | Is het bedoeld voor melkcontact en kun je het na gebruik goed reinigen en opbergen? |
Voor algemene schapenbenodigdheden kun je de categorie schapen en geiten van Farmora bekijken. Controleer bij elk artikel afzonderlijk de bedoelde diersoort, maten en toepassing. De categorie op zichzelf bevestigt niet dat een artikel bij jouw dier of melkplan past.
Weide met melkplek of kleine stal: past dit ras bij jou?
| Situatie | Wat werkt in je voordeel? | Wat vraagt eerst een oplossing? |
|---|---|---|
| Weide met beschutting en bereikbare melkplek | Je kunt een groep samen houden en vooraf de looproute naar water en melkplek beoordelen. | Controleer afrastering, toegang bij slecht weer, een schone werkplek en vervanging voor de dagelijkse zorg. |
| Kleine stal met weinig geschikte weide | Een beschutte plek kan het controleren van dieren vergemakkelijken. | Zonder voldoende weide en ruimte voor soortgenoten ontbreekt een belangrijk deel van het huisvestingsplan. Regel dat vóór aanschaf. |
Bespreek met de fokker de registratie, leeftijd, groepssituatie, conditie en eventuele melkgegevens van het aangeboden schaap. Laat bij twijfel over de beschikbare weide of de voeding je eigen situatie beoordelen door een ervaren schapenhouder of dierenarts. De noodzaak van groepsleven en weiland volgt uit de schapeninformatie van het LICG.
Veelgestelde vragen over het Oost Fries melkschaap
Is elk Fries melkschaap een Oost Fries melkschaap?
Nee, dat kun je niet uit de verkoopnaam afleiden. Het Duitse fokprogramma gebruikt de naam Ostfriesisches Milchschaf; Nederlandse organisaties voeren ook registraties rond Friese en Zeeuwse melkschapen. Vraag welk stamboek en welke diergegevens bij het aangeboden schaap horen. Duits fokprogramma en Nederlandse rasorganisaties.
Hoeveel melk geeft een Oost Fries melkschaap?
Het Duitse fokprogramma noemt ongeveer 400 tot 600 kg over 150 dagen als rasgegeven. Voor een aangeboden ooi zegt dat niet hoeveel melk zij onder jouw omstandigheden zal geven. Vraag naar haar eigen gegevens of die van haar moederlijn. Duits fokprogramma.
Kan ik dit schaap in een kleine stal houden?
Een stal kan beschutting bieden, maar schapen hebben ook soortgenoten en voldoende weiland nodig. Beoordeel daarom het hele verblijf, niet alleen de afmetingen van de stal. LICG over schapenhuisvesting.
